Σόγια: Ένα στρατηγικής σημασίας φυτό (Μέρος Γ)

Σόγια: ένα στρατηγικής σημασίας φυτό με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη που η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να παράγει (αλλά δεν την αξιοποιεί) [Μέρος Γ]

 Με το παρόν άρθρο συνεχίζουμε και ολοκληρώνουμε –σε πρώτη τουλάχιστον προσέγγιση- το θέμα του νούμερο ένα στρατηγικής αξίας φυτού ήτοι της σόγιας. Στο προηγούμενο άρθρο μας μελετήσαμε: τις απόλυτα επιτυχείς προσπάθειες του χημικού και βιομήχανου Σωτήρη Σοφιανόπουλου να καλλιεργήσει σόγια –πειραματικά- σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές της πατρίδας μας, τις προσχηματικές και αντιεπιστημονικές προσπάθειες των κυβερνήσεων των τελευταίων 40 ετών να την καλλιεργήσουν με τελικό σκοπό –μάλλον- την εξάλειψη κάθε προσπάθειας διάδοσης της, τον πρωταρχικό ρόλο που της έχουν προσδώσει οι πολυεθνικές και το κράτος των Η.Π.Α. καθώς και την περιφρόνηση και διώξεις Ελλήνων επιστημόνων που ασχολήθηκαν συστηματικά με το θέμα της σόγιας, την ενημέρωση των συμπατριωτών τους και την κατάθεση επιστημονικών προτάσεων προκειμένου να βελτιωθεί η διατροφή των Ελλήνων και να εκλείψει ο υποσιτισμός τους.    

Συνεχίζοντας, βασιζόμενοι στο πόνημα του Σ.Σ. ”Οι “Άγνωστες” πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία” παρουσιάζουμε: πως το ελληνικό  κράτος στάθηκε απέναντι σε κάθε προσπάθεια καλλιέργειας της σόγιας, μερικά χαρακτηριστικά για τη σόγια (τις ιδιότητες της, τα υποπροϊόντα της και την καλλιέργειά της), το βασικότερο -ότι η Ελλάδα μας- ανήκει στις γεωγραφικές αυτές ζώνες με τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες που μπορεί να καλλιεργηθεί η σόγια (κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει από το 1947, όταν ο επιστήμονας Ιορδάνης Δημητριάδης είχε γράψει βιβλίο σχετικό, το οποίο… εξαφάνισαν και τέλος πως το ελληνικό κράτος εκδικήθηκε την επιτυχή προσπάθεια καλλιέργειας σόγιας από τον Σ. Σοφιανόπουλο και την Χρω.Πει.

Οι υπογραμμίσεις από το πόνημα του Σ. Σ. είναι δικές μας. Παρεμβαίνουμε συμπληρωματικά με σχόλια, σημειώσεις και παροχή επιπλέον δεδομένων που βοηθούν στην αντίληψη του θέματος. 

Μ. Το ελληνικό κράτος απέναντι σε κάθε προσπάθεια για τη σόγια

‘’Αυτοί λοιπόν είναι οι λόγοι για τους οποίους κατηγορώ τις κυβερνήσεις Παπανδρέου, που ναι μεν είπαν ότι είναι απαράδεκτη η μη καλλιέργεια της σόγιας στην πατρίδα μας, αλλά τεχνηέντως φρόντισαν να αποτύχει η καλλιέργεια, η οποία ξεκίνησε μετά φανών και λαμπάδων. Και όπως ξεκίνησε έτσι και σταμάτησε. Ελπίζουμε ότι επειδή επανερχόμεθα στο θέμα κάτι μπορεί να αλλάξει. ‘Όπως έγινε π.χ. και με τον λιγνίτη (*).

Όταν ο Δημήτριος Πάνου πήγε εθελοντής στο Κέντρο Βάμβακος της Λαρίσης, όταν επέστρεψε από το Βέλγιο, έπεισε και έναν (στρατιωτικό) διοικητή μονάδας σχετικά με την θαυματουργή ικανότητα της σόγιας, και έτσι έβαζαν σε μία μερίδα ψωμιού στρατιωτών 20% αλεύρου σόγιας. Αυτή η διαφορά έδινε 8% παραπάνω πρωτεΐνες στο ψωμί των στρατιωτών, η απόδοση των οποίων στα γυμνάσια, κοπιώδη έργα κλπ., τους έδιδε πολύ καλύτερο αποτέλεσμα.

Αντιλαμβάνεσθε τώρα γιατί απομακρύνθηκε ο διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας όταν προλόγισε το εξαίσιο βιβλίο του κ. Δημητριάδη. Κατηγορώ τους καθηγητές της Ανωτάτης Γεωπονικής ότι δεν ακολουθούν το ρητό του Κάλβου («θέλει αρετή και τόλμην η ελευθερία»), διότι έπρεπε κάποιος να καταναλώσει 5 χρόνια από την πανεπιστημιακή του σταδιοδρομία και να βγάλει ελληνικούς σπόρους. Διότι τόσο θέλει περίπου ξεκινώντας από τους αρχικούς σπόρους για να βγάλεις καινούριους. Η μεταλλαγμένη σόγια που σήμερα κυκλοφορεί, και δη τα υβρίδια, δίνουν μεγάλες αποδόσεις, αλλά δεν μπορούν να καλλιεργηθούν. Ελπίζω αυτή η κατάσταση να αλλάξει συντόμως στην πατρίδα μας τώρα που και άλλοι άνθρωποι μαθαίνουν για αυτό το καταπληκτικό φυτό που μας δίνει και 20% έλαιο, το περίφημο σογιέλαιο. Πρέπει κάποιος να καταλάβει ότι από ένα στρέμμα ελιές παίρνουμε κάποια ποσότητα ελαιολάδου και το υπόλοιπο καίγεται για τούβλα, ενώ το υπόλοιπο του καρπού της σόγιας, αφού δώσει 20% λάδι, όσο και η ελιά ανά στρέμμα, το υπόλοιπο 80% (περίπου 300-400 κιλά το στρέμμα) πωλείται ως ζωοτροφή σε τιμή 90 δρχ. το κιλό, τροφή άνευ της οποίας δεν μπορείς να μεγαλώσεις ζώα, και πρωτίστως κοτόπουλα και χοιρινά.’’ (1)

* σημ. Υπενθυμίζουμε ότι οι προσπάθειες καλλιέργειας της σόγιας από τον Σ.Σ. πραγματοποιήθηκαν -αρχής γενομένης- το 1972 και για λίγα χρόνια. Το δε πόνημα του γράφτηκε το 2003. Με την αναφορά του στον λιγνίτη εννοεί ό,τι ενώ υπήρχαν επιστημονικές μελέτες και αναφορές όπως του λιγνιτολόγου F.Kegel, του Δ.Μπάτση στο βιβλίο του ‘’Η βαρεία βιομηχανία στην Ελλάδα’’ κ.α. το ελληνικό κράτος καθυστερούσε να τους αξιοποιήσει ως ορυκτό ώστε να μειωθούν οι εισαγωγές πετρελαίου. Τελικά αυτό έγινε και σήμερα το 56% της παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος παράγεται από τον λιγνίτη ενώ ετησίως εξοικονομείται συνάλλαγμα της τάξης του 1 δις. δολαρίων.  

Σε τεράστιες εκτάσεις στην Αμερική καλλιεργείται μεταλλαγμένη σόγια.

Σημείωση 1: Η σόγια, όπως έχει ήδη αναφέρει ο Σ. Σ. αποτελεί σημαντική πηγή υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών και ελαίων. Η σόγια πλέον των πρωτεϊνών έχει υψηλή συγκέντρωση σε λάδι. Συγκρινόμενη με άλλες τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, όπως ψάρι, κρέας, αυγά η σόγια είναι κατά πολύ φθηνότερη. 

Το σπορέλαιο που παράγεται από τη σόγια είναι ιδιαίτερα εύπεπτο και δεν περιέχει χοληστερόλη. Η σόγια είναι η μεγαλύτερη πηγή εδώδιμου σπορέλαιου. Υπολογίζεται ότι το σογιέλαιο αποτελεί το 50% της συνολικής παραγωγής σπορέλαιων παγκοσμίως.

Ένα υποπροϊόν από την παραγωγή του ελαίου, το αποκαλούμενο κέικ σόγιας, χρησιμοποιείται ως ζωική τροφή πλούσια σε πρωτεΐνες.

***

Όσον αφορά ειδικά το σογιάλευρο σημειώνουμε ότι παράγεται με την κατάλληλη επεξεργασία του καρπού της σόγιας. Η διαδικασία αυτή βελτιώνει την θρεπτικότητά του, ενώ παράλληλα διατηρεί τη υψηλή διατροφική του αξία. Το σογιάλευρο είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και θειούχα αμινοξέα, στοιχεία που ξεπερνούν το 44% της σύνθεσής του, καθιστώντας το κύρια και αναντικατάστατη πηγή θρεπτικών ουσιών όλων των εκτρεφομένων ζώων. Επίσης, αποτελεί πλούσια πηγή σε ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρο, φωσφόρο και μαγνήσιο. Η διάθεσή του πραγματοποιείται χύδην ή σε σακιά, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Υποπροϊόντα της σόγιας: σογιάλευρο.

Η σόγια θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα καλλιεργούμενα φυτά στη γη. Ανήκει στα ψυχανθή και προέρχεται από την Ανατολική Ασία, με ιστορία που ξεκινά το 2300 π.Χ. Η περιεκτικότητα του σογιοσπόρου σε λάδι είναι περίπου 20% και έχει βασικό υποπροϊόν το σογιάλευρο. Καλλιεργείται κυρίως σε περιοχές με θερμούς καλοκαιρινούς μήνες με κυρίαρχο παραγωγό τις Η.Π.Α. και την Βραζιλία που συγκεντρώνουν περίπου τα 2/3 της συνολικής παραγόμενης ποσότητας. Οι χώρες που ακολουθούν σε παραγωγική δυναμικότητα είναι η Αργεντινή και η Κίνα. Σήμερα, η παγκόσμια ετήσια παραγωγή σογιοσπόρου πλησιάζει τους 300 εκατομμύρια τόνους και αποτελεί τον σπουδαιότερο ελαιούχο σπόρο. (βλέπε κι’ εδώ)

***

Ν. Η σόγια μπορεί να καλλιεργηθεί μόνον σε δυο ‘’ζώνες’’ του πλανήτη οι οποίες περιλαμβάνουν και την Ελλάδα

‘’Οι καταπληκτικές αυτές ιδιότητες της σόγιας—, διότι όπως είπαμε υπάρχει και το λούπινο, με εξίσου υψηλές, αν όχι περισσότερες πρωτεΐνες, έχει αλκαλοειδή και έτσι δεν μπορείς να το εκμεταλλευθείς— την καθιστά σήμερα το μοναδικό φυτό της ανθρωπότητάς και γι αυτό και οι Αμερικανοί , οι οποίοι παράγουν την μισή σόγια του κόσμου και ελέγχουν σε Βραζιλία και Αργεντινή άλλο ένα 30% είναι κυρίαρχοι. Επειδή δε η σόγια δεν παράγεται, παρά σε ένα μικρό μέρος του Βορείου Ημισφαιρίου, της οποίας το κέντρο περνά από την Πελοπόννησο και την Κρήτη, προχωράει στην Μικρά Ασία, συνεχίζει στο Πακιστάν και Μπαγκλαντές, στην Άπω Ανατολή, όπου παράγεται γύρω στο 12% και μετά λίγο στην Ιαπωνία και καταλήγουμε πάλι στις Η.Π.Α. Στο δε Νότιο Ημισφαίριο είναι η Νότιος Αφρική, συνεχίζουμε προς ανατολάς σε μία έρημο της Αυστραλίας και φτάνουμε στην Αργεντινή και Βραζιλία. Αυτή η ιδιαιτερότητα της σόγιας καθιστά την καλλιέργεια της δύσκολη σε όλον τον κόσμο πλην των ΗΠΑ. Αυτός είναι και ο λόγος που είναι υποχρεωμένοι οι λαοί της Ευρώπης να αγοράζουν σόγια από την Αμερική, για να μπορούν να σφάζουν 300.000 μοσχάρια ημερησίως, άνευ των οποίων θα υποσιτίζονταν. Αν υπολογίσουμε δε και τα άνω του 1.000.000 χοιρινά ημερησίως και των πολλών εκατομμυρίων κοτόπουλων, όλα αυτά θέλουν σόγια.’’ (2)

Η Ελλάδα ανήκει στις γεωγραφικές ζώνες που μπορεί να καλλιεργηθεί η σόγια.

Σημείωση 2: Τα τελευταία χρόνια γίνονται στην Ελλάδα προσπάθειες παραγωγής σόγιας, κυρίως με πρωτεργάτες την ιδιωτική πρωτοβουλία και τους μεμονωμένους αγρότες. Το ελληνικό κράτος, στις πλείστες των περιπτώσεων, αν δεν στέκεται απέναντι στις προσπάθειες αυτές, παραμένει αδιάφορο.

Ο Θέμης Καλπακίδης από τις Κρηνίδες Καβάλας είναι Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Καβάλας και από τους πρωτοπόρους που καλλιεργούν σόγια στην πατρίδα μας. Μελέτες έδειχναν ότι η προσπάθεια σόγιας στην Ελλάδα δεν θα είχε αποτελέσματα και πως είναι ασύμφορη σε σχέση με ξένες αγορές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Ο Θ. Καλπακίδης καλλιέργησε σόγια πειραματικά το 2005, σε έκταση 15 στρεμμάτων. Συνέχισε τις προσπάθειες του και σε δύσκολα έτη όπως το 2009 (πλημμύρες κλπ) και σήμερα καλλιεργεί περισσότερα από 300 ιδιόκτητα στρέμματα. «Οι γεωπόνοι μου έλεγαν ότι θα πάρω φύλλα αντί για παραγωγή» δηλώνει ο Θ. Καπλακίδης. Το ίδιο του έλεγαν και οι υπόλοιποι: «θα καταστραφείς», «θα χάσεις τα λεφτά σου».

Το αποτέλεσμα δικαίωσε τον Θ. Καλπακίδη. «Όταν είδε τους πρώτους καρπούς να βγαίνουν, γελούσε σαν μικρό παιδί. Ήμουν ενθουσιασμένος· είχα μεγάλη αγωνία μέχρι να αλωνίσω. Δεν υπήρχε τεχνογνωσία και εμπειρία. Όταν είδα τις παραγωγές που πήραν άλλοι από τα καλαμπόκια, ήμουν ξετρελαμένος και θεωρώ ότι η σόγια έχει μέλλον στην περιοχή… Αλλά έτσι κι αλλιώς εμείς έχουμε κάτι σημαντικό, που δεν το έχουν άλλες περιοχές της Ελλάδας, έχουμε την τύρφη και το χώμα είναι ιδανικό για την καλλιέργεια σόγιας». Σόγια καλλιεργείται στα Τενάγη και στην Χρυσούπολη Καβάλας.

Το 2009 –συνολικά- και από άλλους αγρότες καλλιεργήθηκαν 650 στρέμματα σόγιας, σήμερα καλλιεργούνται περί των 25.000 στρεμμάτων σόγιας. Μέρος της παραγωγής απορρόφησε η Φυτοενέργεια Α.Ε. για βιοντίζελ, ενώ το υπόλοιπο της παραγωγής προωθήθηκε σε ζωοτροφές που τόσο έχει ανάγκη η πατρίδα μας.

   Μεταξύ άλλων δηλώνει: «υπάρχουν άνθρωποι που ευχαρίστως θα ήθελαν να ακυρώσουν την παραγωγή σόγιας στην περιοχή. Υπάρχουν συμφέροντα εισαγωγέων σόγιας που δεν βλέπουν με καλό μάτι την προσπάθειά μας».

   Σήμερα έχει φθάσει να παίρνει πάνω από 400 κιλά σόγια το στρέμμα σπέρνοντας τον Μάιο και αλωνίζοντας τον Σεπτέμβριο. (βλέπε εδώ)

***

Ξ. Συνειδητοποίηση του προβλήματος διατροφής-αυτάρκειας τροφών στην πατρίδα μας

‘’Πρέπει ο Έλλην να συνειδητοποιήσει το τεράστιο πρόβλημα της διατροφής του, διότι ενώ για πετρέλαιο δώσαμε 700 δις δρχ, το άμεσο κτηνοτροφικό προϊόν που εισάγουμε είναι πάνω από 1,5 τρις δρχ και το έμμεσο πιθανόν πάνω από 3 τρις. Τώρα ας μου πει κάποιος πολίτης της Ελλάδος πότε ακούσαμε μία συζήτηση στη Βουλή για τα κτηνοτροφικά προϊόντα, ένα πρωτοσέλιδο για τα κτηνοτροφικά προϊόντα. Τώρα αντιλαμβάνεσθε και γιατί το Υπ. Γεωργίας προέβαλλε την γελοιωδέστατη δικαιολογία, «και ποια καλλιέργεια θα χαλάσουμε για να βάλουμε την σόγια;». Τα χρήματα που διέθεσα σαν ΧΡΩΠΕΙ το 1972 για την καλλιέργεια της σόγιας ήταν άνω των 4.000.000 δρχ., που για την εποχή εκείνη ήταν ένα τεράστιο ποσόν. Το ευχαριστώ του δημοσίου ήταν ότι την ΧΡΩ.ΠΕΙ., μια ελληνική βιομηχανία που λειτουργούσε από το 1883, την έκλεισε!’’ *

Την ΧΡΩ.ΠΕΙ. με εργαστήρια εφαρμοσμένης και αναπτυξιακής έρευνας έκλεισε το κράτος με το Ν.1083/1980 ή Νόμο των πανωτοκίων

* Την ΧΡΩ.ΠΕΙ. όπως και άλλες μεγάλες βιομηχανίες έκλεισε ουσιαστικά το κράτος με το Νόμο 1083 της 30.10.1980 ή αλλιώς Νόμο των πανωτοκίων. Πρόκειται για ένα νόμο ο οποίος σε συνδυασμό με την απόφαση 289 της Νομισματικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος σήμανε την αρχή του τέλους πολλών ελληνικών βιομηχανιών και παραγωγικών μονάδων (γεωργικών, κτηνοτροφικών, τουριστικών, αλιευτικών κλπ.).  Ο Νόμος αυτός επέτρεπε την κεφαλαιοποίηση των τόκων και την –με γεωμετρική πρόοδο- αύξηση του οφειλόμενου κεφαλαίου. Αυτό με ένα απλό αριθμητικό παράδειγμα αποτυπώνεται ως εξής: αν π.χ. μια βιομηχανία δανειζόταν από τις τράπεζες 1.000.000 ευρώ, -με το Νόμο αυτό σε ισχύ- στα δυο χρόνια θα όφειλε 2.000.000 ευρώ –διπλασιασμός του αρχικού κεφαλαίου!-, στα 10 χρόνια 32.000.000 ευρώ –32 φορές το αρχικό κεφάλαιο!– και στα 20 χρόνια 1.024.000.000 ευρώ! που φυσικά και η πιο κερδοφόρα επιχείρηση του πλανήτη να ήταν δεν μπορούσε να ανταποκριθεί σε καμία περίπτωση.

Τελικά ο Νόμος αυτός –αφού κατέστρεψε πολλές βιομηχανίες και μεγάλες επιχειρήσεις- καταρρίφθηκε στον Άρειο Πάγο κατόπιν μακροχρόνιων δικαστικών αγώνων του ιδιοκτήτη της ΧΡΩ.ΠΕΙ. Σωτήρη Σοφιανόπουλου. (για περισσότερα εδώ κι’ εδώ).

Για την Ενωμένη Ρωμιοσύνη

Αντώνιος Καλόγηρος

Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός

Το αλίευσα ΕΔΩ

ΣΟΓΙΑ: ΕΝΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑ ΦΥΤΟ (ΜΕΡΟΣ Β)

 Σόγια: ένα στρατηγικής σημασίας φυτό με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη που η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να παράγει (αλλά δεν την αξιοποιεί) [Μέρος Β]

Στο παρόν άρθρο μας συνεχίζουμε την παρουσίαση του νούμερο ένα στρατηγικής σημασίας φυτού παγκοσμίως: της σόγιας. Στο προηγούμενο άρθρο μας είδαμε την προέλευση του φυτού, την σπουδαιότητα του, την χρήση της ως ζωοτροφή, τις διώξεις Ελλήνων επιστημόνων που ασχολήθηκαν με την ενημέρωση των συμπατριωτών τους για την σόγια και το πώς οι Η.Π.Α. (ίσως καλύτερα οι πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται εκεί)  την έχουν σε υψηλή προτεραιότητα αλλά και τις προσπάθειες άλλων κρατών ήτοι της τότε Γερμανίας να πετύχει την παραγωγή της με την βοήθεια μάλιστα του Einstein.

Συνεχίζουμε την παρουσίαση έχοντας ως γνώμονα το βιβλίο του Σωτ. Σοφιανόπουλου (χημικού-φαρμακοβιομήχανου και παλαιότερα ιδιοκτήτη της ΧΡΩ.ΠΕΙ. συνοπτικό βιογραφικό) με τίτλο: ‘’Οι “Άγνωστες” πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία’’. Θέτουμε μικρές επικεφαλίδες για την βέλτιστη ροή του κειμένου ενώ παρεμβαίνουμε με σημειώσεις για την καλύτερη κατανόηση του θέματος (οι υπογραμμίσεις δικές μας).

Ζ. Προσπάθειες καλλιέργειας Σόγιας με θαυμαστά αποτελέσματα

Και συνεχίζει ο κ. Σ. Σοφιανόπουλος σχετικά με τις προσπάθειές του παραγωγής σόγιας και τα αποτελέσματά τους: 

‘’… Καλλιέργησα 50 στρέμματα στην Κωπαΐδα κοντά στον Ορχομενό, 50 στρέμματα στο κτήμα Δημητρίου στην Λάρισα και 50 στρέμματα στα κτήματα του Τζιτζικώστα, του Προέδρου των φαρμακοποιών της Θεσσαλονίκης (θείου του μακαρίτη του βουλευτή της Ν.Δ. και πρώην Υφυπουργού Γεωργίας) και 50 στρέμματα στην Ξάνθη. Έγιναν επίσης και μερικές καλλιέργειες στην Ζάκυνθο. Το θεώρησα αυτό απαραίτητο, διότι υπάρχει αρκετή εναλλαγή κλίματος στον ελλαδικό χώρο, αφού το νοτιότερο σημείο είναι η Κρήτη (αν όχι η Γαύδος) πολύ νοτιότερα του βορειότερου σημείου της Αφρικής, ενώ η Μακεδονία είναι λίγο νοτιότερα από τα σύνορα Ισπανίας-Γαλλίας. Βλέπουμε λοιπόν ότι αυτή η απόσταση των, περίπου σε ευθεία γραμμή 1000 χλμ., έχει σοβαρότατες επιπτώσεις επί της γεωργίας, τόσο μεγάλες, ώστε ενώ στην περιοχή της Άρτας να υπάρχουν πλείστες όσες πορτοκαλιές και λεμονιές, στην Μακεδονία πουθενά δεν ευδοκιμούν αυτά τα φυτά. Αυτό είναι κάτι που ελάχιστοι Έλληνες το έχουν συνειδητοποιήσει και που παίζει μεγάλο ρόλο στη γεωργική μας παραγωγή. 

Η Κρήτη βρίσκεται νοτιότερα από το βορειότερο άκρο της Αφρικής

Η απόδειξη εκ των καλλιεργειών ότι όλη η χώρα είναι κατάλληλη για την καλλιέργεια της σόγιας μου έδωσε την δυνατότητα να βγάλω ορισμένα συμπεράσματα για το Υπουργείο Γεωργίας και για τους πολιτικούς της Ελλάδος γενικότερα. Διότι ενώ θα μπορούσαμε καλλιεργώντας 15 εκατομμύρια στρέμματα σε σόγια να παράγουμε το 15% των αναγκών της υπόλοιπης Ευρώπης, αφού όμως πρώτα έπρεπε να παράγουμε τους σπόρους, αυτό δεν το κάναμε. Και ερωτώ εγώ γιατί; Γιατί δεν υπάρχει ούτε μία ποικιλία ελληνικού σπόρου σόγιας;  Γιατί η ελληνική επιστήμη επί της καλλιέργειας στο υπ’ αριθμόν 1 προϊόν της ανθρωπότητος όχι μόνον έχει μείνει πίσω άλλα δεν έχει κάνει τίποτε απολύτως;…’’ (1)

Πεδιάδα (αποξηρανθείσα λίμνη) της Κωπαΐδας

Σημείωση 1: Οι ανωτέρω προσπάθειες του Σ.Σ. για την παραγωγή σόγιας στην πατρίδα μας θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερο κατανοητές ή μάλλον να εκτιμηθεί ο βαθμός της σπουδαιότητας του εγχειρήματος λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι:

Η Κινεζική COFCO (ο μεγαλύτερος έμπορος δημητριακών στην Κίνα) μελετά συνεχώς τις επενδυτικές ευκαιρίες παραγωγή σόγιας σε Ρωσία, Βραζιλία και Αργεντινή. Η Chongqing Grain διαθέτει 6 δισεκατομμύρια δολάρια για να τα επενδύσει στην παραγωγή και το εμπόριο των δημητριακών και ελαιούχων στην Αργεντινή, τη Βραζιλία, τον Καναδά και άλλες χώρες. Η Beidahuang, η μεγαλύτερη γεωργική επιχείρηση στην Κίνα, ισχυρίζεται ότι άρχισε να φυτεύει σόγια σε 130.000 στρέμματα γης στην Αργεντινή και προτίθεται να συνεχίσει την επέκτασή της μέσω μιας εταιρικής σχέσης με το μεγαλύτερο γαιοκτήμονα της χώρας. Η New Hope, η μεγαλύτερη αγροτροφική εταιρεία στην Κίνα έχει προχωρήσει στη μεγαλύτερη επέκταση σε ξένη γη (16 εργοστάσια εκτός συνόρων). Η εταιρεία σχεδιάζει να εγκαταστήσει εργοστάσια και φάρμες στη Μέση Ανατολή, Νότια Αφρική και Κεντρική Ευρώπη. 

Στόχος των πολυεθνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανική γεωργία είναι να ‘’ανοίξουν’’ νέα σύνορα (περιοχές) που θα επιτρέπουν την παραγωγή σόγιας, καλαμποκιού και άλλων γεωργικών πρώτων υλών. Ο Greg Page, διευθύνων σύμβουλος της Cargill (ο μεγαλύτερος μεσίτης δημητριακών στον κόσμο) τονίζει πως πρέπει να διατεθεί πάνω από το 20% της παγκόσμιας έκτασης προσκειμένου να καλυφθεί η παγκόσμια ζήτηση στα ανωτέρω γεωργικά προϊόντα. Προβλέπει ότι η αύξηση των καλλιεργειών θα γίνει κυρίως στην Αφρική, σε εδάφη που επί του παρόντος απασχολούνται μικροί αγρότες. Στόχος είναι να μετατρέψουν τεράστιες περιοχές της αφρικανικής ηπείρου σε περιοχές όπου οι εν λόγω εταιρείες θα έχουν πρόσβαση σε: 1.εύφορη γη  2.φθηνό εργατικό δυναμικό  3.στο νερό.  Ο ίδιος δηλώνει κυνικά:  «Χρειαζόμαστε τη γη τους, αλλά πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά για το πώς να το κάνουμε». 

Η International Land Coalition έχει υπολογίσει ότι από το 2002, 832 εκατομμύρια στρέμματα, ήτοι το 1,7% της παγκόσμιας γεωργικής γης έχει αποκτηθεί από ξένους επενδυτές, προκειμένου να καλλιεργηθούν, και περισσότερο από το 60% αυτής της κτηματαγοράς έλαβε χώρα στην Αφρική.

Για να επιβληθούν αυτές οι αλλαγές, εκτοπίζονται κοινότητες. Εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν την πρόσβασή τους στο νερό και καταστρέφονται τα τοπικά τροφικά συστήματα για να δημιουργηθεί χώρος για τις εξαγωγικές καλλιέργειες. (πληροφορίες λάβαμε και απ’ εδώ)

***

Από την άλλη πλευρά η αναγκαιότητα της σόγιας για την ελληνική κτηνοτροφία και πτηνοτροφία ήτοι για την παραγωγή ζωοτροφών καταδεικνύεται από τις δηλώσεις του κ. Ηλία Μελισσουργού, προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Ζωοτροφών (Σ.Ε.ΒΙ.Ζ.) στο agrotypos  στις 4.6.2014:

«…η διεθνή τιμή της σόγιας παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Αυτή την εποχή κυμαίνεται στα 50 λεπτά το κιλό (500 ευρώ ο τόνος), αρκετά υψηλότερη σε σχέση με τα 30 λεπτά το κιλό που ήταν πριν δύο χρόνια. Η τιμή αυτή είναι η «μαγική συνταγή» που μπορεί να αφανίσει την ελληνική κτηνοτροφία. Το βασικό προϊόν που παράγεται από τη σόγια είναι το σογιέλαιο. Το σογιάλευρο που πάει για ζωοτροφή είναι το υποπροϊόν που μένει από τη διαδικασία παρασκευής σογιέλαιου. Αν οι εταιρείες πουλάνε σε υψηλές τιμές το σογιέλαιο έχουν τη δυνατότητα να πουλήσουν φτηνότερα το σογιάλευρο. Όταν όμως πουλάνε σε χαμηλά επίπεδα το σογιέλαιο τότε αυξάνουν αντίστοιχα την τιμή του σογιάλευρου. Είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί λύση για το πρόβλημα. Έχω έρθει σε διαπραγματεύσεις με παραγωγούς, οι οποίοι καλλιεργούν κτηνοτροφικά φυτά (κουκί, μπιζέλι κ.α.) και η τιμή που ζητάνε, για να καλύψουν το κόστος καλλιέργειας, κυμαίνεται στο 1 ευρώ το κιλό, που είναι υψηλότερη σε σχέση με αυτή της σόγιας. Θα πρέπει να υπάρξει στρατηγική, ώστε να έχουμε υψηλές στρεμματικές αποδόσεις, οι καλλιέργειες να είναι κοντά στα εργοστάσια ζωοτροφών και να υπάρξει αποθήκευση του προϊόντος. Για να αλλάξει το σιτηρέσιο των ζώων θα πρέπει να υπάρχει μια συνέχεια». 

Καλλιέργεια σόγιας στην Καβάλα (πρόσφατη φωτογραφία)

Η. Προσχηματικές οι προσπάθειες Παπανδρέου-Καραμανλή για τη σόγια

‘’…Έφτασε δε το Υπ. Γεωργίας της μεταπολίτευσης σε τέτοιο σημείο παραλογισμού ισχυριζόμενο ότι δεν έχει δίκιο ο Σοφιανόπουλος και η ΧΡΩ.ΠΕΙ., διότι -τάχα— «ποια καλλιέργεια θα χαλάσουμε για να βάλουμε σόγια;» ήταν η απορία τους. Πρέπει ο αναγνώστης να καταλάβει ότι η καλλιέργεια της σόγιας, σύμφωνα τουλάχιστον με την βιβλιογραφία που έχω διαβάσει, θέλει θερμοκρασία εδάφους κατά την σπορά άνω των 25 βαθμών, πράγμα που επιτυγχάνεται στην Ελλάδα μετά τον Μάιο. Κάκιστα επομένως φυτεύτηκε πειραματικά η σόγια σαν κύρια καλλιέργεια επί Ανδρέα Παπανδρέου τον χειμώνα. Αυτός είναι και ο λόγος που «απέτυχε» το πείραμα και γι’ αυτό και να θέλεις σήμερα να βάλεις σόγια δεν μπορείς να βρεις σπόρο.

Θ. Η Ευρώπη εξαρτάται πλήρως από την Αμερικανική σόγια 

Η σόγια είναι το υπ’ αριθμόν 1 προϊόν του κόσμου. Άνευ της σόγιας δύσκολα κρατούν οι κτηνοτρόφοι τα μηρυκαστικά τους σε καλή κατάσταση, αλλά οπωσδήποτε δεν μπορούν να ζήσουν κοτόπουλα και χοιρινά. Διότι όπως προείπαμε το 20% περίπου που θέλει το κοτόπουλο και το χοιρινό δεν μπορεί να επιτευχθεί αν δεν χρησιμοποιηθεί σόγια. Οι ΗΠΑ διοικούν τον κόσμο με τον έλεγχο της σόγιας που έχουν, σε ποσοστό άνω του 70% της παγκοσμίου παραγωγής. Η Ευρώπη έχει ανάγκη άνω των 45 εκατομμυρίων τόνων σόγιας αμερικανικής προελεύσεως. Η Γαλλία π.χ. για να διατηρήσει την κτηνοτροφία της και μεγάλο μέρος της διατροφής των ανθρώπων, (όλοι γνωρίζουν το σογιέλαιο, το γάλα από σόγια, κοκ) έχει ανάγκη να εισάγει άνω των 6 εκατομμυρίων τόνων σόγιας ετησίως, δηλ. κάθε μήνα 500.000 τόνους σόγιας, ή άνω των 125.000 τόνους την εβδομάδα. Πώς είναι δυνατόν η Ευρώπη να πει ποτέ όχι στις ΗΠΑ;

Οι Η.Π.Α. και οι πολυεθνικές που ελέγχουν την σόγια διοικούν τον κόσμο

Ι. Διώξεις επιστημόνων-«η σόγια άπτεται αμέσως του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού».

Όπως ανέφερα και εν συντομία στην εισαγωγή του βιβλίου, το 1947 ένας γεωπόνος ονόματι Ιορδάνης Δημητριάδης συνέγραψε μία επιστημονική πραγματεία με τίτλο «Μια πολύτιμη ύλη στην υπηρεσία του ανθρώπου-Συμβολή στην λύση του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού». Αυτό το καταπληκτικό και πρωτοπόρο βιβλίο το προλογίζει ο τότε διοικητής της Αγροτικής Τραπέζης κ. Κωνσταντίνος Βερροιόπουλος. Στην σελίδα 58 γράφει για τις εισαγωγές της Ευρώπης το 1934 σε σόγια, για την Γερμανία 900.000 τόνους, Δανία 273.000 τόνους, Μ. Βρετανία 177.000 χιλιάδες τόνοι, Ολλανδία 133.000 τόνους και Σουηδία 93.000 τόνους. Εκ των αριθμών αυτών συνάγουμε ότι η συνολική εισαγωγή σόγιας στην Ευρώπη δεν θα ήταν μεγαλύτερη των 5 εκατομμυρίων τόνων. Όταν προ έτους εκλήθην από τον δικηγόρο κ. Γεωργανά στην τηλεοπτική εκπομπή του, αναφέρθηκα και στο θέμα της σόγιας. Αναφέρθηκα στο υπάρχον βιβλίο, το οποίο δυστυχώς έχει εξαφανισθεί από την κυκλοφορία, αλλά και ότι απεμακρύνθηκε εκ της θέσεως του ο τότε διοικητής της Αγροτικής Τραπέζης κύριος Βερροιόπουλος, ο οποίος στον πρόλογο του χρησιμοποιεί την φράση «η σόγια άπτεται αμέσως του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού».

Κ. Δεν εισακούστηκαν Έλληνες επιστήμονες που είχαν γράψει για τη σόγια

Στη σελίδα 110 ο συγγραφεύς κ. Δημητριάδης γράφει τι έπρεπε να κάνει το ελληνικό κράτος, π.χ. παροχή βραβείων και χρηματικών αμοιβών σε όσους αυξάνουν την παραγωγή της σόγιας, υποχρεωτική δια νόμου πρόσμειξη ποσοστού αλεύρου σόγιας εις τον παρασκευαζόμενο καθ’ όλην την επικράτεια άρτο, υποχρεωτική χρησιμοποίηση του σογιάλευρου από τα ζαχαροπλαστεία, τις βιομηχανίας, τις μακαρονοποιείες, κλπ.

Εδώ πρέπει να αναφέρω ότι τελευταίως, δηλ. μετά το 1970 οι Αμερικανοί χρησιμοποιούν υποχρεωτικώς σόγια στην πρόσμειξη του σίτου για την αύξηση πρωτεϊνών σε όλη την επικράτεια. Αν σκεφτείτε ότι αυτό Έλληνας το είχε πει για την πατρίδα μας 25 χρόνια πριν το εφαρμόσουν οι Αμερικανοί καταλαβαίνετε τι θα ήταν η πατρίδα μας σήμερα και τι εκτίμησης έπρεπε να χαίρει ο κ. Δημητριάδης στην γενέτειρα του Ελλάδα. Πόσοι όμως τον γνωρίζουν ή άκουσαν/διάβασαν για το έργο του στα ΜΜΕ και τον Τύπο;

Από το 1947 είχε εισηγηθεί ο Ιορδάνης Δημητριάδης την προσθήκη σόγιας στο ψωμί

Η προσπάθεια λοιπόν που κάναμε το 1972 για την καλλιέργεια της σόγιας, μας έφερε αντιμέτωπους με το ελληνικό κράτος έκτοτε και αυτή είναι η αιτία των δεινών μου. Ήταν πολύ μεγάλη η επιτυχία μας και όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες (σημ. εννοεί  φώτο από το βιβλίο του) η Ελλάδα δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από τα άλλα μέρη που παράγουν σόγια. Γιατί η Ανωτάτη Γεωπονική δεν έχει παραγάγει ελληνικούς σπόρους σόγιας; Γιατί υπάρχει βιβλίο όπως λέγεται, εν αντιθέσει της πραγματικότητας, που λέει ότι η σόγια στην Ελλάδα δεν φυτρώνει;

Λ. Η τεχνική καλλιέργειας σόγιας στην Ελλάδα και η επιτυχία του πειράματος  

Επειδή η ερευνά μου έπρεπε τόσο να ολοκληρωθεί από πλευράς βρωσίμου σόγιας όσο και κτηνοτροφικής καλλιεργήσαμε όπως είπαμε σε περίπου 200 στρέμματα τις 3 βρώσιμες και 3 κτηνοτροφικές καλλιέργειες σε αποστάσεις 25, 50 και 75 εκατοστών ανά σειρά. Η απόσταση των σειρών προϋποθέτει την έρευνα που πρέπει να γίνει από φωτοσυνθετικής πλευράς. Είναι γνωστό σε όλους ότι τα λιπάσματα, πρωτίστως τα αζωτούχα ή και το οργανικό ίδιο λίπασμα, η κοπριά, προστίθεται στο έδαφος για να δώσει θρεπτικά συστατικά, πρωτίστως άζωτο, στα φυτά και στα δένδρα για να μεγαλώσουν και να παράγουν καρπούς. Αυτό που συμβαίνει με την σόγια αλλά και το λούπινο είναι ότι φωτοσυνθέτουν το άζωτο της ατμοσφαίρας με την βοήθεια ενός αζωτοβακτηρίου που ζει στο ριζικό του σύστημα και που συνθέτουν εν συνεχεία τις αζωτούχες ενώσεις που παράγουν το πρωτεϊνικό μέρος των καρπών και του κορμού. π.χ. 7% στο καλαμπόκι, 11% στο στάρι, κοκ. Δια της μεθόδου της φωτοσυνθέσεως η σόγια αποκτά ένα ιδιαίτερο χάρισμα που από οικονομικής πλευράς παίζει μεγάλο ρόλο, διότι γλιτώνεις το αζωτούχο λίπασμα και τον άλλο χρόνο ή με την αμειψισπορά δεν το χρησιμοποιείς, διότι το έδαφος, που είναι γεμάτο αζωτούχες ύλες εκ του ριζικού συστήματος των φυτών της σόγιας. π.χ. ένα χωράφι, αν το καλλιεργήσετε με ζαχαρούχο τεύτλο είναι τόσο εξαντλητική η καλλιέργεια, που θα μπορέσετε να το ξαναχρησιμοποιήσετε μετά από 4 χρόνια. Εάν όμως βάζετε σόγια, μπορείτε να το καλλιεργείτε εναλλάξ. Ο βασικότερος λόγος της αγρανάπαυσης είναι για να μπορέσει το άζωτο της ατμοσφαίρας και οι διάφοροι ζώντες οργανισμοί να εμπλουτίσουν το έδαφος με άζωτο. Είναι τόσο μεγάλες οι συνέπειες υπέρ του εδάφους όταν καλλιεργείται σόγια, που δεν γίνεται σήμερα νοητό από τους γεωργούς μας, διότι δεν το έχουν εφαρμόσει. Η θερμοκρασία εδάφους όταν σπέρνεται η σόγια πρέπει να είναι 25 βαθμοί, για να έχει καλές αποδόσεις, πράγμα που στην πατρίδα μας συμβαίνει κατά το τέλος Μαΐου, δηλ. λίγο πριν θερισθούν τα στάρια. Από τις μέχρι τούδε μελέτες μου δεν έπρεπε η σόγια να μπαίνει τον χειμώνα, διότι δεν αποδίδει, όπως και δεν απέδωσε.

Σημείωση 2: Το φυτό της σόγιας έχει υψηλά επίπεδα προσαρμογής στα περιβάλλοντα καλλιέργειας με σημαντικό πλεονέκτημα το γεγονός ότι έχει την ικανότητα να δεσμεύει το ατμοσφαιρικό άζωτο με την βοήθεια ριζόβιων μικροοργανισμών. Καλύτερη προσαρμογή στο περιβάλλον μπορεί να γίνει με την επιλογή α) της κατάλληλης ποικιλίας, β) της εποχή σποράς και γ) την πυκνότητα των αναπτυσσόμενων φυτών. (Πληροφορίες εδώ)

(για το ότι η σόγια μπορεί να καλλιεργηθεί σε δυο μόνον ‘’ζώνες’’ του πλανήτη μας, οι οποίες περιλαμβάνουν και την Ελλάδα κ.α. στο επόμενο άρθρο μας)

Για την Ενωμένη Ρωμιοσύνη

Αντώνιος Καλόγηρος

Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός

Το αλίευσα ΕΔΩ

Η γεωστρατηγική αξία του ελληνικού θαλάσσιου χώρου

Από:Περί Αλός 
Του Ηλία Ηλιόπουλου

Διδάκτορος της Φιλοσοφικής Σχολής (Dr. phil)

του Λουδοβικείου - Μαξιμιλιανείου Πανεπιστημίου Μονάχου

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ναυτική Επιθεώρηση, τ.585, σελ. 30,
Έκδοση Υπηρεσίας Ιστορίας Ναυτικού / ΓΕΝ, ΙΟΥΝ-ΑΥΓ 2013

Αναδημοσίευση στο Περί Αλός με την έγκριση της ΝΕ.

Sir Halford John Mackinder (1861–1947),

Ελαιογραφία του M. R. (1908)

University of Reading Art Collection

ΦΩΤΟ: http://www.bbc.co.uk/

«H κατάκτησις της Ελλάδος υπό μιας Μεγάλης Χερσαίας Δυνάμεως θα δώσει πιθανότατα εις αυτήν την Δύναμιν την δυνατότητα ελέγχου

ολοκλήρου της Παγκοσμίου Νήσου».

Sir Halford J. Mackinder

Εισαγωγή

Η Ελλάς αποτελεί τυπική περίπτωση χερσονησιωτικού και νησιωτικού κράτους, παρακτίου κράτους (Littoral / Coastal State) και ναυτικού έθνους (Maritime Nation). Διαθέτει εκτεταμένες ακτογραμμές, αρχιπέλαγος, διεθνώς δραστηριοποιούμενο εμπορικό στόλο –και ανάλογο status διεθνούς συγκοινωνιακού κόμβου και κέντρου υπηρεσιών– καθώς και ισχυρό και υπολογίσιμο πολεμικό στόλο. Όπως το διατύπωσε ο Ιωάννης Μεταξάς, «η Ελλάς δεν είναι ξηρά περιβρεχομένη εκ τριών πλευρών υπό θαλάσσης, αλλ’ είναι θάλασσα, με διεσπαρμένες νήσους εντός της, περιβαλλομένη μερικώς υπό ξηράς». Στην περίπτωσή της ισχύει δε καθ’ ολοκληρίαν η συμβουλή του κορυφαίου θεωρητικού της Ναυτικής Ισχύος και Στρατηγικής, Ναυάρχου Alfred

Αμερικανοί αναλυτές: Ποντάρετε σε Ελλάδα και Κύπρο

Οι αναλυτές επικαλούνται ως απόδειξη του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον για την περιοχή μας την κοινή στρατιωτική άσκηση αμερικανικού, ελληνικού και ισραηλινού ναυτικού ονόματι «Naval Dina»

Μποζανίνου Τάνια

Αμερικανοί αναλυτές προτρέπουν τον Λευκό Οίκο να έλθει πιο κοντά στις δύο χώρες και να απομακρυνθεί από την Τουρκία

Τη γεωστρατηγική σημασία της Ελλάδας και της Κύπρου τονίζουν αμερικανοί αναλυτές προτρέποντας την Ουάσιγκτον να συσφίξει τους δεσμούς της με τις δύο αυτές χώρες που παραμένουν πόλος σταθερότητας μέσα σε μια όλο και πιο ασταθή περιοχή. Ζητούν μάλιστα από τον Λευκό Οίκο να ευνοήσει τη συμμαχία με την Ελλάδα και την Κύπρο εις βάρος της Τουρκίας.

Τρία είναι τα στοιχεία που προκαλούν ριζικές αλλαγές στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο - αλλαγές τόσο καταιγιστικές που απαιτούν και μετατροπές στην πολιτική της Ουάσιγκτον στην περιοχή: η ανακάλυψη υδρογονανθράκων, η περιφερειακή πολιτική που ακολουθεί η ισλαμιστική κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και, βεβαίως, η Αραβική Ανοιξη.

Σύμφωνα με τον Σεθ Κρόπσι, αναλυτή στο Hudson Institute, σύμβουλο των κυβερνήσεων Ρόναλντ Ρίγκαν και Τζορτζ Μπους πατρός και θιασώτη της νεοσυντηρητικής ιδεολογίας, «στη νέα τάξη που αναδύεται η Ελλάδα και η Κύπρος σε συνδυασμό με το Ισραήλ παραμένουν οι κυριότερες χώρες της περιοχής που είναι φιλικές προς τη Δύση. Οταν η αστάθεια και ο φόβος βρίσκονται σε άνοδο, η προβλεψιμότητα αποκτά ιδιαίτερη αξία».

Για τη συγκεκριμένη σχολή σκέψης η οικονομική κρίση που πλήττει την ευρωζώνη με κορυφαία θύματα την Ελλάδα και την Κύπρο δεν έχει και τόση σημασία μπροστά στις υπόλοιπες εξελίξεις που καλύπτουν μια τεράστια περιοχή, από τη Βόρεια Αφρική ως την Κεντρική Ασία. Επαληθεύοντας τον Σάμιουελ Χάντινγκτον και τη θεωρία του περί σύγκρουσης των πολιτισμών, η περιοχή αυτή είναι σήμερα διαιρεμένη όχι μόνο ανάμεσα σε μουσουλμάνους και μη αλλά και ανάμεσα σε σουνίτες και σιίτες.

«Ο ρόλος της Ελλάδας και της Κύπρου στο πλαίσιο της πολιτικής και της ασφάλειας της Δύσης προσφέρει ένα τόξο σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο και φέρνει την ΕΕ σε απόσταση 45 λεπτών από τα σύνορα του Ισραήλ» γράφει ο Κρόπσι σε άρθρο του, στο οποίο υποστηρίζει ότι η ανακάλυψη φυσικού αερίου «αποτελεί ευκαιρία για τις ΗΠΑ να απομακρυνθούν από την Τουρκία». Και προτρέπει την Ουάσιγκτον: «Η αυξανόμενη αστάθεια της περιοχής έχει ανυψώσει τον στρατηγικό ρόλο της Ελλάδας και της Κύπρου και προσφέρει ένα κίνητρο στους αμερικανούς πολιτικούς να προωθήσουν μια νέα τάξη η οποία θα καθιερώσει ισχυρότερους δεσμούς με τις δύο αυτές χώρες και θα ενισχύσει το περιφερειακό τους καθεστώς».

Εκτός από τα προφανή για την περιφερειακή αστάθεια λόγω των εξελίξεων στη Συρία και στην Αίγυπτο, της ανόδου των ισλαμιστικών δυνάμεων στις χώρες της Αραβικής Ανοιξης και του μόνιμου κινδύνου για τα αμερικανικά συμφέροντα, όπως έδειξε και το πρόσφατο κλείσιμο για λόγους ασφαλείας 19 αμερικανικών πρεσβειών στη Βόρεια Αφρική και στη Μέση Ανατολή, ο Κρόπσι και οι ομοϊδεάτες του αντλούν πολλά επιχειρήματα από τις εξελίξεις στην Τουρκία.

«Η σύγχρονη Τουρκία έχει εγκαταλείψει τον κεμαλισμό και κυβερνάται από ένα όλο και πιο καταπιεστικό, εχθρικό και ισλαμιστικό καθεστώς» λέει ο αναλυτής αυτός, που αρθρογραφεί τακτικά σε αμερικανικά έντυπα όπως το «Foreign Affairs» και η «Wall Street Journal». Επιπλέον, «ο Ερντογάν έχει επαναπροσανατολίσει την Τουρκία προς ανατολάς δίνοντας έμφαση στην αλληλεγγύη μεταξύ σουνιτών μουσουλμάνων και στην εχθρότητα προς τους μη μουσουλμάνους συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή» - βλ. Ισραήλ.

Σύμφωνα με αυτή τη σχολή σκέψης, τόσο οι ΗΠΑ όσο και η Ελλάδα και η Κύπρος έχουν μεγάλο συμφέρον να διατηρηθεί η ενεργειακή ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο - πόσω μάλλον που η Αθήνα και η Λευκωσία φιλοδοξούν να αποτελέσουν ενεργειακούς κόμβους στο μέλλον.

Ως απόδειξη του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος της Ουάσιγκτον για την περιοχή μας προωθείται το παράδειγμα της κοινής στρατιωτικής άσκησης του αμερικανικού, του ελληνικού και του ισραηλινού ναυτικού ονόματι «Naval Dina». Η άσκηση αυτή, που στοχεύει στην υπεράσπιση θαλάσσιων ενεργειακών εγκαταστάσεων, εγκαινιάστηκε το 2011 - η τελευταία πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2013.

Υψηλόβαθμο στέλεχος του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών που επισκέφθηκε πρόσφατα την Αθήνα τόνισε μιλώντας σε δημοσιογράφους ότι οι υδρογονάνθρακες που πιθανώς βρίσκονται στην ελληνική ΑΟΖ «δεν έχουν ακόμη γεωστρατηγική σημασία για το Ισραήλ. Προς το παρόν είμαστε στο στάδιο της εξέτασης της πιθανής οικονομικής σημασίας τους».

Ο Κρόπσι έχει απάντηση και σε αυτό: λόγω του φυσικού αερίου που εντοπίστηκε στην κυπριακή και στην ισραηλινή ΑΟΖ, η Ελλάδα αποκτά ιδιαίτερη σημασία «ως κόμβος για το αέριο αυτό που θα διοχετευθεί προς την Ευρώπη». Η συμβουλή του προς τον Λευκό Οίκο είναι να ορίσει «κόκκινες γραμμές» στην Αγκυρα όσον αφορά την ανάμειξη στα ενεργειακά της Κύπρου, να υποστηρίξει την ένταξη της Λευκωσίας στη Συνεργασία για την Ειρήνη του ΝΑΤΟ και να ενισχύσει την αμερικανική παρουσία στη βάση της Σούδας στην Κρήτη.
Δημοσιεύτηκε στο heliosPlus στις 27 Αυγούστου 2013

Το αλίευσα ΕΔΩ

Η αρχή του τέλους του παρόντος status quo

Τι θα μπορούσε να δρομολογήσει η ξαφνική κρίση στην Τουρκία…
Ο «συνωστισμός» των Μεγάλων Δυνάμεων στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου θα οδηγούσε αναγκαστικά σε έξαρση των ήδη υποκινούμενων εξεγέρσεων στην γύρω περιοχή. Οι Δυτικοί με προεξάρχοντες τους Αμερικανούς δυσκολεύονται να αποδεχθούν την ανάμειξη των Ρώσων στα ενεργειακά της περιοχής και μόνο μια μεγάλη κρίση θα «πάγωνε» τις όποιες εξελίξεις στο γεωπολιτικό κομμάτι.
Έτσι λοιπόν, όπως δείχνουν τα πράγματα, ολοκληρώνεται ο κύκλος των κρίσεων στην Μεσόγειο με την Τουρκία στην παρούσα φάση να αποτελεί ξαφνικά την αιχμή του δόρατος. Εδώ και καιρό γράφω ότι η γείτονα δεν μπορεί για πολύ ακόμα να λογίζεται ως παράγοντας σταθερότητας και ότι οι Αμερικανοί θα ακολουθήσουν εκ των πραγμάτων τον ρου των γεγονότων. Ήδη η Ουάσινγκτον, με σχετική ανακοίνωση ανάλογη των αντίστοιχων σε σχέση με Λιβύη και Συρία, πήρε αποστάσεις από την στάση της τουρκικής κυβέρνησης. Ο νέο-οθωμανισμός της Τουρκίας απέτυχε, επαληθεύοντας την εκτίμηση ότι η γείτονα χώρα είναι «γίγαντας με γυάλινα πόδια» και όχι το μέγα φόβητρο που μας παρουσίαζαν οι «ειδικοί» της γεωστρατηγικής ανάλυσης.

Stratfor: Η υπεράσπιση του Αιγαίου από εισβολή θα είναι η ...πρόκληση!

«Η Ελλάδα ελέγχοντας το Αιγαίο διευκολύνει το εμπόριο, την άμυνα και τις επικοινωνίες της Μεσογείου. Η προστασία του πυρήνα αυτού από εισβολή είναι για την Ελλάδα η μεγαλύτερη γεωπολιτική πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει» αναφέρει σε ανάλυση του το αμερικανικό ίδρυμα γεωστρατηγικών αναλύσεων Stratfor, το οποίο στελεχώνεται από πρώην στελέχη του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών και της CIA.

Η δημοσιοποίηση αυτής της ανάλυσης δεν γίνεται σε ένα τυχαίο χρονικό σημείο εάν λάβει κανείς υπόψη του τις εξελίξεις στο πεδίο των υδρογονανθράκων και την ταυτόχρονη ραγδαία αύξηση της επιθετικότητας της Τουρκίας έναντι της Ελλάδας, ενώ το Stratfor θεωρεί πως κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης η Ελλάδα θα κλιθεί να λύσει και αυτό το μείζον πρόβλημα. Μιας κρίσης, που όπως αναφέρει η ανάλυση, «το ξεπέρασμα της θα είναι ένα από τα βασικά ζητούμενα  της οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ζωής τα ερχόμενα χρόνια».
Δηλαδή πρακτικά η κρίση θέτει εν αμφιβόλω την δυνατότητα της Ελλάδος να απαντήσει στην πρόκληση υπεράσπισης του Αιγαίου, κατά το Stratfor. Η υπόλοιπη γεωπολιτική ανάλυση για την Ελλάδα έχει ως εξής:
«Η Ελλάδα είναι μια ορεινή χώρα η οποία βρίσκεται στη Ν.Α. Ευρώπη. Συνορεύει με την Αλβανία, τα Σκόπια, τη Βουλγαρία και την Τουρκία. Οι οροσειρές της Ροδόπης και της Πίνδου διαμορφώνουν ένα φυσικό εμπόδιο με τους βόρειους γείτονές της. Το Αιγαίο, το Ιόνιο και η Μεσόγειος περικλείουν την Ελλάδα δίνοντας στη χώρα μια από τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στον κόσμο. Η χώρα έχει πάνω από δύο χιλιάδες νησιά και η ζωή στην Ελλάδα έχει παραδοσιακά εξελιχθεί κοντά στη θάλασσα. Στην αρχαιότητα πόλεις-κράτη όπως η Αθήνα και η Σπάρτη επέκτειναν την επιρροή τους σε όλη τη Μεσόγειο εγκαθιστώντας αποικίες στην Ιταλία, την Τουρκία, τη βόρεια Αφρική και γύρω από τη Μαύρη Θάλασσα. Σήμερα ο ελληνικός εμπορικός στόλος είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος σε όλο τον κόσμο ο οποίος συνεισφέρει σε ένα πολύ μεγάλο μέρος στην οικονομία της χώρας μετά τον τουρισμό.
Η Αθήνα είναι η πρωτεύουσα της χώρας και η πιο δημοφιλής. Η Αθήνα μαζί με το Αιγαίο πέλαγος που την περικλείει είναι ο πυρήνας της χώρας. Εξαιτίας της στρατηγικής της θέσης στην «καρδιά» της Μεσογείου η Μακεδονική, η Ρωμαϊκή, Βυζαντινή και η Οθωμανική αντίστοιχα αυτοκρατορία κυριάρχησαν στην Ελλάδα για πάνω από 2000 χρόνια. Μετά από ένα μεγάλο πόλεμο η Ελλάδα κέρδισε την ανεξαρτησία της από την Οθωμανική αυτοκρατορία το 1830. Λόγω του ορεινού της χώρας κάνει τη διακυβέρνησή της από ένα κεντρικό σημείο διοίκησης δύσκολη, Οι λίγες πόλεις στην ορεινή ζώνη σε συνδυασμό με τις κακές συγκοινωνίες δυσκολεύουν την οικονομική ανάπτυξη  κάνοντας τη χώρα το λιγότερο ανεπτυγμένο κράτος στην ευρωζώνη».

Το αλίευσα ΕΔΩ 

Σχόλιο Σσστ: Καθορίζουν τα του οίκου μας;;;

ΔΥΝΑΜΙΚΗ ΕΠΑΝΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΟΘΩΜΑΝΙΚΟΥ ΣΤΟΛΟΥ ΣΤΟΝ ΙΝΔΙΚΟ.

Ιωάννης Σ. Θεοδωράτος

Δημοσιογράφος – Αμυντικός Αναλυτής

Ο Ινδικός Ωκεανός αποτελούσε ένας από τους γεωγραφικούς χώρους στον οποίο επιχειρούσαν τα πλοία του Οθωμανικού Ναυτικού, προστατεύοντας και ελέγχοντας τις θαλάσσιες γραμμές επικοινωνίας και εμπορίου μεταξύ της Ινδίας και της οθωμανικής επικράτειας αλλά και των λοιπών μουσουλμανικών χωρών. Σήμερα μετά από την παρέλευση μερικών αιώνων ο στόλος της νεοθωμανικής Τουρκίας επανέρχεται στο προσκήνιο, υπογραμμίζοντας το στρατηγικό ενδιαφέρον της Άγκυρας για την περιοχή. Δεν είναι το εμπόριο μπαχαρικών που προσελκύει τους Τούρκους, αλλά το γεγονός ότι από τα ελεγχόμενα από ισλαμικά κράτη ύψιστης γεωστρατηγικής σημασίας στενά του Ορμούζ και του Άντεν (που συνδέουν μέσω του Σουέζ την Ευρώπη με τις ασιατικές αγορές και τις πετρελαιοπαραγωγούς χώρες του Κόλπου), διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του παγκόσμιου δικτύου θαλάσσιας μεταφοράς πετρελαίου και των εμπορευμάτων από και προς την Κίνα. Ήδη στην θαλάσσια περιοχή νοτιανατολικά της Αραβίας και ανατολικά της Σομαλίας υπάρχει έντονη ναυτική παρουσία στόλων από τις μεγαλύτερες ναυτικές δυνάμεις της υφηλίου, με αφορμή της καταπολέμηση της πειρατείας. Η Τουρκία διατηρεί τη δική της ναυτική παρουσία (στο πλαίσιο της Τask Force 151) υπό τη διοίκηση του υποναυάρχου Σινάν Ερτογρούλ.

Στις 2 Ιουλίου κατέπλευσαν στο λιμάνι Καράτσι του Πακιστάν μοίρα τεσσάρων πολεμικών σκαφών προκειμένου να πραγματοποιήσουν τριήμερη προγραμματισμένη επίσκεψη και να συμμετάσχουν σε ασκήσεις με το Πακιστανικό Ναυτικό και στη συνέχεια με το Ινδικό Ναυτικό. Πρόκειται για τις φρεγάτες «Barbaros» (F-244), «Gemlik» (F-492), «Gelibolu» (F-493) και το πλοίο λογιστικής υποστήριξης «Gungor» (A-595). Η τουρκική μοίρα εκτέλεσε σειρά εκπαιδευτικών αντικειμένων όπως ασκήσεις κατά πλοίων επιφανείας, αντιαεροπορικής άμυνας, ανθυποβρυχιακές, ενώ μετά το Πακιστάν θα επισκεφθεί το ινδικό λιμάνι της Βομβάης όπου το διήμερο 11-12 Ιουλίου θα συμμετάσχει σε κοινή άσκηση με το Ινδικό Ναυτικό. Έτσι θα καταγραφεί μιαν εντυπωσιακή αποστολή επίδειξης σημαίας, σε μια περίοδο που το Πολεμικό Ναυτικό (ΠΝ) κατέβαλλε αγωνιώδες προσπάθειες να εξασφαλίσει στοιχειώδη επάρκεια καυσίμων…

Το γεωπολιτικό ενδιαφέρον των Τούρκων για την θαλάσσια περιοχή που εκτείνεται μεταξύ των Στενών του Άντεν, της Ερυθράς Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού χρονολογείται από τα τέλη του 15^ου αιώνα. Οι βασικοί γεωπολιτικοί αντίπαλοι ήταν οι Οθωμανοί και οι Πορτογάλοι.

Το 1509 η Οθωμανική Αυτοκρατορία επί σουλτάνου Βαγιαζήτ Β΄ (1481-1512) απέστειλε πολεμικά πλοία (γαλέρες) στους υποτελείς Μαμελούκους προκειμένου εκείνοι να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά τις πειρατικές επιθέσεις των Πορτογάλων, άλλοτε συνεταίρων τους στο εμπόριο μπαχαρικών. Τα πλοία μεταφέρθηκαν από την Μεσόγειο στην Ερυθρά και επανδρώθηκαν με Έλληνες ναύτες, Οθωμανούς αξιωματικούς και πρώην Χριστιανούς εξωμότες. Τον Φεβρουάριο του 1509 οι ενωμένες ναυτικές δυνάμεις των Μαμελούκων και των Οθωμανών συνετρίβησαν από τις καλύτερα εξοπλισμένες και εκπαιδευμένες ναυτικές μονάδες και άνδρες των Πορτογάλων. Οι Οθωμανοί είχαν αντιληφθεί ότι απαιτείτο η ενδυνάμωση της ναυτικής τους παρουσίας στην περιοχή προκειμένου να ελεγχθούν τα στρατηγικά περάσματα των Στενών του Άντεν και του Ορμούζ από τους Πορτογάλους.

Το 1525 ο πλοίαρχος Σαλμάν Ρεϊς υπέβαλλε αναφορά προς τον σουλτάνο Σουλεϊμάν Α΄(1520-1566), για τη δράση των Πορτογάλων στον Ινδικό Ωκεανό. Πρότεινε την υπαγωγή της ευρύτερης Αβησσυνίας (Αιθιοπίας), την οποία οι Οθωμανοί ονόμαζαν «Χαμπές», υπό μόνιμο στρατιωτικό-ναυτικό έλεγχο, καθώς είχε συνειδητοποιήσει την γεωστρατηγική σημασία της περιοχής για τον έλεγχο των Στενών του Άντεν. Στόχος ήταν ο αποκλεισμός των Πορτογάλων από την Ερυθρά Θάλασσα, που τελικά επιτεύχθηκε το 1557, κατά τη διάρκεια του δεύτερου Οθωμανο-πορτογαλικού πολέμου (1538-1557), δίνοντας στους Οθωμανούς τον πολυπόθητο έλεγχο των τελωνειακών δασμών που επιβάλλονταν στα πολύτιμα εισαγόμενα προϊόντα προς την Δύση. Το Οθωμανικό Ναυτικό πραγματοποίησε επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα, τις ακτές της Ανατολικής Αφρικής και στον Ινδικό Ωκεανό, αλλά δεν κατάφερε να εκτοπίσει τους Πορτογάλους από την Ινδία. Σημειώνεται ότι η κύρια φάση της σύγκρουσης ξεκίνησε το 1538 όταν στόλος εκ 54 οθωμανικών πλοίων υπό τον Χουσεΐν Πασά πολιόρκησε ανεπιτυχώς την πορτογαλική αποικία Diu. Οι μάχες και οι ναυμαχίες συνεχίστηκαν με αποκορύφωμα το 1542 στη ναυμαχία της Βόφλα συνελήφθη αιχμάλωτος ο Πορτογάλος ναύαρχος Κριστομπάλ ντε Γκάμα (υιός του Βάσκο ντε Γκάμα), ο οποίος εκτελέσθηκε καθώς αρνήθηκε να εξισλαμιστεί. Το Πορτογαλικό Ναυτικό είχε νικήσει αρκετές φορές (1541, 1545, 1549) τους Οθωμανούς στην Αραβική Θάλασσα έξω από την περιοχή του Diu. Το 1547 ο γνωστός Πίρι Ρέις επικεφαλής Οθωμανο-αιγυπτιακού στόλου κατέπλευσε στον Ινδικό Ωκεανό ανακαταλαμβάνοντας πολλά σημαντικά λιμάνια, ενώ έθεσε υπό οθωμανικό έλεγχο τα Στενά του Ορμούζ στον Περσικό Κόλπο το 1552. Μεταξύ 1558-1563 διεξήχθη ο τρίτος Οθωμανο-πορτογαλικός πόλεμος ενώ την περίοδο 1580-1589 οι Οθωμανοί επιχείρησαν για τελευταία φορά να εκδιώξουν τους γεωπολιτικούς αντιπάλους τους από τον Ινδικό και τις ακτές της Ανατολικής Αφρικής.

Σήμερα η ημισέληνος κυματίζει ξανά στα πελάγη που έδρασε ο Πίρι Ρέις, υπενθυμίζοντας στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς της περιοχής ότι η νεοθωμανική Τουρκία επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο. Όταν μάλιστα ολοκληρωθεί το ευμέγεθες πρόγραμμα ναυτικών εξοπλισμών, τότε η παρουσία των τουρκικών πολεμικών σκαφών αναμένεται να αποκτήσει μόνιμο χαρακτήρα, επιδιώκοντας να βρει ναυτική διευκόλυνση σε μια φίλα προσκείμενη μουσουλμανική αφρικανική χώρα της περιοχής.

πηγή Περί ΑλόςΤο αλίευσα ΕΔΩ

ΕΕ: ανάγκη ισορροπίας γεωστρατηγικών και οικονομικών συμφερόντων

Γράφει ο Δρ. Ιωάννης Παρίσης, Υποστράτηγος ε.α.

Η οικονομική κρίση έχει επιπτώσεις στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε μια σειρά θεμάτων. Ενώ το μεγαλύτερο μέρος της ευρωπαϊκής ευημερίας εξακολουθεί να εξαρτάται από το εσωτερικό εμπόριο, οι κυβερνήσεις, ελλείψει κονδυλίων της ΕΕ, «κυνηγούν» ξένες επενδύσεις, ευκαιρίες εξαγωγών και εγγυημένη πρόσβαση σε ενεργειακούς πόρους, περισσότερο από ποτέ πριν. Οι προσπάθειες κατευθύνονται κυρίως στις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες των χωρών που είναι γνωστές ως BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Ινδία και Κίνα).

Σύμφωνα με τις προτεραιότητες των κρατών-μελών που ήδη διαμορφώνονται, η ΕΕ αρχίζει να δίνει μεγαλύτερη σημασία στη σχέση της με τις χώρες BRIC και άλλες ανερχόμενες οικονομίες. Για παράδειγμα, στη σύνοδο κορυφής ΕΕ-Ινδίας, τον περασμένο Φεβρουάριο, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ρομπέι και της Επιτροπής Μπαρόζο, επιδίωξαν μια νέα εμπορική συμφωνία που θα μπορούσε να προσθέσει 30 δισ. ευρώ ετησίως στο εμπόριο ΕΕ-Ινδίας. Λίγες ημέρες αργότερα, οι δύο πρόεδροι προσπάθησαν να πείσουν την Κίνα να συμβάλει στα κεφάλαια διάσωσης της ΕΕ.

Μέσω αυτών των εμπορικών συμπράξεων και των επενδύσεων ελπίζεται ότι θα προέλθει μεγαλύτερη ευημερία τόσο για την ΕΕ όσο και για τους εν δυνάμει εταίρους της. Έτσι, η ΕΕ οφείλει να συνεχίσει τις πολύπλευρες προσπάθειες επίτευξης κερδοφόρων συμφωνιών.  Εκτός από την Ινδία, είναι σε εξέλιξη νέες εμπορικές συμφωνίες με τον Καναδά, την Κολομβία, την Ιαπωνία, το Περού και τη Σιγκαπούρη, στη βάση της διμερούς συμφωνίας του 2011 με τη Νότια Κορέα και την ισχυρή υποστήριξη για την πρόσφατη είσοδο της Ρωσίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι τα βραχυπρόθεσμα κέρδη από τις πρωτοβουλίες αυτές, μπορεί να έχουν αρνητικές συνέπειες για τα μακροπρόθεσμα πολιτικά συμφέροντα της ΕΕ, όπως η πρόληψη των συγκρούσεων σε διάφορες περιοχές του πλανήτη καθώς και η υποστήριξη της δημοκρατικής διακυβέρνησης σε διάφορες χώρες.

Οι κυβερνήσεις, ωστόσο, των κρατών-μελών της ΕΕ δεν συνδέουν πάντα τις εμπορικές δράσεις με τους πολιτικούς σκοπούς, δεδομένου ότι υπεισέρχονται και άλλα συμφέροντα. Για παράδειγμα, η Γερμανία υπέγραψε πρόσφατα μια συμφωνία με το Καζακστάν για να εξασφαλιστεί η πρόσβαση σε σπάνιες γαίες, παραβλέποντας ότι η χώρα αυτή έχει πρόβλημα σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Από την άλλη, η Ισπανία, πίεσε σκληρά για να κερδίσει ένα συμβόλαιο σιδηροδρόμου υψηλής ταχύτητας στη Σαουδική Αραβία, παρά την αντίδραση της τελευταίας σε πολιτικές μεταρρυθμίσεις. Σε καμία από τις δύο περιπτώσεις δεν συνδέθηκε  η συμφωνία με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό φυσικά είναι λυπηρό, και θυμίζει το προηγούμενο της υπογραφής συμφωνιών αρκετών ευρωπαϊκών κρατών με πρώην δικτάτορες της Βόρειας Αφρικής.

Ανησυχητικό είναι επίσης το γεγονός της έλλειψης συλλογικής αξιολόγησης από τους Ευρωπαίους για τις επιπτώσεις που θα μπορούσαν να έχουν οι εμπορικές συναλλαγές στα γεωστρατηγικά συμφέροντα της Ένωσης. Για παράδειγμα, τα τελευταία χρόνια κάποια κράτη μέλη της ΕΕ πιέζουν για την άρση του εμπάργκο όπλων στην Κίνα. Σημειώνεται ότι η σχετική απόφαση της ΕΕ στηρίχθηκε κυρίως σε δύο από τα οκτώ κριτήρια του Κώδικα Συμπεριφοράς για τις Εξαγωγές Όπλων (EU Code of Conduct on Arms Exports), τα οποία αναφέρονται στο σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα τελικού προορισμού και στην ειρήνη, την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, δεν έχει αναλυθεί επαρκώς το ενδεχόμενο, η αύξηση των πωλήσεων όπλων προς την Κίνα, να θέσει σε κίνδυνο ζωτικής σημασίας εμπορικές οδούς στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. Αυτό αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης σημασίας δεδομένου ότι ένα ποσοστό 28% του εξωτερικού εμπορίου της ΕΕ αφορά την Ανατολική Ασία, 5% περισσότερο από ό, τι το αντίστοιχο των ΗΠΑ.

Ένα άλλο πρόβλημα είναι η αποσπασματική αντιμετώπιση του εξωτερικού εμπορίου εκ μέρους των κρατών μελών, που υπονομεύει τις προσπάθειες της ΕΕ για οριστικοποίηση εμπορικών συμφωνιών. Βέβαια ο εμπορικός ανταγωνισμός μεταξύ των Ευρωπαίων σε ξένες χώρες πηγαίνει αιώνες πίσω, και αυτό είναι κάτι που εκμεταλλεύονται οι μη Ευρωπαίοι, ιδιαίτερα στο πεδίο των εξοπλισμών, όπου ο ανταγωνισμός μεταξύ των Ευρωπαίων είναι συνήθης. Χαρακτηριστική η περίπτωση του γαλλικού Rafale και του βρετανικο-γερμανο-ιταλο-ισπανικού Eurofighter που ανταγωνίστηκαν για μια σύμβαση μαχητικού αεροσκάφους με την Ινδία.
Συχνά παρατηρείται ότι κράτη-μέλη της ΕΕ ανταγωνίζονται αντί να συνενώνουν τις δυνάμεις τους. Πρόσφατο παράδειγμα, οι πολιτικές των ευρωπαϊκών κρατών έναντι της αραβικής άνοιξης που έδειξαν ότι καθοδηγούνταν περισσότερο από οικονομικούς παράγοντες.

Προκειμένου η Ευρώπη να εξέλθει από την τρέχουσα οικονομική κρίση είναι απαραίτητο να δοθεί βάρος στο διεθνές εμπόριο και τις επενδύσεις από μη Ευρωπαίους. Προσπάθειες έχουν γίνει από αρκετές ευρωπαϊκές χώρες προς την κατεύθυνση της Αφρικής, αλλά και τη Μέση Ανατολή, την Ανατολική Ασία και τη Λατινική Αμερική, με δυσχέρειες βεβαίως εξαιτίας της πολιτικής αβεβαιότητας. Οι πρόσφατες εθνικοποιήσεις εταιριών ευρωπαϊκών συμφερόντων στην Αργεντινή και αλλού επιβεβαιώνουν το πρόβλημα. Αυτό σημαίνει ότι η ανάπτυξη των οικονομικών εξωτερικών σχέσεων έχει ανάγκη πολιτικής σταθερότητας, και κατ’ επέκταση, αντιμετώπισης των ζητημάτων ασφάλειας. Μια συνύπαρξη δηλαδή εμπορικής διπλωματίας, υποστήριξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και πολιτικών ασφάλειας στο πλαίσιο της ανάπτυξης των εξωτερικών σχέσεων της Ένωσης.

Είναι ελπιδοφόρο το ότι η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής και ασφάλειας της ΕΕ, Κάθριν Άστον, διατύπωσε προσφάτως την ανάγκη συγκερασμού οικονομίας και πολιτικής κατά την ανάπτυξη της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Το συμπέρασμα είναι: εμβάθυνση της συνοχής και της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών και διαφόρων οργάνων και υπηρεσιών της Ένωσης. Και ακόμη, όχι εγκατάλειψη της γεωπολιτικής για χάρη εμπορικών κερδών. Οι κυβερνήσεις των μελών της ΕΕ οφείλουν να συνενώσουν τις εμπορικές τους προσπάθειες με τα κοινά πολιτικά και στρατηγικά συμφέροντα.

Το αλίευσα ΕΔΩ

Πολιτική με κότσια.

Του Νίκου Λυγερού*

Όταν επισκέπτεσαι το Αρτσάχ, μόνο ένα μοντέλο είναι γνωστό περί Ελλάδας και αυτό είναι το σπαρτιατικό, διότι είχαν να πολεμήσουν με εφτά εκατομμύρια Αζέρους, ενώ οι Αρμένιοι ήταν μόνο εκατόν πενήντα χιλιάδες. Κανένας σε αυτό το αρμενικό μέρος δεν βλέπει διαφορετικά την πατρίδα μας. Όταν, λοιπόν, οι ίδιοι οι δικοί μας, μας εξηγούν ότι δεν έχουμε πολλές δυνατότητες, διότι είμαστε μια μικρή χώρα, αναρωτιόμαστε αν άνηκαν στην ίδια κατηγορία. Επιπλέον, δεν μιλούμε καν για πολεμικές αποφάσεις, αλλά απλώς για πολιτικές σε περίοδο ειρήνης. Όταν διαβάζουμε ότι η Τουρκία θέλει να χρησιμοποιήσει το αεροδρόμιο του Καστελλόριζου, αναρωτιόμαστε τι άλλο πρέπει να ζητήσουν από τους δικούς μας εκεί για να αντισταθούν τα θεσμικά μας όργανα. Διότι όλοι ξέρουμε πλέον τη σημασία του συμπλέγματος του Καστελλόριζου ακόμα και λόγω της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης. Κατά συνέπεια, γνωρίζουμε όλοι πόσο πρέπει να υποστηρίξουμε τους δικούς μας στο νησί. Δεν πιστεύουμε, βέβαια, ότι το όλο πλαίσιο είναι του ίδιου τύπου. Διότι γνωρίζουμε προσωπικά και ανθρώπους μας που έχουν κάνει ακόμα και στρατιωτικά έργα επί τόπου αλλά και στην Στρογγύλη. Και αυτοί δεν είχαν ποτέ ανάγκη να πάνε να αγοράσουν κότσια σε μαγαζί που δεν υπάρχουν. Το όλο θέμα είναι καθαρά πολιτικό. Ανήκουμε στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τα σύνορά μας είναι αυτά της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα νησιά μας είναι και δικά της. Ούτε οι Έλληνες, ούτε οι Ευρωπαίοι γενικότερα εγκαταλείπουν νησιά, ούτε στο Αιγαίο ούτε στη Μεσόγειο. Δεν έχουμε λοιπόν κανέναν λόγο να μην προστατέψουμε επί του πρακτέου τους δικούς μας, ακόμα και στα πιο ακριτικά νησιά. Κάθε κίνηση της Τουρκίας σε αυτήν την περιοχή δεν είναι τυχαία. Δεν προσπαθεί μόνο να αμφισβητήσει τα νησιά μας εκεί, ούτε να κάνει μόνο μια επαφή με την αιγυπτιακή ΑΟΖ, αλλά να αποδείξει με μια στρατηγική de facto ότι έχει την επικυριαρχία στην περιοχή. Κι όσο δεν απαντούμε με ξεκάθαρο τρόπο ότι σε αυτά τα νησιά ζει ο ελληνισμός μας και αυτός δεν είναι απροστάτευτος θα συνεχίζει την πρακτική της. Η Τουρκία έφτασε έως τα παράλια με τις γενοκτονίες και κανένα άλλο λόγο. Δεν πρόκειται να αφήσουμε τα νησιά μας στο έλεος του νεοθωμανικού δόγματος. Δεν φοβηθήκαμε την πανίσχυρη Περσία, ούτε την Οθωμανική Αυτοκρατορία, δεν είναι τώρα με μια Τουρκία θεμελιωμένη πάνω στα κόκκαλα των θυμάτων που θα οπισθοχωρήσουμε. Αρκεί να έχουμε πολιτική με κότσια.

πηγή
* Ο Νίκος Λυγερός είναι Στρατηγικός Σύμβουλος και καθηγητής γεωστρατηγικής.

Δείτε την Συνέντευξη του Νίκου Λυγερού στην εκπομπή "Casus Belli" με τη Δήμητρα Αλεξάκη
Κανάλι 10 17/03/2012 ΕΔΩΤο αλίευσα ΕΔΩ

ΠΡΟΣ ΓΕΩΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΣΥΓΚΡΟΥΣΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑΣ – Μ. ΒΡΕΤΑΝΙΑΣ

Τα τελευταία πέντε χρόνια, η Γερμανία έχει γίνει πανίσχυρη.

Από τότε που η Βρετανία έχει οικονομικά προβλήματα, η γερμανική οικονομία προέκυψε ως η μεγαλύτερη με διαφορά οικονομία της Ευρώπης.

Αυτονόητα λοιπόν, κάποιοι αναρωτιούνται αν έχουμε ήδη μπει σε μια περίοδο γερμανικής ηγεμονίας.

Πρόσφατα, ο Βρετανός θεωρητικός της στρατηγικής Julian Lindley-French, ανέλυσε το γιατί θεωρεί απίθανο ένα τέτοιο ενδεχόμενο, υποστηρίζοντας πως σε καμία περίπτωση δεν πρόκειται η Γερμανία να καταστεί ο ηγεμόνας της ΕΕ.

Όπως λέει, ο λόγος για την σιγουριά του είναι ότι η Βρετανία ποτέ δεν θα δέχονταν μια γερμανική ηγεσία.

Και συνεχίζει, λέγοντας πως οποιαδήποτε απόπειρα του Βερολίνου να αλυσοδέσει το Λονδίνο θα αποτύχει, για τρεις βασικούς λόγους:

Η οικονομική ισχύς της Βρετανίας, ακόμη και μετά την κρίση, θα παραμείνει μεγάλη, και επειδή είναι κυρίως χρηματοπιστωτική και παγκοσμιοποιημένη, η Βρετανία δεν θα επιτρέψει στους Γερμανούς να της ασκήσουν την ίδια πίεση που ασκούν στην Ελλάδα, στην Ιταλία, στην Ισπανία, και στην Γαλλία.

Για πολιτικούς και ιστορικούς λόγους, η Βρετανία αποτελεί το πολιτικό αντίβαρο στην Γερμανία.

Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι Γερμανία, κάτι που σημαίνει ότι μερικές χώρες μέλη της ΕΕ θα σπεύσουν προς το Λονδίνο για ασφάλεια, όταν αισθανθούν δυσβάσταχτη την γερμανική πίεση. Η Βρετανία θα το εκμεταλλευτεί αυτό, και ειδικά στην ευρωπαϊκή περιφέρεια.

Η Βρετανία παραμένει στρατιωτικά ισχυρή, σε αντίθεση με την Γερμανία. Από όλες τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ, καμία δεν μπορεί να αναλάβει το είδος των στρατιωτικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό, που αναλαμβάνει η Βρετανία.

Κανένα άλλο κράτος δεν διαθέτει τόσο ετοιμοπόλεμες και έμπειρες στρατιωτικές δυνάμεις, όπως η Βρετανία.

Εδώ και δεκαετίες, οι Βρετανοί στρατιώτες πολεμούν και επιχειρούν σε ολόκληρο τον πλανήτη. Η Βρετανία διαθέτει ένα «γεωπολιτικό αποτύπωμα», με στρατιωτικές βάσεις ακόμη και στον Ινδικό Ωκεανό, ή στον Νότιο Ατλαντικό.

Σύμφωνα με τον Lindley-French, το Λονδίνο θα πρέπει να ενισχύσει την ευρωπαϊκή του θέση, μέσα από περαιτέρω συνασπισμούς, προκειμένου να αυξήσει την ισχύ του.

Έχει δίκιο.

Η Βρετανία θα πρέπει να συνάψει στενότερες στρατιωτικές σχέσεις με τη Γαλλία, την Πολωνία, την Ισπανία, την Ολλανδία, και ιδιαίτερα με τις σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες.

Η Βαλτική είναι μια κρίσιμη περιοχή για τους γεωπολιτικούς στόχους της Βρετανίας.

Μαζί με τις κάτω χώρες, και τον μεσογειακό άξονα Γιβραλτάρ-Κύπρου, η Βαλτική αποτελεί έναν από τους πυλώνες της βρετανικής ισχύος.

Αν επιτραπεί σε κάποια άλλη χώρα, π.χ. Ρωσία, να ελέγξει την λεκάνη της Βαλτικής, τότε θα απειληθούν η Βόρεια Θάλασσα, και οι υπόλοιπες θαλάσσιες οδοί της Βρετανίας.

Οι μακροπρόθεσμοι δείκτες (γεωπολιτικοί, οικονομικοί, και πολιτισμικοί) δείχνουν πως το μέλλον βρίσκεται στο πλευρό της Βρετανίας.

Μέχρι το 2050, θα αποτελεί την πιο πολυπληθή και εύπορη κοινωνία της ΕΕ, εκτός και αν οι Σκοτσέζοι εθνικιστές καταφέρουν να διχοτομήσουν την χώρα, καθιστώντας την Σκοτία μια βρετανική αποικία. Η Βρετανία θα είναι ένας ισχυρός παράγοντας στην Ευρώπη.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα. Σύμφωνα με τον Lindley-French, οι Βρετανοί αποκλείεται να σκεφτούν στρατηγικά όσον αφορά στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα, επειδή δεν θέλουν να κόψουν τους δεσμούς τους με τις ΗΠΑ. Η δική μου απάντηση είναι πως αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα.

Το πρόβλημα είναι η αδυναμία των ΗΠΑ και της Βρετανίας να αντιληφτούν τι ακριβώς θέλουν, και τι απαιτεί η στενή τους σχέση.

Εν ολίγοις, από το τέλος του Β`ΠΠ, η Αμερική, η Αγγλία, και η Γαλλία, αποτελούν τις μεγάλες άγκυρες του δυτικού πολιτισμού.

Η στρατιωτική και οικονομική τους δύναμη, υποστηριζόμενη από τα ιδανικά τους (ισονομία, συνταγματικότητα, κλπ) στηρίζει την τρέχουσα ευρωπαϊκή αλλά και παγκόσμια τάξη.

Για να διατηρηθεί αυτό το σύστημα, οι χώρες αυτές έπρεπε να εστιάσουν στην καρδιά της Ευρώπης, να αναμορφώσουν την Γερμανία, και να εμποδίσουν την προέλαση της σοβιετικής Ρωσίας.

Σήμερα όμως, που η γεωπολιτική καρδιά του κόσμου στρέφεται προς έναν άλλο άξονα, από την Ινδία, μέσω της Κίνας, προς την Ιαπωνία, θα πρέπει το Λονδίνο και η Ουάσιγκτον να μοιράσουν τις σφαίρες επιρροής τους.

Χρειάζεται μια νέα εστίαση.

Αφού η Αμερική στρέφεται προς τον Ειρηνικό και την Ασία, η Βρετανία θα πρέπει να επικεντρωθεί στην ζώνη της Ευρασίας, διασφαλίζοντας την πρόσβαση των Ευρωπαίων στη τροπική ζώνη του Σουέζ, και του Ινδικού Ωκεανού, αλλά και στην παγωμένη ζώνη του Ταλίν (προς το Τόκιο), τον υψηλό δηλαδή Βορρά.

Για αυτό και το Λονδίνο θα πρέπει να ασκεί επιρροή στην ευρωπαϊκή ενδοχώρα, μέσα από μια αναμορφωμένη και ενισχυμένη ΕΕ, ώστε να κρατηθούν σε απόσταση οι εχθρικές δυνάμεις, και να αποτραπεί μια οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας, που θα θέσει σε κίνδυνο την δημοκρατική ολοκλήρωση της μετά-ψυχροπολεμικής περιόδου.

Και όσο ενισχύεται η Βρετανία, τόσο θα πρέπει να πλησιάζει την Γερμανία (και την Γαλλία), με σκοπό την απάλειψη των όποιων διαφορών, και την επίτευξη μιας συναίνεσης, που θα εμποδίσει την κατάρρευση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για την Δύση, που θα εγγυάται την διατήρηση της ικανότητας της Ευρώπης να υπερασπιστεί τον εαυτό της σε μια νέα εποχή μεγάλης ισχύος, και που θα διασφαλίζει την προστασία και την ανάπτυξη των ιδανικών της, για χάρη του δυτικού πολιτισμού.

ΠΗΓΗ: europeangeostrategy.ideasoneurope.com

 Το αλίευσα ΕΔΩ