Σόγια: Ένα στρατηγικής σημασίας φυτό (Μέρος Γ)

Σόγια: ένα στρατηγικής σημασίας φυτό με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη που η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να παράγει (αλλά δεν την αξιοποιεί) [Μέρος Γ]

 Με το παρόν άρθρο συνεχίζουμε και ολοκληρώνουμε –σε πρώτη τουλάχιστον προσέγγιση- το θέμα του νούμερο ένα στρατηγικής αξίας φυτού ήτοι της σόγιας. Στο προηγούμενο άρθρο μας μελετήσαμε: τις απόλυτα επιτυχείς προσπάθειες του χημικού και βιομήχανου Σωτήρη Σοφιανόπουλου να καλλιεργήσει σόγια –πειραματικά- σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές της πατρίδας μας, τις προσχηματικές και αντιεπιστημονικές προσπάθειες των κυβερνήσεων των τελευταίων 40 ετών να την καλλιεργήσουν με τελικό σκοπό –μάλλον- την εξάλειψη κάθε προσπάθειας διάδοσης της, τον πρωταρχικό ρόλο που της έχουν προσδώσει οι πολυεθνικές και το κράτος των Η.Π.Α. καθώς και την περιφρόνηση και διώξεις Ελλήνων επιστημόνων που ασχολήθηκαν συστηματικά με το θέμα της σόγιας, την ενημέρωση των συμπατριωτών τους και την κατάθεση επιστημονικών προτάσεων προκειμένου να βελτιωθεί η διατροφή των Ελλήνων και να εκλείψει ο υποσιτισμός τους.    

Συνεχίζοντας, βασιζόμενοι στο πόνημα του Σ.Σ. ”Οι “Άγνωστες” πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία” παρουσιάζουμε: πως το ελληνικό  κράτος στάθηκε απέναντι σε κάθε προσπάθεια καλλιέργειας της σόγιας, μερικά χαρακτηριστικά για τη σόγια (τις ιδιότητες της, τα υποπροϊόντα της και την καλλιέργειά της), το βασικότερο -ότι η Ελλάδα μας- ανήκει στις γεωγραφικές αυτές ζώνες με τις κατάλληλες κλιματολογικές συνθήκες που μπορεί να καλλιεργηθεί η σόγια (κάτι που θα έπρεπε να έχει γίνει από το 1947, όταν ο επιστήμονας Ιορδάνης Δημητριάδης είχε γράψει βιβλίο σχετικό, το οποίο… εξαφάνισαν και τέλος πως το ελληνικό κράτος εκδικήθηκε την επιτυχή προσπάθεια καλλιέργειας σόγιας από τον Σ. Σοφιανόπουλο και την Χρω.Πει.

Οι υπογραμμίσεις από το πόνημα του Σ. Σ. είναι δικές μας. Παρεμβαίνουμε συμπληρωματικά με σχόλια, σημειώσεις και παροχή επιπλέον δεδομένων που βοηθούν στην αντίληψη του θέματος. 

Μ. Το ελληνικό κράτος απέναντι σε κάθε προσπάθεια για τη σόγια

‘’Αυτοί λοιπόν είναι οι λόγοι για τους οποίους κατηγορώ τις κυβερνήσεις Παπανδρέου, που ναι μεν είπαν ότι είναι απαράδεκτη η μη καλλιέργεια της σόγιας στην πατρίδα μας, αλλά τεχνηέντως φρόντισαν να αποτύχει η καλλιέργεια, η οποία ξεκίνησε μετά φανών και λαμπάδων. Και όπως ξεκίνησε έτσι και σταμάτησε. Ελπίζουμε ότι επειδή επανερχόμεθα στο θέμα κάτι μπορεί να αλλάξει. ‘Όπως έγινε π.χ. και με τον λιγνίτη (*).

Όταν ο Δημήτριος Πάνου πήγε εθελοντής στο Κέντρο Βάμβακος της Λαρίσης, όταν επέστρεψε από το Βέλγιο, έπεισε και έναν (στρατιωτικό) διοικητή μονάδας σχετικά με την θαυματουργή ικανότητα της σόγιας, και έτσι έβαζαν σε μία μερίδα ψωμιού στρατιωτών 20% αλεύρου σόγιας. Αυτή η διαφορά έδινε 8% παραπάνω πρωτεΐνες στο ψωμί των στρατιωτών, η απόδοση των οποίων στα γυμνάσια, κοπιώδη έργα κλπ., τους έδιδε πολύ καλύτερο αποτέλεσμα.

Αντιλαμβάνεσθε τώρα γιατί απομακρύνθηκε ο διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας όταν προλόγισε το εξαίσιο βιβλίο του κ. Δημητριάδη. Κατηγορώ τους καθηγητές της Ανωτάτης Γεωπονικής ότι δεν ακολουθούν το ρητό του Κάλβου («θέλει αρετή και τόλμην η ελευθερία»), διότι έπρεπε κάποιος να καταναλώσει 5 χρόνια από την πανεπιστημιακή του σταδιοδρομία και να βγάλει ελληνικούς σπόρους. Διότι τόσο θέλει περίπου ξεκινώντας από τους αρχικούς σπόρους για να βγάλεις καινούριους. Η μεταλλαγμένη σόγια που σήμερα κυκλοφορεί, και δη τα υβρίδια, δίνουν μεγάλες αποδόσεις, αλλά δεν μπορούν να καλλιεργηθούν. Ελπίζω αυτή η κατάσταση να αλλάξει συντόμως στην πατρίδα μας τώρα που και άλλοι άνθρωποι μαθαίνουν για αυτό το καταπληκτικό φυτό που μας δίνει και 20% έλαιο, το περίφημο σογιέλαιο. Πρέπει κάποιος να καταλάβει ότι από ένα στρέμμα ελιές παίρνουμε κάποια ποσότητα ελαιολάδου και το υπόλοιπο καίγεται για τούβλα, ενώ το υπόλοιπο του καρπού της σόγιας, αφού δώσει 20% λάδι, όσο και η ελιά ανά στρέμμα, το υπόλοιπο 80% (περίπου 300-400 κιλά το στρέμμα) πωλείται ως ζωοτροφή σε τιμή 90 δρχ. το κιλό, τροφή άνευ της οποίας δεν μπορείς να μεγαλώσεις ζώα, και πρωτίστως κοτόπουλα και χοιρινά.’’ (1)

* σημ. Υπενθυμίζουμε ότι οι προσπάθειες καλλιέργειας της σόγιας από τον Σ.Σ. πραγματοποιήθηκαν -αρχής γενομένης- το 1972 και για λίγα χρόνια. Το δε πόνημα του γράφτηκε το 2003. Με την αναφορά του στον λιγνίτη εννοεί ό,τι ενώ υπήρχαν επιστημονικές μελέτες και αναφορές όπως του λιγνιτολόγου F.Kegel, του Δ.Μπάτση στο βιβλίο του ‘’Η βαρεία βιομηχανία στην Ελλάδα’’ κ.α. το ελληνικό κράτος καθυστερούσε να τους αξιοποιήσει ως ορυκτό ώστε να μειωθούν οι εισαγωγές πετρελαίου. Τελικά αυτό έγινε και σήμερα το 56% της παραγωγής του ηλεκτρικού ρεύματος παράγεται από τον λιγνίτη ενώ ετησίως εξοικονομείται συνάλλαγμα της τάξης του 1 δις. δολαρίων.  

Σε τεράστιες εκτάσεις στην Αμερική καλλιεργείται μεταλλαγμένη σόγια.

Σημείωση 1: Η σόγια, όπως έχει ήδη αναφέρει ο Σ. Σ. αποτελεί σημαντική πηγή υψηλής ποιότητας πρωτεϊνών και ελαίων. Η σόγια πλέον των πρωτεϊνών έχει υψηλή συγκέντρωση σε λάδι. Συγκρινόμενη με άλλες τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνες, όπως ψάρι, κρέας, αυγά η σόγια είναι κατά πολύ φθηνότερη. 

Το σπορέλαιο που παράγεται από τη σόγια είναι ιδιαίτερα εύπεπτο και δεν περιέχει χοληστερόλη. Η σόγια είναι η μεγαλύτερη πηγή εδώδιμου σπορέλαιου. Υπολογίζεται ότι το σογιέλαιο αποτελεί το 50% της συνολικής παραγωγής σπορέλαιων παγκοσμίως.

Ένα υποπροϊόν από την παραγωγή του ελαίου, το αποκαλούμενο κέικ σόγιας, χρησιμοποιείται ως ζωική τροφή πλούσια σε πρωτεΐνες.

***

Όσον αφορά ειδικά το σογιάλευρο σημειώνουμε ότι παράγεται με την κατάλληλη επεξεργασία του καρπού της σόγιας. Η διαδικασία αυτή βελτιώνει την θρεπτικότητά του, ενώ παράλληλα διατηρεί τη υψηλή διατροφική του αξία. Το σογιάλευρο είναι πλούσιο σε πρωτεΐνες και θειούχα αμινοξέα, στοιχεία που ξεπερνούν το 44% της σύνθεσής του, καθιστώντας το κύρια και αναντικατάστατη πηγή θρεπτικών ουσιών όλων των εκτρεφομένων ζώων. Επίσης, αποτελεί πλούσια πηγή σε ασβέστιο, σίδηρο, ψευδάργυρο, φωσφόρο και μαγνήσιο. Η διάθεσή του πραγματοποιείται χύδην ή σε σακιά, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Υποπροϊόντα της σόγιας: σογιάλευρο.

Η σόγια θεωρείται ένα από τα αρχαιότερα καλλιεργούμενα φυτά στη γη. Ανήκει στα ψυχανθή και προέρχεται από την Ανατολική Ασία, με ιστορία που ξεκινά το 2300 π.Χ. Η περιεκτικότητα του σογιοσπόρου σε λάδι είναι περίπου 20% και έχει βασικό υποπροϊόν το σογιάλευρο. Καλλιεργείται κυρίως σε περιοχές με θερμούς καλοκαιρινούς μήνες με κυρίαρχο παραγωγό τις Η.Π.Α. και την Βραζιλία που συγκεντρώνουν περίπου τα 2/3 της συνολικής παραγόμενης ποσότητας. Οι χώρες που ακολουθούν σε παραγωγική δυναμικότητα είναι η Αργεντινή και η Κίνα. Σήμερα, η παγκόσμια ετήσια παραγωγή σογιοσπόρου πλησιάζει τους 300 εκατομμύρια τόνους και αποτελεί τον σπουδαιότερο ελαιούχο σπόρο. (βλέπε κι’ εδώ)

***

Ν. Η σόγια μπορεί να καλλιεργηθεί μόνον σε δυο ‘’ζώνες’’ του πλανήτη οι οποίες περιλαμβάνουν και την Ελλάδα

‘’Οι καταπληκτικές αυτές ιδιότητες της σόγιας—, διότι όπως είπαμε υπάρχει και το λούπινο, με εξίσου υψηλές, αν όχι περισσότερες πρωτεΐνες, έχει αλκαλοειδή και έτσι δεν μπορείς να το εκμεταλλευθείς— την καθιστά σήμερα το μοναδικό φυτό της ανθρωπότητάς και γι αυτό και οι Αμερικανοί , οι οποίοι παράγουν την μισή σόγια του κόσμου και ελέγχουν σε Βραζιλία και Αργεντινή άλλο ένα 30% είναι κυρίαρχοι. Επειδή δε η σόγια δεν παράγεται, παρά σε ένα μικρό μέρος του Βορείου Ημισφαιρίου, της οποίας το κέντρο περνά από την Πελοπόννησο και την Κρήτη, προχωράει στην Μικρά Ασία, συνεχίζει στο Πακιστάν και Μπαγκλαντές, στην Άπω Ανατολή, όπου παράγεται γύρω στο 12% και μετά λίγο στην Ιαπωνία και καταλήγουμε πάλι στις Η.Π.Α. Στο δε Νότιο Ημισφαίριο είναι η Νότιος Αφρική, συνεχίζουμε προς ανατολάς σε μία έρημο της Αυστραλίας και φτάνουμε στην Αργεντινή και Βραζιλία. Αυτή η ιδιαιτερότητα της σόγιας καθιστά την καλλιέργεια της δύσκολη σε όλον τον κόσμο πλην των ΗΠΑ. Αυτός είναι και ο λόγος που είναι υποχρεωμένοι οι λαοί της Ευρώπης να αγοράζουν σόγια από την Αμερική, για να μπορούν να σφάζουν 300.000 μοσχάρια ημερησίως, άνευ των οποίων θα υποσιτίζονταν. Αν υπολογίσουμε δε και τα άνω του 1.000.000 χοιρινά ημερησίως και των πολλών εκατομμυρίων κοτόπουλων, όλα αυτά θέλουν σόγια.’’ (2)

Η Ελλάδα ανήκει στις γεωγραφικές ζώνες που μπορεί να καλλιεργηθεί η σόγια.

Σημείωση 2: Τα τελευταία χρόνια γίνονται στην Ελλάδα προσπάθειες παραγωγής σόγιας, κυρίως με πρωτεργάτες την ιδιωτική πρωτοβουλία και τους μεμονωμένους αγρότες. Το ελληνικό κράτος, στις πλείστες των περιπτώσεων, αν δεν στέκεται απέναντι στις προσπάθειες αυτές, παραμένει αδιάφορο.

Ο Θέμης Καλπακίδης από τις Κρηνίδες Καβάλας είναι Πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Δήμου Καβάλας και από τους πρωτοπόρους που καλλιεργούν σόγια στην πατρίδα μας. Μελέτες έδειχναν ότι η προσπάθεια σόγιας στην Ελλάδα δεν θα είχε αποτελέσματα και πως είναι ασύμφορη σε σχέση με ξένες αγορές από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού.

Ο Θ. Καλπακίδης καλλιέργησε σόγια πειραματικά το 2005, σε έκταση 15 στρεμμάτων. Συνέχισε τις προσπάθειες του και σε δύσκολα έτη όπως το 2009 (πλημμύρες κλπ) και σήμερα καλλιεργεί περισσότερα από 300 ιδιόκτητα στρέμματα. «Οι γεωπόνοι μου έλεγαν ότι θα πάρω φύλλα αντί για παραγωγή» δηλώνει ο Θ. Καπλακίδης. Το ίδιο του έλεγαν και οι υπόλοιποι: «θα καταστραφείς», «θα χάσεις τα λεφτά σου».

Το αποτέλεσμα δικαίωσε τον Θ. Καλπακίδη. «Όταν είδε τους πρώτους καρπούς να βγαίνουν, γελούσε σαν μικρό παιδί. Ήμουν ενθουσιασμένος· είχα μεγάλη αγωνία μέχρι να αλωνίσω. Δεν υπήρχε τεχνογνωσία και εμπειρία. Όταν είδα τις παραγωγές που πήραν άλλοι από τα καλαμπόκια, ήμουν ξετρελαμένος και θεωρώ ότι η σόγια έχει μέλλον στην περιοχή… Αλλά έτσι κι αλλιώς εμείς έχουμε κάτι σημαντικό, που δεν το έχουν άλλες περιοχές της Ελλάδας, έχουμε την τύρφη και το χώμα είναι ιδανικό για την καλλιέργεια σόγιας». Σόγια καλλιεργείται στα Τενάγη και στην Χρυσούπολη Καβάλας.

Το 2009 –συνολικά- και από άλλους αγρότες καλλιεργήθηκαν 650 στρέμματα σόγιας, σήμερα καλλιεργούνται περί των 25.000 στρεμμάτων σόγιας. Μέρος της παραγωγής απορρόφησε η Φυτοενέργεια Α.Ε. για βιοντίζελ, ενώ το υπόλοιπο της παραγωγής προωθήθηκε σε ζωοτροφές που τόσο έχει ανάγκη η πατρίδα μας.

   Μεταξύ άλλων δηλώνει: «υπάρχουν άνθρωποι που ευχαρίστως θα ήθελαν να ακυρώσουν την παραγωγή σόγιας στην περιοχή. Υπάρχουν συμφέροντα εισαγωγέων σόγιας που δεν βλέπουν με καλό μάτι την προσπάθειά μας».

   Σήμερα έχει φθάσει να παίρνει πάνω από 400 κιλά σόγια το στρέμμα σπέρνοντας τον Μάιο και αλωνίζοντας τον Σεπτέμβριο. (βλέπε εδώ)

***

Ξ. Συνειδητοποίηση του προβλήματος διατροφής-αυτάρκειας τροφών στην πατρίδα μας

‘’Πρέπει ο Έλλην να συνειδητοποιήσει το τεράστιο πρόβλημα της διατροφής του, διότι ενώ για πετρέλαιο δώσαμε 700 δις δρχ, το άμεσο κτηνοτροφικό προϊόν που εισάγουμε είναι πάνω από 1,5 τρις δρχ και το έμμεσο πιθανόν πάνω από 3 τρις. Τώρα ας μου πει κάποιος πολίτης της Ελλάδος πότε ακούσαμε μία συζήτηση στη Βουλή για τα κτηνοτροφικά προϊόντα, ένα πρωτοσέλιδο για τα κτηνοτροφικά προϊόντα. Τώρα αντιλαμβάνεσθε και γιατί το Υπ. Γεωργίας προέβαλλε την γελοιωδέστατη δικαιολογία, «και ποια καλλιέργεια θα χαλάσουμε για να βάλουμε την σόγια;». Τα χρήματα που διέθεσα σαν ΧΡΩΠΕΙ το 1972 για την καλλιέργεια της σόγιας ήταν άνω των 4.000.000 δρχ., που για την εποχή εκείνη ήταν ένα τεράστιο ποσόν. Το ευχαριστώ του δημοσίου ήταν ότι την ΧΡΩ.ΠΕΙ., μια ελληνική βιομηχανία που λειτουργούσε από το 1883, την έκλεισε!’’ *

Την ΧΡΩ.ΠΕΙ. με εργαστήρια εφαρμοσμένης και αναπτυξιακής έρευνας έκλεισε το κράτος με το Ν.1083/1980 ή Νόμο των πανωτοκίων

* Την ΧΡΩ.ΠΕΙ. όπως και άλλες μεγάλες βιομηχανίες έκλεισε ουσιαστικά το κράτος με το Νόμο 1083 της 30.10.1980 ή αλλιώς Νόμο των πανωτοκίων. Πρόκειται για ένα νόμο ο οποίος σε συνδυασμό με την απόφαση 289 της Νομισματικής Επιτροπής της Τράπεζας της Ελλάδος σήμανε την αρχή του τέλους πολλών ελληνικών βιομηχανιών και παραγωγικών μονάδων (γεωργικών, κτηνοτροφικών, τουριστικών, αλιευτικών κλπ.).  Ο Νόμος αυτός επέτρεπε την κεφαλαιοποίηση των τόκων και την –με γεωμετρική πρόοδο- αύξηση του οφειλόμενου κεφαλαίου. Αυτό με ένα απλό αριθμητικό παράδειγμα αποτυπώνεται ως εξής: αν π.χ. μια βιομηχανία δανειζόταν από τις τράπεζες 1.000.000 ευρώ, -με το Νόμο αυτό σε ισχύ- στα δυο χρόνια θα όφειλε 2.000.000 ευρώ –διπλασιασμός του αρχικού κεφαλαίου!-, στα 10 χρόνια 32.000.000 ευρώ –32 φορές το αρχικό κεφάλαιο!– και στα 20 χρόνια 1.024.000.000 ευρώ! που φυσικά και η πιο κερδοφόρα επιχείρηση του πλανήτη να ήταν δεν μπορούσε να ανταποκριθεί σε καμία περίπτωση.

Τελικά ο Νόμος αυτός –αφού κατέστρεψε πολλές βιομηχανίες και μεγάλες επιχειρήσεις- καταρρίφθηκε στον Άρειο Πάγο κατόπιν μακροχρόνιων δικαστικών αγώνων του ιδιοκτήτη της ΧΡΩ.ΠΕΙ. Σωτήρη Σοφιανόπουλου. (για περισσότερα εδώ κι’ εδώ).

Για την Ενωμένη Ρωμιοσύνη

Αντώνιος Καλόγηρος

Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός

Το αλίευσα ΕΔΩ

ΣΟΓΙΑ: ΕΝΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑ ΦΥΤΟ (ΜΕΡΟΣ Β)

 Σόγια: ένα στρατηγικής σημασίας φυτό με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη που η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να παράγει (αλλά δεν την αξιοποιεί) [Μέρος Β]

Στο παρόν άρθρο μας συνεχίζουμε την παρουσίαση του νούμερο ένα στρατηγικής σημασίας φυτού παγκοσμίως: της σόγιας. Στο προηγούμενο άρθρο μας είδαμε την προέλευση του φυτού, την σπουδαιότητα του, την χρήση της ως ζωοτροφή, τις διώξεις Ελλήνων επιστημόνων που ασχολήθηκαν με την ενημέρωση των συμπατριωτών τους για την σόγια και το πώς οι Η.Π.Α. (ίσως καλύτερα οι πολυεθνικές που δραστηριοποιούνται εκεί)  την έχουν σε υψηλή προτεραιότητα αλλά και τις προσπάθειες άλλων κρατών ήτοι της τότε Γερμανίας να πετύχει την παραγωγή της με την βοήθεια μάλιστα του Einstein.

Συνεχίζουμε την παρουσίαση έχοντας ως γνώμονα το βιβλίο του Σωτ. Σοφιανόπουλου (χημικού-φαρμακοβιομήχανου και παλαιότερα ιδιοκτήτη της ΧΡΩ.ΠΕΙ. συνοπτικό βιογραφικό) με τίτλο: ‘’Οι “Άγνωστες” πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία’’. Θέτουμε μικρές επικεφαλίδες για την βέλτιστη ροή του κειμένου ενώ παρεμβαίνουμε με σημειώσεις για την καλύτερη κατανόηση του θέματος (οι υπογραμμίσεις δικές μας).

Ζ. Προσπάθειες καλλιέργειας Σόγιας με θαυμαστά αποτελέσματα

Και συνεχίζει ο κ. Σ. Σοφιανόπουλος σχετικά με τις προσπάθειές του παραγωγής σόγιας και τα αποτελέσματά τους: 

‘’… Καλλιέργησα 50 στρέμματα στην Κωπαΐδα κοντά στον Ορχομενό, 50 στρέμματα στο κτήμα Δημητρίου στην Λάρισα και 50 στρέμματα στα κτήματα του Τζιτζικώστα, του Προέδρου των φαρμακοποιών της Θεσσαλονίκης (θείου του μακαρίτη του βουλευτή της Ν.Δ. και πρώην Υφυπουργού Γεωργίας) και 50 στρέμματα στην Ξάνθη. Έγιναν επίσης και μερικές καλλιέργειες στην Ζάκυνθο. Το θεώρησα αυτό απαραίτητο, διότι υπάρχει αρκετή εναλλαγή κλίματος στον ελλαδικό χώρο, αφού το νοτιότερο σημείο είναι η Κρήτη (αν όχι η Γαύδος) πολύ νοτιότερα του βορειότερου σημείου της Αφρικής, ενώ η Μακεδονία είναι λίγο νοτιότερα από τα σύνορα Ισπανίας-Γαλλίας. Βλέπουμε λοιπόν ότι αυτή η απόσταση των, περίπου σε ευθεία γραμμή 1000 χλμ., έχει σοβαρότατες επιπτώσεις επί της γεωργίας, τόσο μεγάλες, ώστε ενώ στην περιοχή της Άρτας να υπάρχουν πλείστες όσες πορτοκαλιές και λεμονιές, στην Μακεδονία πουθενά δεν ευδοκιμούν αυτά τα φυτά. Αυτό είναι κάτι που ελάχιστοι Έλληνες το έχουν συνειδητοποιήσει και που παίζει μεγάλο ρόλο στη γεωργική μας παραγωγή. 

Η Κρήτη βρίσκεται νοτιότερα από το βορειότερο άκρο της Αφρικής

Η απόδειξη εκ των καλλιεργειών ότι όλη η χώρα είναι κατάλληλη για την καλλιέργεια της σόγιας μου έδωσε την δυνατότητα να βγάλω ορισμένα συμπεράσματα για το Υπουργείο Γεωργίας και για τους πολιτικούς της Ελλάδος γενικότερα. Διότι ενώ θα μπορούσαμε καλλιεργώντας 15 εκατομμύρια στρέμματα σε σόγια να παράγουμε το 15% των αναγκών της υπόλοιπης Ευρώπης, αφού όμως πρώτα έπρεπε να παράγουμε τους σπόρους, αυτό δεν το κάναμε. Και ερωτώ εγώ γιατί; Γιατί δεν υπάρχει ούτε μία ποικιλία ελληνικού σπόρου σόγιας;  Γιατί η ελληνική επιστήμη επί της καλλιέργειας στο υπ’ αριθμόν 1 προϊόν της ανθρωπότητος όχι μόνον έχει μείνει πίσω άλλα δεν έχει κάνει τίποτε απολύτως;…’’ (1)

Πεδιάδα (αποξηρανθείσα λίμνη) της Κωπαΐδας

Σημείωση 1: Οι ανωτέρω προσπάθειες του Σ.Σ. για την παραγωγή σόγιας στην πατρίδα μας θα μπορούσαν να γίνουν περισσότερο κατανοητές ή μάλλον να εκτιμηθεί ο βαθμός της σπουδαιότητας του εγχειρήματος λαμβάνοντας υπόψη τα κάτωθι:

Η Κινεζική COFCO (ο μεγαλύτερος έμπορος δημητριακών στην Κίνα) μελετά συνεχώς τις επενδυτικές ευκαιρίες παραγωγή σόγιας σε Ρωσία, Βραζιλία και Αργεντινή. Η Chongqing Grain διαθέτει 6 δισεκατομμύρια δολάρια για να τα επενδύσει στην παραγωγή και το εμπόριο των δημητριακών και ελαιούχων στην Αργεντινή, τη Βραζιλία, τον Καναδά και άλλες χώρες. Η Beidahuang, η μεγαλύτερη γεωργική επιχείρηση στην Κίνα, ισχυρίζεται ότι άρχισε να φυτεύει σόγια σε 130.000 στρέμματα γης στην Αργεντινή και προτίθεται να συνεχίσει την επέκτασή της μέσω μιας εταιρικής σχέσης με το μεγαλύτερο γαιοκτήμονα της χώρας. Η New Hope, η μεγαλύτερη αγροτροφική εταιρεία στην Κίνα έχει προχωρήσει στη μεγαλύτερη επέκταση σε ξένη γη (16 εργοστάσια εκτός συνόρων). Η εταιρεία σχεδιάζει να εγκαταστήσει εργοστάσια και φάρμες στη Μέση Ανατολή, Νότια Αφρική και Κεντρική Ευρώπη. 

Στόχος των πολυεθνικών εταιρειών που δραστηριοποιούνται στη βιομηχανική γεωργία είναι να ‘’ανοίξουν’’ νέα σύνορα (περιοχές) που θα επιτρέπουν την παραγωγή σόγιας, καλαμποκιού και άλλων γεωργικών πρώτων υλών. Ο Greg Page, διευθύνων σύμβουλος της Cargill (ο μεγαλύτερος μεσίτης δημητριακών στον κόσμο) τονίζει πως πρέπει να διατεθεί πάνω από το 20% της παγκόσμιας έκτασης προσκειμένου να καλυφθεί η παγκόσμια ζήτηση στα ανωτέρω γεωργικά προϊόντα. Προβλέπει ότι η αύξηση των καλλιεργειών θα γίνει κυρίως στην Αφρική, σε εδάφη που επί του παρόντος απασχολούνται μικροί αγρότες. Στόχος είναι να μετατρέψουν τεράστιες περιοχές της αφρικανικής ηπείρου σε περιοχές όπου οι εν λόγω εταιρείες θα έχουν πρόσβαση σε: 1.εύφορη γη  2.φθηνό εργατικό δυναμικό  3.στο νερό.  Ο ίδιος δηλώνει κυνικά:  «Χρειαζόμαστε τη γη τους, αλλά πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά για το πώς να το κάνουμε». 

Η International Land Coalition έχει υπολογίσει ότι από το 2002, 832 εκατομμύρια στρέμματα, ήτοι το 1,7% της παγκόσμιας γεωργικής γης έχει αποκτηθεί από ξένους επενδυτές, προκειμένου να καλλιεργηθούν, και περισσότερο από το 60% αυτής της κτηματαγοράς έλαβε χώρα στην Αφρική.

Για να επιβληθούν αυτές οι αλλαγές, εκτοπίζονται κοινότητες. Εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν την πρόσβασή τους στο νερό και καταστρέφονται τα τοπικά τροφικά συστήματα για να δημιουργηθεί χώρος για τις εξαγωγικές καλλιέργειες. (πληροφορίες λάβαμε και απ’ εδώ)

***

Από την άλλη πλευρά η αναγκαιότητα της σόγιας για την ελληνική κτηνοτροφία και πτηνοτροφία ήτοι για την παραγωγή ζωοτροφών καταδεικνύεται από τις δηλώσεις του κ. Ηλία Μελισσουργού, προέδρου του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών Ζωοτροφών (Σ.Ε.ΒΙ.Ζ.) στο agrotypos  στις 4.6.2014:

«…η διεθνή τιμή της σόγιας παραμένει σε υψηλά επίπεδα. Αυτή την εποχή κυμαίνεται στα 50 λεπτά το κιλό (500 ευρώ ο τόνος), αρκετά υψηλότερη σε σχέση με τα 30 λεπτά το κιλό που ήταν πριν δύο χρόνια. Η τιμή αυτή είναι η «μαγική συνταγή» που μπορεί να αφανίσει την ελληνική κτηνοτροφία. Το βασικό προϊόν που παράγεται από τη σόγια είναι το σογιέλαιο. Το σογιάλευρο που πάει για ζωοτροφή είναι το υποπροϊόν που μένει από τη διαδικασία παρασκευής σογιέλαιου. Αν οι εταιρείες πουλάνε σε υψηλές τιμές το σογιέλαιο έχουν τη δυνατότητα να πουλήσουν φτηνότερα το σογιάλευρο. Όταν όμως πουλάνε σε χαμηλά επίπεδα το σογιέλαιο τότε αυξάνουν αντίστοιχα την τιμή του σογιάλευρου. Είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί λύση για το πρόβλημα. Έχω έρθει σε διαπραγματεύσεις με παραγωγούς, οι οποίοι καλλιεργούν κτηνοτροφικά φυτά (κουκί, μπιζέλι κ.α.) και η τιμή που ζητάνε, για να καλύψουν το κόστος καλλιέργειας, κυμαίνεται στο 1 ευρώ το κιλό, που είναι υψηλότερη σε σχέση με αυτή της σόγιας. Θα πρέπει να υπάρξει στρατηγική, ώστε να έχουμε υψηλές στρεμματικές αποδόσεις, οι καλλιέργειες να είναι κοντά στα εργοστάσια ζωοτροφών και να υπάρξει αποθήκευση του προϊόντος. Για να αλλάξει το σιτηρέσιο των ζώων θα πρέπει να υπάρχει μια συνέχεια». 

Καλλιέργεια σόγιας στην Καβάλα (πρόσφατη φωτογραφία)

Η. Προσχηματικές οι προσπάθειες Παπανδρέου-Καραμανλή για τη σόγια

‘’…Έφτασε δε το Υπ. Γεωργίας της μεταπολίτευσης σε τέτοιο σημείο παραλογισμού ισχυριζόμενο ότι δεν έχει δίκιο ο Σοφιανόπουλος και η ΧΡΩ.ΠΕΙ., διότι -τάχα— «ποια καλλιέργεια θα χαλάσουμε για να βάλουμε σόγια;» ήταν η απορία τους. Πρέπει ο αναγνώστης να καταλάβει ότι η καλλιέργεια της σόγιας, σύμφωνα τουλάχιστον με την βιβλιογραφία που έχω διαβάσει, θέλει θερμοκρασία εδάφους κατά την σπορά άνω των 25 βαθμών, πράγμα που επιτυγχάνεται στην Ελλάδα μετά τον Μάιο. Κάκιστα επομένως φυτεύτηκε πειραματικά η σόγια σαν κύρια καλλιέργεια επί Ανδρέα Παπανδρέου τον χειμώνα. Αυτός είναι και ο λόγος που «απέτυχε» το πείραμα και γι’ αυτό και να θέλεις σήμερα να βάλεις σόγια δεν μπορείς να βρεις σπόρο.

Θ. Η Ευρώπη εξαρτάται πλήρως από την Αμερικανική σόγια 

Η σόγια είναι το υπ’ αριθμόν 1 προϊόν του κόσμου. Άνευ της σόγιας δύσκολα κρατούν οι κτηνοτρόφοι τα μηρυκαστικά τους σε καλή κατάσταση, αλλά οπωσδήποτε δεν μπορούν να ζήσουν κοτόπουλα και χοιρινά. Διότι όπως προείπαμε το 20% περίπου που θέλει το κοτόπουλο και το χοιρινό δεν μπορεί να επιτευχθεί αν δεν χρησιμοποιηθεί σόγια. Οι ΗΠΑ διοικούν τον κόσμο με τον έλεγχο της σόγιας που έχουν, σε ποσοστό άνω του 70% της παγκοσμίου παραγωγής. Η Ευρώπη έχει ανάγκη άνω των 45 εκατομμυρίων τόνων σόγιας αμερικανικής προελεύσεως. Η Γαλλία π.χ. για να διατηρήσει την κτηνοτροφία της και μεγάλο μέρος της διατροφής των ανθρώπων, (όλοι γνωρίζουν το σογιέλαιο, το γάλα από σόγια, κοκ) έχει ανάγκη να εισάγει άνω των 6 εκατομμυρίων τόνων σόγιας ετησίως, δηλ. κάθε μήνα 500.000 τόνους σόγιας, ή άνω των 125.000 τόνους την εβδομάδα. Πώς είναι δυνατόν η Ευρώπη να πει ποτέ όχι στις ΗΠΑ;

Οι Η.Π.Α. και οι πολυεθνικές που ελέγχουν την σόγια διοικούν τον κόσμο

Ι. Διώξεις επιστημόνων-«η σόγια άπτεται αμέσως του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού».

Όπως ανέφερα και εν συντομία στην εισαγωγή του βιβλίου, το 1947 ένας γεωπόνος ονόματι Ιορδάνης Δημητριάδης συνέγραψε μία επιστημονική πραγματεία με τίτλο «Μια πολύτιμη ύλη στην υπηρεσία του ανθρώπου-Συμβολή στην λύση του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού». Αυτό το καταπληκτικό και πρωτοπόρο βιβλίο το προλογίζει ο τότε διοικητής της Αγροτικής Τραπέζης κ. Κωνσταντίνος Βερροιόπουλος. Στην σελίδα 58 γράφει για τις εισαγωγές της Ευρώπης το 1934 σε σόγια, για την Γερμανία 900.000 τόνους, Δανία 273.000 τόνους, Μ. Βρετανία 177.000 χιλιάδες τόνοι, Ολλανδία 133.000 τόνους και Σουηδία 93.000 τόνους. Εκ των αριθμών αυτών συνάγουμε ότι η συνολική εισαγωγή σόγιας στην Ευρώπη δεν θα ήταν μεγαλύτερη των 5 εκατομμυρίων τόνων. Όταν προ έτους εκλήθην από τον δικηγόρο κ. Γεωργανά στην τηλεοπτική εκπομπή του, αναφέρθηκα και στο θέμα της σόγιας. Αναφέρθηκα στο υπάρχον βιβλίο, το οποίο δυστυχώς έχει εξαφανισθεί από την κυκλοφορία, αλλά και ότι απεμακρύνθηκε εκ της θέσεως του ο τότε διοικητής της Αγροτικής Τραπέζης κύριος Βερροιόπουλος, ο οποίος στον πρόλογο του χρησιμοποιεί την φράση «η σόγια άπτεται αμέσως του προβλήματος του υποσιτισμού του ελληνικού λαού».

Κ. Δεν εισακούστηκαν Έλληνες επιστήμονες που είχαν γράψει για τη σόγια

Στη σελίδα 110 ο συγγραφεύς κ. Δημητριάδης γράφει τι έπρεπε να κάνει το ελληνικό κράτος, π.χ. παροχή βραβείων και χρηματικών αμοιβών σε όσους αυξάνουν την παραγωγή της σόγιας, υποχρεωτική δια νόμου πρόσμειξη ποσοστού αλεύρου σόγιας εις τον παρασκευαζόμενο καθ’ όλην την επικράτεια άρτο, υποχρεωτική χρησιμοποίηση του σογιάλευρου από τα ζαχαροπλαστεία, τις βιομηχανίας, τις μακαρονοποιείες, κλπ.

Εδώ πρέπει να αναφέρω ότι τελευταίως, δηλ. μετά το 1970 οι Αμερικανοί χρησιμοποιούν υποχρεωτικώς σόγια στην πρόσμειξη του σίτου για την αύξηση πρωτεϊνών σε όλη την επικράτεια. Αν σκεφτείτε ότι αυτό Έλληνας το είχε πει για την πατρίδα μας 25 χρόνια πριν το εφαρμόσουν οι Αμερικανοί καταλαβαίνετε τι θα ήταν η πατρίδα μας σήμερα και τι εκτίμησης έπρεπε να χαίρει ο κ. Δημητριάδης στην γενέτειρα του Ελλάδα. Πόσοι όμως τον γνωρίζουν ή άκουσαν/διάβασαν για το έργο του στα ΜΜΕ και τον Τύπο;

Από το 1947 είχε εισηγηθεί ο Ιορδάνης Δημητριάδης την προσθήκη σόγιας στο ψωμί

Η προσπάθεια λοιπόν που κάναμε το 1972 για την καλλιέργεια της σόγιας, μας έφερε αντιμέτωπους με το ελληνικό κράτος έκτοτε και αυτή είναι η αιτία των δεινών μου. Ήταν πολύ μεγάλη η επιτυχία μας και όπως φαίνεται και από τις φωτογραφίες (σημ. εννοεί  φώτο από το βιβλίο του) η Ελλάδα δεν έχει τίποτε να ζηλέψει από τα άλλα μέρη που παράγουν σόγια. Γιατί η Ανωτάτη Γεωπονική δεν έχει παραγάγει ελληνικούς σπόρους σόγιας; Γιατί υπάρχει βιβλίο όπως λέγεται, εν αντιθέσει της πραγματικότητας, που λέει ότι η σόγια στην Ελλάδα δεν φυτρώνει;

Λ. Η τεχνική καλλιέργειας σόγιας στην Ελλάδα και η επιτυχία του πειράματος  

Επειδή η ερευνά μου έπρεπε τόσο να ολοκληρωθεί από πλευράς βρωσίμου σόγιας όσο και κτηνοτροφικής καλλιεργήσαμε όπως είπαμε σε περίπου 200 στρέμματα τις 3 βρώσιμες και 3 κτηνοτροφικές καλλιέργειες σε αποστάσεις 25, 50 και 75 εκατοστών ανά σειρά. Η απόσταση των σειρών προϋποθέτει την έρευνα που πρέπει να γίνει από φωτοσυνθετικής πλευράς. Είναι γνωστό σε όλους ότι τα λιπάσματα, πρωτίστως τα αζωτούχα ή και το οργανικό ίδιο λίπασμα, η κοπριά, προστίθεται στο έδαφος για να δώσει θρεπτικά συστατικά, πρωτίστως άζωτο, στα φυτά και στα δένδρα για να μεγαλώσουν και να παράγουν καρπούς. Αυτό που συμβαίνει με την σόγια αλλά και το λούπινο είναι ότι φωτοσυνθέτουν το άζωτο της ατμοσφαίρας με την βοήθεια ενός αζωτοβακτηρίου που ζει στο ριζικό του σύστημα και που συνθέτουν εν συνεχεία τις αζωτούχες ενώσεις που παράγουν το πρωτεϊνικό μέρος των καρπών και του κορμού. π.χ. 7% στο καλαμπόκι, 11% στο στάρι, κοκ. Δια της μεθόδου της φωτοσυνθέσεως η σόγια αποκτά ένα ιδιαίτερο χάρισμα που από οικονομικής πλευράς παίζει μεγάλο ρόλο, διότι γλιτώνεις το αζωτούχο λίπασμα και τον άλλο χρόνο ή με την αμειψισπορά δεν το χρησιμοποιείς, διότι το έδαφος, που είναι γεμάτο αζωτούχες ύλες εκ του ριζικού συστήματος των φυτών της σόγιας. π.χ. ένα χωράφι, αν το καλλιεργήσετε με ζαχαρούχο τεύτλο είναι τόσο εξαντλητική η καλλιέργεια, που θα μπορέσετε να το ξαναχρησιμοποιήσετε μετά από 4 χρόνια. Εάν όμως βάζετε σόγια, μπορείτε να το καλλιεργείτε εναλλάξ. Ο βασικότερος λόγος της αγρανάπαυσης είναι για να μπορέσει το άζωτο της ατμοσφαίρας και οι διάφοροι ζώντες οργανισμοί να εμπλουτίσουν το έδαφος με άζωτο. Είναι τόσο μεγάλες οι συνέπειες υπέρ του εδάφους όταν καλλιεργείται σόγια, που δεν γίνεται σήμερα νοητό από τους γεωργούς μας, διότι δεν το έχουν εφαρμόσει. Η θερμοκρασία εδάφους όταν σπέρνεται η σόγια πρέπει να είναι 25 βαθμοί, για να έχει καλές αποδόσεις, πράγμα που στην πατρίδα μας συμβαίνει κατά το τέλος Μαΐου, δηλ. λίγο πριν θερισθούν τα στάρια. Από τις μέχρι τούδε μελέτες μου δεν έπρεπε η σόγια να μπαίνει τον χειμώνα, διότι δεν αποδίδει, όπως και δεν απέδωσε.

Σημείωση 2: Το φυτό της σόγιας έχει υψηλά επίπεδα προσαρμογής στα περιβάλλοντα καλλιέργειας με σημαντικό πλεονέκτημα το γεγονός ότι έχει την ικανότητα να δεσμεύει το ατμοσφαιρικό άζωτο με την βοήθεια ριζόβιων μικροοργανισμών. Καλύτερη προσαρμογή στο περιβάλλον μπορεί να γίνει με την επιλογή α) της κατάλληλης ποικιλίας, β) της εποχή σποράς και γ) την πυκνότητα των αναπτυσσόμενων φυτών. (Πληροφορίες εδώ)

(για το ότι η σόγια μπορεί να καλλιεργηθεί σε δυο μόνον ‘’ζώνες’’ του πλανήτη μας, οι οποίες περιλαμβάνουν και την Ελλάδα κ.α. στο επόμενο άρθρο μας)

Για την Ενωμένη Ρωμιοσύνη

Αντώνιος Καλόγηρος

Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός

Το αλίευσα ΕΔΩ

ΣΟΓΙΑ: ΕΝΑ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΣΗΜΑΣΙΑ ΦΥΤΟ (ΜΕΡΟΣ Α)

Σόγια: ένα στρατηγικής σημασίας φυτό με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη που η Ελλάδα έχει την δυνατότητα να παράγει (αλλά δεν την αξιοποιεί) [Μέρος Α]

Σε προηγούμενό μας άρθρο παρουσιάσαμε ότι η ανάπτυξη της κτηνοτροφίας στην πατρίδα μας, που φυσικά προϋποθέτει την ανάπτυξη της γεωργίας και την παραγωγή ζωοτροφών, είναι μεν παραγνωρισμένη αλλά τεράστια πηγή πλούτου. Για να επιτευχθεί λοιπόν παραγωγή ζωοτροφών –σημειώνει ο Σ. Σοφιανόπουλος  –πρέπει η Ελλάδα ν΄ αποκτήσει αυτάρκεια στην παραγωγή σόγιας. 

Στο βιβλίο του “Οι ‘’Άγνωστες’’ πλουτοπαραγωγικές πηγές της Ελλάδος και η πολιτική τους σημασία”, ο πρώην Διευθύνων σύμβουλος της ΧΡΩ.ΠΕΙ., χημικός και ερευνητής Σωτήρης Σοφιανόπουλος (στο εξής: Σ.Σ.) αναφέρεται εκτενώς στη σόγια, στις προσπάθειές του να την καλλιεργήσει στην πατρίδα μας και στην πολεμική που δέχθηκε.

Παρακάτω παρουσιάζουμε κάποια αποσπάσματα από το ανωτέρω πόνημα, θέτοντας μικρές επικεφαλίδες για την καλύτερη ροή του κειμένου (οι υπογραμμίσεις δικές μας). Επιπλέον, παρεμβαίνουμε με σημειώσεις μας προκειμένου να έχουμε μια σύγκριση με το παρόν για να αντιληφθούμε καλύτερα το θέμα :

Α. Προέλευση-Καταγωγή της Σόγιας

Γράφει λοιπόν ο Σ. Σ.: ‘’…Είναι ένα πανάρχαιο φυτό και μαζί με το λούπινο είναι τα μόνα φυτά που ο καρπός τους εμπεριέχει πρωτεΐνες περί το 40%. Η σόγια πρωτοεμφανίστηκε στα υψίπεδα των Ινδιών και της Κίνας. Ένας Κινέζος αυτοκράτωρ όμως παρατήρησε την τεράστια σημασία του για την διατροφή λόγω των πρωτεϊνών του και επέβαλε το φυτό ως ιερό…’’

Καρπός σόγιας

Β. Στρατηγικής σημασίας προϊόν

‘’…Προπολεμικώς διαβλέψαντες οι Αμερικανοί τον τεράστιο ρόλο του το πήραν στην Αμερική και άρχισαν την επιστημονική έρευνα περί το φυτό μέχρι που έφτασαν στις ημέρες μας αυτές οι πολύ καλές και πολλές ποικιλίες. Στο βιβλίο του «Μία πολύτιμος ύλη εις την υπηρεσία του ανθρώπου» ο πρωτοπόρος Έλλην γεωπόνος Ιορδάνης Δημητριάδης αναφέρει στο βιβλίο του ότι η Γερμανία έχασε τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο βασικώς από έλλειψη σόγιας, που δεν μπορούσε τότε να φέρει από την Κίνα…’’ (1)

Σημείωση 1 : Η Κίνα ξεκίνησε να εισάγει σόγια στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Στο Νότιο Κώνο της Λατινικής Αμερικής 300 εκατομμύρια στρέμματα γεωργικών εκμεταλλεύσεων (δασών, σαβανών κ.α.) μετατράπηκαν –από τις τεράστιες ιδιωτικές αγροβιομηχανίες (Du Pont, SynGenta, Monsanto κ.α.)- σε φυτείες σόγιας προκειμένου να παρέχουν φθηνές ζωοτροφές στις νέες κινεζικές βιομηχανικές φάρμες. Αυτό σήμανε και τον διωγμό πολλών αγροτικών κοινοτήτων στο Νότιο Κώνο προκειμένου οι αμερικανικές εταιρείες να εκμεταλλευθούν τα εδάφη τους. Σχετικά βλέπε εδώ.

Γ. Διώξεις Ελλήνων επιστημόνων που ασχολήθηκαν με τη σόγια

Και συνεχίζει ο κ. Σ. Σ. αποκαλύπτοντας στοιχεία που λίγοι γνωρίζουν: 

‘’…Για να καταλάβετε πόσο σοβαρό είναι το θέμα αυτό, πόση άγνοια έχει το ελληνικό Υπουργείο Γεωργίας και πόσο προδίδει την Ελλάδα πρέπει να γνωρίζετε την τύχη όσων ετόλμησαν να ασχοληθούν με την σόγια στην Ελλάδα: Ένας Έλλην γεωπόνος, ο Ιορδάνης Δημητριάδης, έγραψε το 1947 ένα βιβλίο όπου όλα αυτά αναγράφονται και το οποίο προλόγιζε ένας Διοικητής της Αγροτικής Τραπέζης ονόματι κ. Κ.Βερροιόπουλος. Όταν κυκλοφόρησε το βιβλίο πρώτον εξηφανίσθη και δεύτερον έχασε την θέση του ο Διοικητής της Αγροτικής. Όταν σε τηλεοπτική εκπομπή προ έτους μίλησα για την σόγια και ανέφερα το γεγονός, όταν τελείωσε η εκπομπή μου τηλεφώνησε ο κ. Κ. Βερροιόπουλος, γηραιός πλέον, και αφού με συνεχάρη με επιβεβαίωσε ότι έγιναν τα πράγματα όπως τα είπα…’’

Δ. Η σόγια σήμερα

‘’…Σήμερα η σόγια είναι η βασική πρώτη ύλη για να αυξάνουν οι πρωτεΐνες των ζωοτροφών, των μεν μηρυκαστικών σε 16%, των δε μονογαστρικών σε 20% περίπου. Σημειωτέον ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση σφάζει ημερησίως 300.000 μοσχάρια. (2)

Σημείωση Σ.Σ.: Ας λάβουμε υπόψη μας ότι οι πρωτεΐνες τον καλαμποκιού είναι μέχρι 6-7%, του σίτου και της κριθής μέχρι 11%, του πίτουρου μέχρι 15%, του βαμβακόσπορου μέχρι  25%, [που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα, που είναι η μοναδική χώρα παραγωγής βαμβακιού στην Ευρώπη (μαζί με την Ισπανία), που παράγει το 1/10 της ελληνικής παραγωγής]. Υπάρχει όμως και ένα ειδικό προϊόν βαμβακόσπορου, που παράγει μόνο ένα εργοστάσιο στα Φάρσαλα περιεκτικότητος 38% σε πρωτεΐνες και άνευ γκοσιπόλης (βλ κεφάλαιο βαμβακόσπορος). Μόνον αυτό θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην Ελλάδα αντί για σόγια και για κοτόπουλα και για χοιρινά…’’

Σημείωση 2: Το δελτίο της Γενικής Διεύθυνσης Ζωϊκής Παραγωγής (για το 2011) του Υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (βλέπε εδώ) αναφέρει μεταξύ άλλων ότι η χώρα μας παράγει το μεγαλύτερο μέρος των ζωοτροφών που χρειάζεται ενώ κάνει μια επιγραμματική μόνον αναφορά στις εισαγωγές πρώτων υλών όπως σογιάλευρου, ιχθυάλευρων χωρίς να δίνει περισσότερα στοιχεία για να αντιληφθεί ο Έλληνας πολίτης τη σπουδαιότητα του θέματος της σόγιας.  

Αντιθέτως η Syngenta και το agronews αναφέρει-(ουν) σε ανακοινώσεις της –κάτι τελείως διαφορετικό, που είναι και αναμφισβήτητα αληθές- ήτοι ότι η χώρα μας για ζωοτροφές μόνον εισάγει περί τις 500.000 τόνους σόγια ετησίως κυρίως από την Αργεντινή και τη Βραζιλία. Πρόκειται για εταιρείες αμερικανικών συμφερόντων. (Στον τελευταίο ανωτέρω σύνδεσμο –άρθρο της agronews– μπορείτε να διαβάσετε και λοιπά στοιχεία για την καλλιέργεια της σόγιας στην πατρίδα μας τα τελευταία χρόνια).

Ε. Οι Αμερικανοί και οι εταιρείες δεν δίνουν ούτε καν σπόρο της σόγιας

Εδώ ο Σ.Σ. γράφει για τις προσπάθειες του να καλλιεργήσει ο ίδιος σόγια και τα όσα σημαντικά του μετέφερε ο άριστος γεωπόνος κ. Π.Πάνου: 

‘’… Όταν πριν 30 χρόνια ασχολήθηκα με το θέμα της σόγιας προσπαθούσα να καταλάβω από πού και πώς παράγεται η σόγια. Όταν τελικώς αντελήφθην ότι όλες οι ελληνικές ποσότητες προέρχονται από τις ΗΠΑ τηλεφώνησα σε έναν θείο μου στις ΗΠΑ και τον παρακάλεσα να μου βρει σόγια. Έναν ή δύο μήνες μετά το τηλεφώνημα λαμβάνω ένα γράμμα του όπου μου εξιστορούσε ότι παρόλες τις φιλότιμες προσπάθειες του δεν μπορούσε να βρει τίποτε και παρόλες τις ενέργειες που έκανε ούτε στα γραφεία δεν τον έβαζαν μέσα. Απογοητευμένος που δεν μπορούσε να με εξυπηρετήσει, ενώ όλα υποτίθεται ότι είναι ελεύθερα στις Η.Π.Α., εξήγησε στην Αμερικανίδα σύζυγο του το πρόβλημα. Εκείνη του απάντησε ότι είχε έναν φίλο που ήταν διευθυντής σε κέντρο σποροπαραγωγής σόγιας. Ο θείος μου το εκμεταλλεύτηκε αυτό, του έστειλα εγώ τα χρήματα και ο θείος μου, μου έστειλε τις ποσότητες σόγιας. (3)

Εν τω μεταξύ εγώ συνέχισα τις προσπάθειες μου στην Ελλάδα. Να γράψω πως τυχαία μου σύστησαν να αποτανθώ σε έναν κ. Πάνο Πάνου. Μετά από 2 ημέρες οι γραμματείς μου, μου είπαν ότι είχαν εντοπίσει έναν κ. Πάνο Πάνου γεωπόνο, με τον οποίο και επικοινώνησα. Ήταν διστακτικός και με δυσκολία δέχθηκε να με συναντήσει. Μου είπε ότι ήταν αριστούχος τελειόφοιτος της Γεωπονικής Σχολής Αθηνών και είχε κερδίσει μία υποτροφία σε ένα γεωπονικό κέντρο του Βελγίου στην ακτή του Ατλαντικού. Επειδή από εκεί περνάει το Gulf Stream, είναι το καλύτερο σημείο για γεωπονικές έρευνες. Βρισκόμαστε στο 1933. Ένα πρωί ο κ. Π. Πάνου παρατήρησε μία αναστάτωση μέσα στην σχολή. Πληροφορήθηκε από τους Βέλγους συμφοιτητές του ότι είχε έρθει ο ίδιος ο Einstein μαζί με άλλους γεωπόνους από την Γερμανία για να εξετάσουν το φυτό σόγια και να το φυτέψουν στους κάμπους της Πρωσίας. Τότε έμαθε για πρώτη φορά ο κ. Π.Πάνου για την σόγια. Επειδή όμως το κλίμα της Γερμανίας είναι ψυχρό η σόγια δεν ευδοκίμησε. Όταν μετά από 2 χρόνια ο κ. Πάνου επέστρεψε στην Ελλάδα, πήρε μαζί του τους καλύτερους σπόρους και αυτοί ήταν Haro Soy, Ogden, Clark, και Linkoln. Αυτές ήταν και οι ποικιλίες που ζήτησα από το θείο μου να μου στείλει εξ Αμερικής, αλλά ο θείος μου με πληροφόρησε ότι αυτές οι ποικιλίες δεν υπήρχαν πια στις ΗΠΑ, γιατί ήταν προπολεμικές. Εγώ τότε του ζήτησα να μου στείλει τις αντίστοιχες, πράγμα το οποίον και έγινε. Έφερα 3 κτηνοτροφικές και 3 βρώσιμες ποικιλίες από την Αμερική αντίστοιχες των Haro ,Ogden και Clark Linkoln και τις καλλιέργησα σε 3 αποστάσεις (δηλ. 25 εκ. 50 εκ. και 75 εκ.), γιατί δεν είχαμε ιδέα πώς καλλιεργείται η σόγια.

Βίαιη καταστολή διαδηλωτών στην Αργεντινή, διαμαρτύρονται ενάντια στην κατασκευή εργοστασίου γενετικά τροποποιημένων σπόρων της Monsanto

Σημείωση 3: Σε συνέχεια των ανωτέρω σημειώνουμε ότι οι εισαγωγές σόγιας στην Κίνα επέτρεψαν στις αγροτροφικές πολυεθνικές εταιρείες (Monsanto, John Deere κ.α.) που παρέχουν σπόρους, χημικές ουσίες, αγροτικά μηχανήματα κλπ σε αγρότες στην Βραζιλία και γενικότερα στη Νότια Αμερική να αποκομίσουν τεράστια κέρδη. Ομοίως, υψηλά κέρδη απεκόμισαν και οι εταιρείες εμπορίας δημητριακών και παραγωγής ζωοτροφών Cargill και Bunge. Παράλληλα μια νέα τάξη αγροτροφικών βιομηχανιών στην Κίνα έκαναν την εμφάνισή τους. Η κινεζική κρατική επιχείριση COFCO και η ιδιωτική New Hope Group εκτείνουν διακρατικά τις δραστηριότητές τους. 

Οι Κινέζοι αγρότες δεν μπορούν ν’ ανταγωνιστούν τις τιμές της εισαγόμενης σόγιας. Η εισαγόμενη σόγια στην Κίνα αντιπροσώπευε το 2012 τα ¾ της σόγιας που μεταποιείτο σε τροφικό λάδι και ζωοτροφές στην Κίνα. Πληροφορίες εδώ. Για τις ανωτέρω εταιρείες στόχος είναι η εισαγωγή καλαμποκιού στην Κίνα, όπως ήδη γίνεται με τη σόγια.  Όσο περισσότερο καλαμπόκι εισάγει η Κίνα, τόσο περισσότερο θα σπάσει τις τιμές των δικών της αγροτών, και τόσο περισσότερο θα εξαρτηθεί από την ξένη παραγωγή. Με συνεχείς πιέσεις προς την κυβέρνηση της Κίνας επιδιώκουν να ΄΄αποχαρακτηρισθεί΄΄ το καλαμπόκι ως στρατηγικό στοιχείο της τροφικής της ασφάλειας. Ήδη για το 2013 η Κίνα αναμενόταν να εισάγει 7 εκατομμύρια τόνους αραβόσιτου που κάλυπταν το 5% των εθνικών αναγκών της σε καλαμπόκι.

(για τις πρώτες πανελλαδικά προσπάθειες του Σ.Σ. καλλιέργειας σόγιας στην Ελλάδα την δεκαετία του 1970, τα αποτελέσματά τους, την εξάρτηση της Ευρώπης από τις εισαγωγές σόγιας εκ των πολυεθνικών των Η.Π.Α. κ.α. στο επόμενο άρθρο μας)

Για την Ενωμένη Ρωμιοσύνη

Αντώνιος Καλόγηρος

Οικονομολόγος-εκπαιδευτικός

Το αλίευσα ΕΔΩ