Εκδήλωση με θέμα «Η προσφορά του εκκλησιαστικού λόγου στην ελληνική γλώσσα», Κορυδαλλός 7-5-2017

 Το αλίευσα ΕΔΩ

Διδάσκοντας ἀρχαῖα ἑλληνικὰ στὸ δημοτικὸ σχολεῖο

 

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός

   Δάσκαλος-Κιλκίς

«Ἡ θητεία μου στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα ὑπῆρξε ἡ σπουδαιότερη πνευματική μου ἄσκηση. Στὴ γλῶσσα αὐτὴ ὑπάρχει ἡ πληρέστερη ἀντιστοιχία, μεταξὺ λέξεων καὶ ἐννοιολογικοῦ περιεχομένου» [Βέρνερ Χάισεμπεργκ, Γερμανὸς φιλόσοφος, γιὰ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλώσσα]
Δὲν τὸ κρύβω καὶ δὲν τὸ γράφω πρὸς καύχηση -ἓν οἶδα ὅτι οὐδέν εἰμι- ὅτι ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια, διδάσκω ἀρχαῖα ἑλληνικά. Ὅταν παίρνω Ε´ καὶ ϛ´ δημοτικοῦ, ἀφιερώνω μία ὥρα τοῦ ἑβδομαδιαίου προγράμματος στὴν διδασκαλία της, κατὰ τὸν Κικέρωνα, «γλώσσας τῶν θεῶν».
. Ἡ ὥρα, τὴν ὁποία «κλέβω» ἀπὸ τὸ πρόγραμμα εἶναι τῆς «Εὐέλικτης Ζώνης». Ἂς μὴν ρωτήσει κάποιος τί εἶναι αὐτὴ ἡ «Εὐέλικτη Ζώνη», γιατί καὶ ὁ ἴδιος ἀκόμη δὲν κατάλαβα. Αὐτὸ ποὺ ξέρω εἶναι ὅτι στὸ πρόγραμμα, ποὺ δίνω στοὺς μαθητές μου, σβήνω τὴν «Εὐέλικτη Ζώνη» καὶ γράφω ἀρχαῖα ἑλληνικά. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἐξαιρετικά, οἱ μικροὶ μαθητὲς μὲ κατάνυξη, θὰ ἔλεγα, καὶ μὲ καμάρι «τριγυρίζουν ὅπως ἡ μέλισσα γύρω ἀπὸ ἕνα ἄγριο λουλούδι» (Βρεττάκος), τὴν πάντερπνη γλῶσσα μας καὶ χαίρονται τοὺς χυμοὺς καὶ τὰ ἀρώματά της.
. Τοὺς ἐξηγεῖς ὅτι ἐργάστηκαν «μακριὲς σειρὲς προγόνων, ποὺ δούλεψαν τὴν φωνή, τὴν τεμάχισαν σὲ κρίκους, τὴν κάμαν νοήματα, τὴν σφυρηλάτησαν ὅπως τὸ χρυσάφι οἱ μεταλλουργοὶ κι ἔγινε Ὅμηροι, Αἰσχύλοι, Εὐαγγέλια κι ἄλλα κοσμήματα», κατὰ τὸν θαυμάσιο Νικ. Βρεττάκο, καὶ ὅτι αὐτοὶ ἔχουν τὸ μοναδικὸ παγκοσμίως προνόμιο νὰ μποροῦν νὰ τὴν διαβάζουν στὸ πρωτότυπο καὶ νὰ τὴν –κατὰ τὸ δυνατόν– κατανοοῦν. Καὶ καμαρώνουν καὶ αἰσθάνονται «ἐθνικὰ ὑπερήφανοι», γιὰ νὰ χρησιμοποιήσω μία φράση ποὺ ἀπεχθάνεται ὁ νεοταξικὸς συφερτός.
. Μὲ ρώτησαν κάποιοι φίλοι καὶ συνάδελφοι πῶς τὴν διδάσκω; (Ἄς μου συγχωρεθεῖ τὸ πρῶτο πρόσωπο).
. Παραθέτω ἕνα σχεδιάγραμμα διδασκαλίας, μὲ τὴν ἐπισήμανση πὼς δὲν εἶμαι φιλόλογος, οἱ σπουδές μου περιορίζονται στὴν Θεολογία καὶ τὴν Παιδαγωγική. Μελετῶ ὅμως τὰ ἀρχαῖα «διὰ βίου» καὶ παλεύω νὰ μεταγγίσω αὐτήν μου τὴν ἀγάπη καὶ τὸν σεβασμὸ στοὺς μαθητές μου. Νομίζω ὅτι εἶναι μία πράξη ἀντίστασης, ἐν μέσῳ τῆς περιρρέουσας ἀποκολοκύνθωσης καὶ ἡμιμάθειας.
. Κατ’ ἀρχὰς τὰ κείμενα, ποὺ χρησιμοποιῶ, εἶναι κυρίως μύθοι τοῦ Αἰσώπου καὶ Εὐαγγελικὲς Περικοπές.
. Τί κάνω λοιπόν; (Ἔχω ἕτοιμα περίπου 30 μαθήματα). Φωτοτυπῶ καὶ μοιράζω τὸ κείμενο. Γιὰ παράδειγμα: «Κοχλίαι: Γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει. Ἀκούσας δὲ αὐτῶν τριζόντων ἔφη: ὦ, κάκιστα ζῶα, τῶν οἰκιῶν ὑμῶν ἐμπιπραμένων αὐτοὶ ἄδετε; Ὁ λόγος δηλοῖ ὅτι πᾶν τὸ παρὰ καιρὸν δρώμενον ἐπονείδιστον».
. Ἀφοῦ γίνει, μία καλά, ὀρθὴ καὶ ἀργὴ ἀνάγνωση ἀπὸ τὸν δάσκαλο, ζητῶ ἀπὸ κάποιους μαθητὲς νὰ προσπαθήσουν νὰ τὸ διαβάσουν μεγαλοφώνως. (Τοὺς προτρέπω νὰ πράξουν τὸ ἴδιο στὸ σπίτι τους ὡς ἄσκηση ὀρθοφωνίας, εὐκρινοῦς προφορᾶς καὶ ἄρθρωσης).
. Στὴν συνέχεια τοὺς ζητῶ νὰ ὑπογραμμίσουν ποιὲς λέξεις ἀναγνωρίζουν. Σὲ κάθε κείμενο ἀγγίζουμε σχεδὸν τὸ 90% τῶν λέξεων.
. Στὸ παραπάνω κείμενο ὑπογράμμισαν, κατὰ μέσο ὅρο, τὶς λέξεις: γεωργοῦ, παῖς, ἀκούσας, αὐτῶν, κάκιστα, τριζόντων, ζῶα, οἰκιῶν, λόγος, παρά, καιρόν. (Ἂν ἤμασταν στὴν Κρήτη θὰ ἀναγνώριζαν καὶ τοὺς κοχλιούς, τὰ σαλιγκάρια).
. Στὴν συνέχεια βοηθώντας διακριτικὰ τὰ παιδιά, τοὺς παρωθῶ νὰ μεταφράσουμε, ὅλοι μαζί, τὸ κείμενο γιὰ νὰ καρπωθοῦν αὐτὰ τὴν χαρὰ τῆς ἀποκάλυψης τοῦ κειμένου.
. «Σαλιγκάρια: Τὸ παιδὶ ἑνὸς γεωργοῦ ἔψηνε σαλιγκάρια κι ἀκούγοντάς τα νὰ τρίζουν, εἶπε: Ἔ, κάκιστα ζῶα, τὰ σπίτια σας καίγονται καὶ ἐσεῖς τραγουδᾶτε. Ὁ μύθος σημαίνει ὅτι εἶναι ἀξιοκατάκριτο καθετὶ ποὺ γίνεται παράκαιρα». (Νιώθω χαρὰ βλέποντας τὴν ἱκανοποίηση καὶ τὴν ἔκπληξη τῶν παιδιῶν κατὰ τὴν μετάφραση. Ἀνοίγεται ἕνα παράθυρο καὶ ἀτενίζουν τὸ ἔνδοξο παρελθόν, «τὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου»).
. Στὴν συνέχεια ἕπεται τὸ ὡραιότερο: ἡ ἐτυμολογία. Σκαλίζουμε τὶς γενέθλιες λέξεις τῆς ἑλληνίδας γλώσσας, τὸ φῶς τοῦ πολιτισμοῦ μας φεγγοβολᾶ στὴν αἴθουσα. (Καὶ ἡ αἴθουσα, ἀπὸ τὸ ρῆμα «αἴθω» παράγεται, ποὺ σημαίνει καίω, φωτίζω. Ἐξ οὗ καὶ αἴθριος καὶ αἰθίοψ, ἀπὸ τὰ αἴθω+ὄψη).
. Τὸ γεωργὸς ἀπὸ γῆ+ἔργον καὶ καταλήγουμε στὴν γεωργία, στὸν Γεώργιο, στὴν γεωγραφία, στὴν γεωμετρία, στὸ γεωτρύπανο (λέξεις ποὺ βρῆκαν τὰ παιδιά). Παραγωγὴ λόγου καὶ ἐκμάθηση τοῦ πρώτου συνθετικοῦ «γέω», τὸ ὁποῖο σημαίνει γῆ, πράγμα ποὺ πρὶν ἀγνοοῦσαν.
. Τὸ ἴδιο μὲ τὴν λέξη «παῖς», ἀπ’ ὅπου τὸ παιδί, τὸ παιχνίδι, παιδεία, παιδίατρος, παιδαγωγός.
. Τοὺς λὲς ὅτι κανεὶς σήμερα δὲν λέει «πάω στὴν οἰκία μου», ὅμως λέμε οἰκογένεια, οἰκοδέσποινα, οἰκοδομά, οἰκονομία. (Δράτεσσαι τῆς εὐκαιρίας καὶ ἐξηγεῖς ὅτι ἡ οἰκονομία παράγεται ἀπὸ τὸ οἶκος+νέμω, ποὺ σημαίνει μοιράζω, ἀλλὰ καὶ διοικῶ καὶ καταλήγουμε στὸν νόμο καὶ ὅτι σήμερα καταστράφηκε ἡ οἰκο-νομία μας, γιατί δὲν διοικεῖ ὁ νόμος, ἀλλὰ οἱ ἄνομοι καὶ παράνομοι, ποὺ νέμονται τὸ δημόσιο ταμεῖο).
. Τοὺς ἐξηγεῖς ὅτι τὸ «ἐμπιπραμένων» παράγεται ἀπὸ τὸ «πίμπρημι» καὶ φτάνουμε στὸν ἐμπρησμό.
. Τοὺς λὲς ὅτι «ἄδω» σημαίνει ψάλλω καὶ τραγουδῶ καὶ ἀνοίγεται μπροστὰ μας ἕνα ἀπέραντο φύλλωμα λέξεων: κωμωδία, ὠδεῖο, μελωδία, τραγωδία (βάζεις καὶ τὴν λέξη «τράγος» καί… ἀμηχανοῦν) καὶ ἀηδόνι καὶ αὐδή, ποὺ σημαίνει φωνή, ἡ ὁποία διασώζεται στὸ ἐπίθετο ἄναυδος καὶ στὸ ἀπηύδησα.
. Ἡ ὥρα δὲν φτάνει. Κρατᾶμε 5-10 λεπτὰ γιὰ τὴν κυρὰ-Γραμματική. (Πολλὲς φορές, γιὰ νὰ ἐξοικειωθοῦν μὲ τὰ στολίδια τοῦ λόγου, τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματα, τοὺς δίνω ἕνα κείμενο «γυμνὸ» ἀπὸ αὐτὰ καὶ τοὺς λέω τί βάζουμε. Δυσκολεύονται στὴν ἀρχὴ νὰ θέσουν, γιὰ παράδειγμα, τὴν δασεία καὶ τὴν ὀξεία στὴν λέξη «Ἕλληνας», ὅμως, μαθαίνουν καὶ πολὺ γρήγορα). Τὸ κουδούνι χτυπᾶ, τὰ παιδιὰ βγαίνουν «ἄδοντας» στὴν αὐλὴ καὶ ὁ δάσκαλος σκέφτεται μὲ θλίψη γιατί νὰ μὴν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ «πανηγύρι» στὸ Ἀναλυτικὸ Πρόγραμμα. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή. Παιδεία φτιάχνεις μὲ ὁράματα καὶ ὄχι μὲ προγράμματα. Ἡ πατρίδα θέλει ἀναλυτικό… ὅραμα καὶ ἐμεῖς «μουρμουρίζουμε σπασμένες λέξεις ἀπὸ ξένες γλῶσσες» (Σεφέρης). Στὴν αἴθουσα ὅμως δὲν μπαίνει τὸ ὑπουργεῖο νὰ διδάξει, μπαίνει ὁ δάσκαλος. Κλείνει τὴν πόρτα καί… «γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει». Μὲ τὸ ὑπουργεῖο, θὰ ἀσχολούμαστε τώρα, μὲ τοὺς γκρεμιστὲς τῆς Παιδείας…

Το αλίευσα ΕΔΩ

Η Γλώσσα των Ελλήνων στην αρχαιότητα και οι ήχοι της

Ατάκτως ερριμένα παραδείγματα για το πώς αναπλάθουμε την αρχαία ελληνική προφορά

Όσα εκτίθενται παρακάτω δεν φιλοδοξούν να αποτελέσουν μια συστηματική απάντηση στο ζήτημα, αλλά μια διαφώτιση μέσω χαρακτηριστικών παραδειγμάτων για το πώς και με ποιες μεθόδους οι γλωσσολόγοι αναπλάθουν την αρχαία ελληνική προφορά :

Ήδη από τη χαρακτηριστική φράση του κωμικού Κρατίνου ότι τα πρόβατα έκαναν βη-βη καταλαβαίνουμε ότι και το β και το η δεν μπορεί να είχαν τη σημερινή προφορά, αλλά ότι το β=μπ και το η=εε (ήταν το μακρό αντίστοιχο του βραχέος ε). Λέξεις της Ελληνικής με β που πέρασαν στα Λατινικά μεταγράφονται με b, μολονότι η Λατινική διέθετε το γράμμα V που θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει, αν ο φθόγγος προφερόταν τριβόμενος όπως σήμερα. Π.χ. ελλ. βαλανεῖον > λατ. balneum (όχι valneum) > ιταλ. bagno > νεολλ. αντιδάνειο μπάνιο. Ότι το η ήταν μακρά εκδοχή του ε φαίνεται από την ποντιακή του προφορά ακόμη και σήμερα: νύφε = νύφη. Πβ. κερί < κηρίον (και όχι κηρί).

Η δασεία προφερόταν h. Έτσι στα Λατινικά η λέξη ἱστορία πέρασε ωςhistoria. Πβ. αγγλικό history. [Ένα απλό κόλπο για να θυμόμαστε ένα μέρος των λέξεων που έπαιρναν δασεία στα ΑΕ είναι να ανακαλούμε στη μνήμη μας την αγγλική τους εκδοχή! Π.χ. Hercules (Ηρακλής), hero(ήρωας), hemisphere (ημισφαίριο) κ.ο.κ.].

To αρχαίο θ προφερόταν th (περίπου τχ). Πώς το ξέρουμε; Καταρχήν οι αρχαίοι γραμματικοί το περιγράφουν ως δασύ κατ’ αναλογία προς το δασύ πνεύμα, τη δασεία. Δηλαδή ήταν ένα τ + δασεία. Λατινικές λέξεις από τη Ελληνική αποδίδουν το θ με th (π.χ. mathematica). Στη Λακωνική ο φθόγγος είχε αρχίσει να αποκτά την τριβόμενη σημερινή προφορά ήδη από την κλασική εποχή. Όταν ο Σπαρτιάτης απεσταλμένος στον Αριστοφάνη φτάνει στην Αθήνα και χρησιμοποιεί τη λέξη «θεός», ο Αριστοφάνης, για να αποδώσει (για κωμικούς λόγους) την τριβόμενη λακωνική προφορά δεν χρησιμοποιεί το θ, αλλά το σ που ήταν ο μόνος φθόγγος της Αττικής διαλέκτου που πλησίαζε την καινούργια τριβόμενη λακωνική προφορά «σιός».

Το γ προφερόταν γκ. Έτσι μεταγράφεται στη Λατινική (magus < μάγος). Στις ιταλιώτικες νεοελληνικές διαλέκτους το σκουλήκι αποκαλείται «κασέντουλα». Η λέξη αποτελεί απόγονο της μεταφορικής αρχαίας έκφρασης «γης έντερα» για τα σκουλήκια. Μάλιστα η λέξη πρέπει να είναι πολύ αρχαία, αφού διατηρεί τον αρχαίο δωρικό τύπο «γας» αντί «γης». Ο άλλος αρχαϊσμός της λέξης είναι ότι δεν ακολούθησε την εξέλιξη του αρχαίου γ από γκ στη σημερινή τριβόμενη προφορά, αλλά μεταπήδησε στον κοντινότερο «κλειστό» φθόγγο [κ]. Το χ ήταν kh (περίπου κχ). Οι αρχαίοι το κατέτασσαν στα δασέα, όπως το θ παραπάνω. Έτσι στη Λατινικά chorus (χορός). Αν το χ προφερόταν όπως σήμερα, θα μπορούσε να αποδοθεί στα Λατινικά καλύτερα με τοh (horus). Τέλος: μυκῶμαι για τις γελάδες και μηκῶμαι για τα κατσίκια. Ηχομιμητικές λέξεις. Τα γελάδια κάνουν μου, άρα μυ- = μου-. Τα κατσίκια κάνουν μεε, άρα μη- = μεε. Πβ. μουστάκι (μύσταξ), κουτί (κυτίον) που διατηρούν ακόμη και σήμερα την αρχαία προφορά του υ.



O τονισμός της Αρχαίας Ελληνικής

Ο τονισμός στις διάφορες γλώσσες του κόσμου έχει διάφορες ποικιλίες, αλλά χοντρικά μπορούμε να ξεχωρίσουμε δύο βασικά είδη τόνου: τον δυναμικό τόνο, στον οποίο το τονισμένο φωνήεν της λέξης προφέρεται σε διαφορετική ένταση φωνής από τα υπόλοιπα φωνήεντα. Και στονμουσικό τόνο, όπου το τονισμένο φωνήεν προφέρεται σε διαφορετικόύψος φωνής από τα υπόλοιπα φωνήεντα. Δυναμικό τόνο έχει η Νέα Ελληνική και οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Μουσικό τόνο έχει λ.χ. η Νορβηγική και η Κινεζική. Ωστόσο μουσικά στοιχεία υπάρχουν και σε γλώσσες με δυναμικό τονισμό, μόνο που δεν είναι λεξικά, αλλά λειτουργούν σε προτασιακό επίπεδο. Π.χ. στο τέλος μιας ερώτησης ή μιας έκφρασης θαυμασμού. Αυτό ονομάζεται επιτονισμός και συνήθως σημειώνεται με τα σημεία στίξης (λ.χ, !, ;).

Αλλά και αντίστροφα: στο μουσικό τόνο συνήθως ενυπάρχουν και στοιχεία του δυναμικού. Λ.χ. η άνοδος του ύψους της φωνής μπορεί να συνοδεύεται από αύξηση ή μείωση της έντασής της.

Η Αρχαία Ελληνική είχε μουσικό τόνο. Αυτό αποδεικνύεται από τα εξής στοιχεία:

1) Οι περιγραφές των αρχαίων γραμματικών παραπέμπουν σε μουσικό τονισμό. Ο Αριστοτέλης περιγράφει στη Ρητορική τον τονισμό ως ένα είδος αρμονίας. Στη μουσική παραπέμπουν και οι όροι που χρησιμοποιούνται: οξεία ( =ψηλή φωνή), βαρεία (=βαριά φωνή), αλλά προπάντων ο όρος προσωδία (= η μουσική που συνοδεύει τις συλλαβές) και οι όροι τόνος ή τάσις (=τέντωμα), οι οποίοι προέρχονται από το τέντωμα (επίτασις) ή τη χαλάρωση (άνεσις) των χορδών των μουσικών οργάνων χάρη στα οποία ποικίλλει το ύψος ενός μουσικού οργάνου.

2) Το μέτρο (=ρυθμός) των ποιημάτων δεν δημιουργείται από την εναλλαγή τονισμένων και άτονων συλλαβών, όπως στα Νέα Ελληνικά και τις γλώσσες με δυναμικό τόνο, αλλά από την εναλλαγή μακρών και βραχειών συλλαβών. Ο τόνος δεν λαμβάνεται υπόψη στη δημιουργία του μέτρου.

3) Στις σπάνιες περιπτώσεις που έχει διασωθεί η μουσική που συνόδευε τα ποιήματα (λ.χ. επιτάφιο άσμα του Σείκιλου -βλ. την εικόνα που ακολουθεί), αυτή λαμβάνει γενικά υπόψη της την έμφυτη μουσικότητα των λέξεων: έτσι λ.χ. οι συλλαβές που έχουν οξεία είναι σε υψηλότερη νότα από τις άλλες συλλαβές της λέξης που δεν έχουν οξεία.





4) Η δημιουργία σημαδιών από το 200 π.Χ. και μετά για τη δήλωση του τόνου υποδεικνύει ότι οι δάσκαλοι τα θεωρούσαν απαραίτητα, για να μάθουν οι μαθητές ένα σύστημα τονισμού που είχε αρχίσει να εκλείπει ή τουλάχιστον να τους δυσκολεύει. [i]

ΒΡΑΧΕΑ-ΜΑΚΡΑ ΦΩΝΗΕΝΤΑ-ΔΙΦΘΟΓΓΟΙ

Η Αρχαία Ελληνική διέκρινε βραχέα και μακρά φωνήεντα. Η διάκριση αφορούσε το χρόνο εκφοράς: τα βραχέα εκφέρονταν σε ένα χρόνο, τα μακρά σε διπλάσιο. Οι δίφθογγοι από αυτή την άποψη μπορούν να θεωρηθούν ως ειδική περίπτωση των μακρών, με τη διαφορά ότι ο δεύτερος χρόνος καλυπτόταν από διαφορετικό φωνήεν σε σχέση με τα μακρά.

Έτσι έχουμε: Βραχέα: ε, ο, υ, ι, α Μακρά: η (=εε), ω (=οο), α (=αα), ι (=ιι), υ (=υυ) Παράδειγμα διφθόγγου: αι = όπως ακούγεται στη λέξη καημός.

ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΤΟΝΙΣΜΟΥ

Ήταν τρία: οξεία ’, βαρεία ‛ , οξυβάρεια ’‛ ή περισπωμένη.

ΟΙ ΤΟΝΟΙ

Στην οξεία το ύψος της φωνής ανέβαινε στο τονισμένο φωνήεν. Μια υπόθεση λέει ότι ανέβαινε κατά ένα διάστημα πέμπτης, δηλαδή στην κλίμακα λ.χ. του ντο από το ντο στο λα.

Στη βαρεία το ύψος της φωνής ήταν καθοδικό σε σχέση με την οξεία. Δηλαδή η φωνή κατέβαινε ξανά στο ντο ή εν πάση περιπτώσει στο κανονικό, ασημάδευτο ύψος φωνής των άτονων φωνηέντων. Κάποια στιγμή σημειωνόταν καταχρηστικά σε όλα τα μη τονισμένα φωνήεντα. Αργότερα η χρήση της περιορίστηκε μόνο σε λέξεις που κανονικά έπαιρναν οξεία στη λήγουσα (οξύτονες) και μετά δεν ακολουθούσε ισχυρό σημείο στίξης (λ.χ. τελεία) ή εγκλιτικό. Μια εύλογη υπόθεση είναι ότι η άνοδος του ύψους της φωνής σ’ αυτή την περίπτωση δεν ήταν τόσο υψηλή όσο στην κανονική οξεία.

Η περισπωμένη (οξυβάρεια) σημείωνε την άνοδο της φωνής στον πρώτο χρόνο και την κάθοδό της στο δεύτερο χρόνο (σύνθετος τόνος). Επομένως χρειάζεται δύο χρόνους για να εκφραστεί, και άρα αφορά μόνο τα μακρά φωνήεντα και τις διφθόγγους. Αυτός είναι ο λόγος που μαθαίνουμε τον κανόνα ότι τα βραχέα φωνήεντα δεν παίρνουν ποτέ περισπωμένη: τα βραχέα έχουν μόνο ένα χρόνο.

Ένας άλλος κανόνας που μαθαίνουμε στο σχολείο είναι ότι οι δίφθογγοι -οι και -αι στο τέλος κλιτής λέξης λογαριάζονται για τον τονισμό ως βραχέα φωνήεντα και όχι ως μακρά: στην περίπτωση αυτή το δεύτερο στοιχείο της διφθόγγου, το -ι, πρέπει να μετατρεπόταν στον καθημερινό γρήγορο λόγο σε ημίφωνο -y (όπως λ.χ. στα Νέα Ελληνικά το -ι- στη λέξη παιδιά, προφορά πεδyά), δηλαδή σε σύμφωνο, άρα η προφορά ήταν -oy, -ay και επομένως η δίφθογγος απέμενε μόνο με έναν φωνηεντικό χρόνο (ο ή α), άρα μπορούσε να θεωρηθεί ως βραχύ φωνήεν.

Όταν ένα μακρό φωνήεν έπαιρνε οξεία, αυτό σημαίνει ότι το ύψος της φωνής ανέβαινε μόνο στον δεύτερο χρόνο. Παράδειγμα: κέὲπος = κῆπος κεέπου =κήπου

Ο ΝΟΜΟΣ ΤΗΣ ΤΡΙΣΥΛΛΑΒΙΑΣ

Ο βασικότερος ίσως κανόνας τονισμού της Αρχαίας Ελληνικής είναι ότι ο τόνος δεν μπορεί να ανέβει πριν από την προπαραλήγουσα (δηλαδή την τρίτη συλλαβή από το τέλος) κι αυτό όταν η λήγουσα είναι βραχεία. Όταν η λήγουσα είναι μακρά, ο τόνος κατεβαίνει αναγκαστικά στην παραλήγουσα. Π.χ. το όφελος, αλλά του οφέλους. Στην πραγματικότητα πίσω από αυτό τον κανόνα κρύβεται ένας γενικότερος, βασικότερος και παλιότερος: ο τόνος δεν μπορεί να ανέβει πέρα από τον τρίτο φωνηεντικό χρόνο από τη λήγουσα.

Στο παράδειγμα με τη λέξη όφελος ο κανόνας είναι ολοφάνερος: όφελος: όλα τα φωνήεντα είναι βραχέα, άρα διαρκούν από έναν χρόνο (3Χ1). Η λέξη τονίζεται στον τρίτο χρόνο από τη λήγουσα. οφέλους: το ου της κατάληξης είναι δίφθογγος, άρα έχει δύο χρόνους, συνεπώς συνολικά η λέξη έχει τώρα 1+1+2 =4 χρόνους. Ο τόνος κατεβαίνει αναγκαστικά στον τρίτο χρόνο από το τέλος, άρα πάει στην παραλήγουσα.

Το ίδιο σχήμα ερμηνεύει και δισύλλαβες λέξεις, όπου φαινομενικά δεν έπρεπε να ισχύει ο νόμος της τρισυλλαβίας. Ισχύει όμως ο πιο βασικός νόμος της τριχρονίας: κῆπος =κέεπος, ο τόνος πέφτει στον τρίτο χρόνο από το τέλος. κήπου = κεέπου, ο τόνος πέφτει στον τρίτο χρόνο από το τέλος.[ii] κῆποι = κέεποι, ο νόμος φαινομενικά μόνο παραβιάζεται, αφού είπαμε ότι το -οι στο τέλος κλιτής λέξης γίνεται oy και του απομένει μόνο ένας φωνηεντικός χρόνος: πραγματική προφορά κέεποy.



Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΔΥΝΑΜΙΚΟ ΤΟΝΟ

Η αλλαγή του τόνου από μουσικό σε δυναμικό ήταν βαθμιαία διαδικασία που ξεκίνησε αμέσως μετά την κλασική εποχή για τις περισσότερες ελληνικές διαλέκτους (υπάρχουν υποψίες ότι στη λακωνική ξεκίνησε ήδη από το τέλος της αρχαϊκής εποχής). Στην ενίσχυση της αλλαγής έπαιξε ίσως σημαντικό ρόλο και η διάδοση της Ελληνικής σε ξένους λαούς που δεν ήταν σε θέση να αναπαραγάγουν τα λεπτά μουσικά σχήματα της Ελληνικής, όπως σήμερα οι ξένοι ομιλητές της αγγλικής δεν μπορούν να αναπαραγάγουν εύκολα την λονδρέζικη προφορά και συνήθως υιοθετούν μια προφορά των δύσκολων φθόγγων πιο κοντά στη δική τους μητρική γλώσσα.

Επιπλέον ο μουσικός τόνος χρειαζόταν τα μακρά φωνήεντα και τις διφθόγγους, για να εκφραστεί. Η βαθμιαία μετατροπή των μακρών σε βραχέα και ο μονοφθογγισμός των διφθόγγων (π.χ. καιρός > καερός > κεερός > κερός) οδήγησε στην απώλεια και του μουσικού τονισμού.

Η μετάβαση στο δυναμικό τονισμό φαίνεται να ολοκληρώθηκε στους δύο πρώτους μετά Χριστόν αιώνες, αφού τα ποιήματα του Κλήμεντος από την Αλεξάνδρεια (τέλος 2ου αιώνα μ.Χ.) ή του Γρηγόριου του Ναζιανζηνού (4ος αιώνας μ.Χ.) στηρίζονται στην εναλλαγή άτονων και τονισμένων συλλαβών, όπως στα Νέα Ελληνικά (βέβαια οι λόγιοι ποιητές εξακολούθησαν να γράφουν στα παραδοσιακά μέτρα για αιώνες ακόμη). Ενδιάμεσα την επικράτηση του δυναμικού τονισμού μαρτυρούν ορθογραφικά «λάθη» σε παπυρικά ευρήματα από καθημερινούς ανθρώπους.

Έτσι λ.χ. συχνά το ε γράφεται ως γιώτα σε άτονες συλλαβές: είναι γνωστό ότι ο δυναμικός τόνος έχει την τάση να «εξασθενεί» τα άτονα φωνήεντα, οδηγώντας τα ακόμη και στην οριστική έκπτωση από τη λέξη. Ένα παρόμοιο φαινόμενο παρουσιάζεται στα λεγόμενα βόρεια νεοελληνικά ιδιώματα: π.χ. νιρό αντί νερό, σκλί αντί σκυλί κ.ο.κ.[iii]

________________________________________

[i] Υπήρχαν φυσικά και άλλοι λόγοι για την επινόηση των τονικών σημαδιών, ο κυριότερος από τους οποίους ήταν η ανάγκη να σημειωθούν οι τόνοι σε διαλεκτικά κείμενα των οποίων ο τονισμός διέφερε από τον επικρατούντα αττικό. Λ.χ. τα κείμενα των Λέσβιων αρχαϊκών λυρικών (Σαπφώ, Αλκαίος) ήταν γραμμένα σε μια διάλεκτο που είχε την τάση να ανεβάζει τον τόνο των λέξεων μακριά από τη λήγουσα. Π.χ. πόταμος αντί ποταμός. Επίσης τα ομηρικά κείμενα ήταν γεμάτα με ιωνικούς, λεσβιακούς και άλλους πανάρχαιους τύπους και οι μαθητές και οι σπουδαστές έπρεπε να μάθουν τον σωστό τονισμό αυτών των λέξεων, πολλές από τις οποίες δεν χρησιμοποιούνταν πια στην ελληνιστική εποχή. Τέλος στη χρήση τόνων μπορεί να συνέβαλε και η ανάγκη των ξένων να μάθουν σωστά την Ελληνική.

[ii] Αυτόν τον νόμο τον μαθαίνουμε μηχανικά στο σχολείο ως «μακρό μπροστά από βραχύ περισπάται», «μακρό μπροστά από μακρό οξύνεται».

[iii] Ο κλασικός λακωνικός τύπος σιός αντί θεός (με «αδυνάτισμα» του άτονου ε σε ι) είναι μία από τις ενδείξεις που εξαιτίας τους οι γλωσσολόγοι υποπτεύονται ότι στη λακωνική η εξέλιξη προς το δυναμικό τόνο ξεκίνησε νωρίτερα από τις άλλες διαλέκτους. [Ο λακωνικός τύπος είναι ενδιαφέρων και από μια άλλη άποψη: δείχνει ότι τα δασέα σύμφωνα όπως το -θ- (κλασική προφορά περίπου /τχ/ =τχεός) ξεκίνησαν να γίνονται τριβόμενα (όπως σήμερα) στη λακωνική επίσης νωρίτερα σε σχέση με άλλες αρχαίες διαλέκτους: το σ- φαίνεται να αποτελεί απόπειρα να αποδοθεί ένα τριβόμενο θ όπως το σημερινό με τον πιο κοντινό φθόγγο που διέθετε το ελληνικό αλφάβητο, με άλλα λόγια η λακωνική προφορά στην πράξη πρέπει να ήταν /θιός/ ή /θyός/ με συνίζηση)].

Η επικράτηση ισχυρού δυναμικού τόνου είναι και ο λόγος που λ.χ. στη Γαλλική υπάρχει τόσο μεγάλη διαφορά μεταξύ ιστορικής ορθογραφίας και πραγματικής προφοράς. Η Λατινική, ο πρόγονος της Γαλλικής, είχε επίσης μουσικό τόνο.

Στην πορεία προς τη Γαλλική η επικράτηση δυναμικού τονισμού οδήγησε στον ακρωτηριασμό των άτονων συλλαβών: ils aiment πραγματική προφορά ilz-em. Ο ακρωτηριασμός των καταλήξεων οδήγησε στο να τονίζονται όλες οι γαλλικές λέξεις στη λήγουσα!

Το αλίευσα ΕΔΩ

Ο ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ, Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΛΗΘΕΙΑ, Η ΠΛΑΣΤΟΓΡΑΦΗΣΗ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΡΧΑΙΩΝ ΚΕΙΜΕΝΩΝ

Φώτιος Κ. Μπέλλος   Αξ-κός Αστυνομίας ε.α.

Και ξαφνικά εγένετο φως και πρόβαλε η αλήθεια. Ιδού λοιπόν γιατί καταργήσανε τα αρχαία ελληνικά από τα σχολεία: Πρώτον, για να μην τα καταλαβαίνη κανείς και, δεύτερον, για να τα ερμηνεύουν οι επιτήδειοι κατά πώς τους βολεύει. Θύμα της εποχής ο Ισοκράτης.
Μπορεί να τον εξαφάνισαν από τα σχολικά βιβλία και τα παιδιά μας να μη μπορούν να ξεχωρίσουν τον «Πανηγυρικό» του ρήτορος από το πανηγύρι τον χωριού τους, αλλά οι ίδιοι δεν διστάζουν να παρερμηνεύουν τα κείμενά του.
Διέπραξαν όμως ένα θανάσιμο γι’ αυτούς σφάλμα. Βιάστηκαν. Διότι υπάρχουν ακόμη, και ευτυχώς, Έλληνες που ….

γνωρίζουν την γλώσσα των προγόνων τους και ξεγυμνώνουν ανελέητα τους διαστροφείς της αλήθειας, όπως θα φανή πιο κάτω από τα κείμενα που έφθασαν μέχρι στιγμής.
…Επιτρέψατέ μου να παρατηρήσω ότι η γνωστή ρήσις του Ισοκράτους… από το εδάφιον 50 του «Πανηγυρικού» δεν είναι όπως την απαγγέλλουν – επικαλούνται. Πουθενά δεν αναφέρει ό Ισοκράτης (ούτε άλλος ΄Ελλην συγγραφεύς) ότι «Έλληνες εισί οι μετέχοντες της ελληνικής Παιδείας». Η ρήσις αυτή, την οποίαν κατά κόρον εξεμεταλλεύθησαν τα ΜΜΕ, είναι χαλκευμένη παράφρασις, παρερμηνεία, διαστρέβλωσις του ως άνω αναφερομένου εδαφίου, το οποίον στην πραγματικότητα διατυπώνει, σαφώς, τελείως αντίθετη έννοια.
Ο Ισοκράτης πλέκων το εγκώμιον της πνευματικής αίγλης τών Αθηνών, γράψει επί λέξει:
«…τοσούτον δ’ απολέλοιπεν η πόλις ημών περί τό φρονείν και λέγειν τούς άλλους ανθρώπους, ώσθ’ οι ταύτης μαθηταί των άλλων διδάσκαλοι γεγόνασι, και το των Ελλήνων όνομα πεποίηκε μηκέτι του γένους, αλλά της διανοίας δοκείν είναι και μάλλον Έλληνας καλείσθαι τους της παιδεύσεως της ημετέρας ή τους της κοινής φύσεως μετέχοντας».
Το ρήμα «πεποίηκε» και το απαρέμφατον «δοκείν», τα οποία χρησιμοποιεί ο Ισοκράτης, δεν έχουν τεθή τυχαίως. Όπως παρατηρεί και ο σχολιογράφος των Κωδίκων, ο Ισοκράτης πάντοτε «σαφεί τη λέξει κέχρηται» (vita 1.10). Σημειωτέον δε, ότι συμπλήρωνε και τελειοποιούσε τον «Πανηγυρικό» περισσότερο από 10 έτη, προκειμένου να τον απαγγείλη κατά την εκατοστήν Ολυμπιάδα – το 380 π.χ. (όπου, ως γνωστόν συμμετείχαν μόνον Έλληνες).
Το ρήμα ποιώ σημαίνει κατασκευάζω, φτιάχνω, δημιουργώ^. Το Μέσον ποιούμαι = υπολαμβάνω, νομίζω^. «συμφοράν ποιούμαι = θεωρώ ως συμφοράν (ανάλογες σημερινές εκφράσεις: «πεποιημένη συμπεριφορά», «κατασκευασμένη υπόθεσις», φτιαχτό ζήτημα»).
Το δε δοκώ σημαίνει υποθέτω, νομίζω, φαντάζομαι; δοκεί=φαίνεται, εν αντιθέσει προς την πραγματικότητα. « Τα δοκούντα -μόνον- τω δοκούντι είναι αληθή» τονίζει ό Πλάτων εις τον διάλογον «Θεαίτητος» (158 Ε).
Ο Ισοκράτης λοιπόν απλώς διαπιστώνει:
«Η πόλις μας (δηλ. αι Αθήναι, η Ελλάς Ελλάδος κατά τον Θουκυδίδη) τόσο έχει αφήσει πίσω της («απολέλοιπε», «ξεπέρασε») ως προς την φρόνησιν και τον λόγον τους άλλους ανθρώπους, ώστε οι μαθηταί, αυτής έγιναν διδάσκαλοι άλλων και το όνομα των Ελλήνων πεποίηκε (=έδημιούργησε την πεποιημένην, πλαστήν έντύπωσιν) δοκείν είναι (=να φαίνεται ότι είναι -χωρίς όμως να είναι) χαρακτηριστικόν όχι πια του γένους αλλά της διανοίας και να αποκαλούνται Έλληνες (δεν τους αποκαλούμε εμείς) μάλλον οι μετέχοντες της ημετέρας εκ-παιδεύσεως παρά (οι μετέχοντες) της κοινής φύσεως (=γεννήσεως, καταγωγής).
Δηλαδή, κάτι παρόμοιο με αυτό που γίνεται σήμερα με τους καθηγητάς ξένων γλωσσών. Οι μαθηταί λένε: «η γαλλίδα», «η γερμανίδα», «ο άγγλος» κ.ο.κ. εννοώντας τους -Έλληνας- καθηγητάς, οι όποιοι διδάσκουν αυτές τις γλώσσες.
Γι’ αυτό ακριβώς η ελληνική γλώσσα ετακτοποίησε το αναφυέν πρόβλημα, καθορίζοντας ως «Ελληνίζοντας» (και όχι «Έλληνας») τους ξένους τούς διδάσκοντας Ελληνικά. Έτσι έχουμε τους «Ελληνίζοντας» Ιουδαίους, δηλαδή τους ομιλούντας την Ελληνικήν, και γενικώς τους συγγραφείς, οι οποίοι εις τα κράτη της Ανατολής, αλλά και της Δύσεως, ομιλούσαν, έγραφαν και εδίδασκαν τα Ελληνικά.
«Ελληνιστής», μέχρι σήμερα είναι ο Ελληνόγλωσσος αλλοδαπός, ο καθηγητής των Ελληνικών. Λ.χ. «η Γαλλίδα Ελληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγύ», «ο Ισπανός Ελληνιστής Φεδερίκο Σαγρέδο» κ.ο.κ.
Και για να μην υπάρξη τυχόν παρεξήγησις γύρω από την λέξι «μαθηταί» (οι ταύτης μαθηταί γεγόνασι διδάσκαλοι των άλλων) διευκρινίζουμε ότι οι μαθηταί που συνέρρεαν στις Σχολές των Αθηνών δεν ήσαν μόνον Έλληνες, αλλά και ξένοι από Ανατολή και Δύσι. Αυτοί, γυρίζοντας στις πατρίδες τους, έδίδασκαν Ελληνικά ώς «Έλληνες διδάσκαλοι» και μετέπειτα «Ελληνοδιδάσκαλοι». Αξίζει δε να αναφερθή η πληροφορία, την οποίαν παρέχει ό βιογράφος -σχολιογράφος του Ισοκράτους (vita 1.21. T.L.G. Scholia in Isocratem):
Ο Ισοκράτης «ελάμβανε χρήματα πάμπολλα υπέρ της διδασκαλίας παρά μεν των πολιτών ουδέν, ώσπερ γέρας (ωσάν δώρον τιμής) τούτο κατατιθέμενος, και τροφεία καταβάλλων τη πατρίδι,^. παρά δε των ξένων, χιλίας δραχμάς. Πλούσιος δε γενόμενος, εμερίσατο τον πλούτον εις την πόλιν».
Είναι θεμιτόν και σεβαστόν να έχη ο καθείς τας απόψεις του και να διατυπώνη την γνώμην του ευθαρσώς. Είναι, όμως αθέμιτον (ου θεμιτόν) να παραχωρούνται και να αλλοιώνονται τα αρχαία μας Κείμενα.
Ως προς το ποιος δικαιούται να σηκώση την Ελληνική Σημαία, «απλά έστι της αληθείας έπη» και δεν χρειάζεται εκτενής ανάλυσις, παραφιλολογία, λόγια άνευ λόγου.
Την Ελληνική Σημαία δικαιούται να την σηκώση αυτός που οι πρόγονοί του την έχουν ποτίσει με το αίμα τους.
Όσοι «είχαν παππού από δρυ κι από οργισμένον άνεμο,
στο καραούλι δεκαοχτώ μερόνυχτα με πικραμένα μάτια^.
μάνα που έχει σφάξει με τα χέρια της
ή μάνα μάνας που με το βυζί γυμνό
χορεύοντας έχει δοθεί στη λευτεριά του Χάρου»
(Όδ. Έλύτης)
Την σημαία την σηκώνουν οι απόγονοι αυτών πού πολέμησαν (τους εκ του εδάφους της Αλβανίας εισβαλόντας ’Ιταλούς) και «χιόνι έτρωγαν, χιόνι έπιναν καί την φωτιά βαστούσαν».
Την Σημαία την σηκώνει αυτός που είναι έτοιμος και πρόθυμος να χύση με την σειρά του το αίμα του για χάρι της. «Ορκίζομαι να υπερασπίζω με πίστιν καί αφοσίωσιν μέχρι της τελευταίας ρανίδος του αίματός μου, τας Σημαίας. Να μη τας εγκαταλείπω, μηδέ να αποχωρίζομαι πότε απ’ αυτών» (Εκ του συγχρόνου Στρατ. Όρκου).

«Και ιερά τα πάτρια τιμήσω» (Εκ του Όρκου των Αθηναίων οπλιτών).

 

Το αλίευσα ΕΔΩ

O τονισμός της Αρχαίας Ελληνικής

Ο τονισμός στις διάφορες γλώσσες του κόσμου έχει διάφορες ποικιλίες, αλλά χοντρικά μπορούμε να ξεχωρίσουμε δύο βασικά είδη τόνου: τον δυναμικό τόνο, στον οποίο το τονισμένο φωνήεν της λέξης προφέρεται σε διαφορετική ένταση φωνής από τα υπόλοιπα φωνήεντα. Και στον μουσικό τόνο, όπου το τονισμένο φωνήεν προφέρεται σε διαφορετικό ύψος φωνής από τα υπόλοιπα φωνήεντα. Δυναμικό τόνο έχει η Νέα Ελληνική και οι περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες.

Ο Ισαάκ Νεύτων απαντά στις ρεπούσηδες και όσους θέλουν τα Ελληνικά “νεκρή γλώσσα”.

ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ ΑΠΟ ΤΙΣ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΕΣ ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΑ. Βρε να δεις που δεν ηταν ούτε “σιωνιστής”…

Μια εικόνα, απάντηση στους ανελλήνιστους κάθε είδους που ταΐζουν κουτόχορτο τους Έλληνες.

Το πανεπιστήμιο Κέμπριτζ, όπου δίδασκε ο διάσημος φυσικός και μαθηματικός Ισαάκ Νεύτων, επιτρέπει πλέον για πρώτη φορά τη διαδικτυακή πρόσβαση οποιουδήποτε ενδιαφερόμενου στα ψηφιοποιημένα χειρόγραφα και πρωτότυπα τυπωμένα έργα του μεγάλου επιστήμονα. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η πρωτότυπη τυπωμένη έκδοση του αριστουργήματός του «Principia Mathematica» (Μαθηματικές Αρχές της Φυσικής Φιλοσοφίας), μαζί με τις εμβόλιμες σχετικές χειρόγραφες

Λαγκάρντ σε Έλληνα: Από Ελληνικά ξέρω μόνο Αρχαία και δεν θα συννενοηθούμε

Ποιος δίνει πάτημα στους ξένους; Εμείς; Ποιος διακινεί την ιδέα ότι δεν έχουμε καμία σχέση με τους Αρχαίους Έλληνες; Εμείς! Ποιοι υποβαθμίζουν την αξία των Αρχαίων Ελληνικών, ενώ κάποιοι «επιστήμονες και πολιτικοί κύρους» τα ονομάζουν νεκρή γλώσσα; Εμείς! Οπότε κανείς μας δεν πρέπει να θυμώσει με την ακόλουθη φράση της Λαγκάρντ.
Όλα έγιναν κατά την ομιλία της γενικής διευθύντριας του ΔΝΤ στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, στην οποία μετέχουν εκπρόσωποι των εργοδοτών, των εργαζομένων και των κοινωνικών φορέων.

Η Αρχαία Ελλάδα ζει μέσα μας… από στόμα σε στόμα!

 

 Φράσεις με ιστορία που “κυκλοφορούν” αιώνες από στόμα σε στόμα
D.

Στον καθημερινό μας λόγο χρησιμοποιούμε διαχρονικές φράσεις λαϊκής
σοφίας, την προέλευση των οποίων οι περισσότεροι δεν γνωρίζουμε. Οι
φράσεις αυτές κρύβουν μία μικρή ιστορία, με άγνωστους σε εμάς
πρωταγωνιστές, η οποία αφενός έχει κάτι να μας διδάξει, και αφετέρου
απεικονίζει γλαφυρά τον τρόπο ζωής και δράσης των ανθρώπων μίας άλλης
εποχής.
Στις περισσότερες των περιπτώσεων η λαϊκή αυτή σοφία, έχει τις ρίζες
της στην Αρχαία Ελλάδα και το Βυζάντιο, αποδεικνύοντας κατ’ αυτόν τον
τρόπο την συνέχεια του Ελληνισμού, εφόσον τις ίδιες φράσεις
χρησιμοποιούμε και σήμερα.
Οι άνθρωποι μπορεί να αλλάζουν ανάλογα με τις εποχές, ταυτόχρονα όμως,
εύκολα διαπιστώνει κανείς, πως στην πραγματικότητα μοιραζόμαστε
διαχρονικά τα ίδια πάθη, φόβους, ανησυχίες και ελπίδες.
Στα πλαίσια αυτά έχει αξία και ιδιαίτερο ενδιαφέρον, η γνώση της
λαϊκής αυτής σοφίας. Η παρουσίαση θα γίνει ανά χρονική περίοδο, αρχαία
Ελλάδα, Βυζάντιο, Τουρκοκρατία, Νεώτεροι χρόνοι.

"Η Ευρώπη χρειάζεται τα αρχαία ελληνικά"

Ήθελα να μάθω αρχαία ελληνικά. Στο σχολείο μου, ωστόσο, μου είπαν ευγενικά ότι εκεί τα αρχαία ελληνικά είχαν πεθάνει και θα έπρεπε να πάω αλλού για να τα μάθω – αν επέμενα πραγματικά. Δεν θα προτιμούσα να μάθω μια άλλη ζωντανή γλώσσα αντ’ αυτού;  Η απάντησή μου ήταν πώς όχι, προτιμούσα αυτό το νεκρό πυρσό πολιτισμού και ανθρωπισμού, αλλά δεν είχα επιλογή...

Άρθρο του κ.Φρανκ Ενγκελ*, 
ευρωβουλευτή Λουξεμβούρου,
μέλους του Χριστιανικού Κοινωνικού Λαϊκού Κόμματος (CSV)

 Εχει λοιπόν ανοίξει τώρα μια συζήτηση γύρω από την αφαίρεση των αρχαίων ελληνικών από τη διδακτέα ύλη των ελληνικών σχολείων.
Φιλόλογοι σε όλη την Ευρώπη δίνουν αγώνα για να διατηρήσουν ζωντανή τη διδασκαλία των... δύο σπουδαίων κλασικών γλωσσών, της ελληνικής και της λατινικής. Παλεύουν σε αντίξοες συνθήκες. Πώς να αντιταχθούν στην επέλαση των «μοντέρνων» στοιχείων της σχολικής διδασκαλίας και σε μια στρατιά αδαών που κηρύσσουν ότι οι γλώσσες, για να έχουν σήμερα συνάφεια με τη διδακτέα ύλη, πρέπει να εξασκούνται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης;

Μία κοινότητα στην Τουρκία μιλάει αρχαία ελληνικά.

Μπορεί οι περισσότεροι νεοέλληνες να γνωρίζουν ελάχιστα ή να αγνοούν παντελώς την αρχαία ελληνική γλώσσα… όχι όμως και μία απομονωμένη κοινότητα στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, στη βορειοανατολική Τουρκία.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Βρετανικού Independent, περίπου 5.000 άνθρωποι φαίνεται ότι μιλούν μία διάλεκτο που πλησιάζει εκπληκτικά στην αρχαία ελληνική γλώσσα.
Όπως επισημαίνουν ειδικοί γλωσσολόγοι μέσω αυτής της διαλέκτου μπορούν να εξάγουν πολύ σημαντικά συμπεράσματα για τη γλώσσα του Σωκράτη και του Πλάτωνα, καθώς και το πώς αυτή εξελίχθηκε.
Η κοινότητα ζει σε ένα σύμπλεγμα χωριών κοντά στην τουρκική πόλη της Τραπεζούντας, όπου κάποτε ήταν η αρχαία περιοχή του Πόντου.
Οι γλωσσολόγοι διαπίστωσαν ότι η διάλεκτος, Romeyka, μια ποικιλία από ποντιακά ελληνικά, έχει δομικές ομοιότητες με την αρχαία ελληνική που δεν παρατηρούνται σε άλλες μορφές της γλώσσας που ομιλείται σήμερα. Επίσης η Romeyka παρουσιάζει και πολλές ομοιότητες με το αρχαίο λεξιλόγιο.
Όπως λέει η λέκτορας Φιλολογίας Ιωάννα Σιταρίδου του Πανεπιστημίου του Cambridge «η χρήση του απαρεμφάτου έχει χαθεί στα νέα ελληνικά. Όμως, στα Romeyka έχει διατηρηθεί».

Μια πιθανότητα είναι ότι οι ομιλητές αυτής της διαλέκτου είναι οι απευθείας απόγονοι των αρχαίων Ελλήνων που ζούσαν κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας πριν από τον 6ο ή 7ο αιώνα π.Χ., όταν η περιοχή αποικίστηκε αρχικά.

Αλλά είναι επίσης πιθανό να είναι απόγονοι αυτόχθονων πληθυσμών ή μίας μεταναστευτικής φυλής οι οποίοι αναγκάστηκαν να μιλούν τη γλώσσα των αρχαίων ελληνικών αποικιοκρατών.

Οι κάτοικοι της συγκεκριμένης περιοχής είναι ευσεβείς μουσουλμάνοι, γι΄ αυτό και είχαν το δικαίωμα να παραμείνουν στην Τουρκία μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης του 1923

http://youtu.be/UcAYP4irSyQ
Το αλίευσα ΕΔΩ

Τα αρχαία ελληνικά, η Ευρώπη κι εμείς

            Ἕνα βιβλίο, τό ὁποῖο διάβασα προσφάτως, μοῦ ἔκανε μεγάλη ἐντύπωση και θά ἤθελα νά τό συζητήσω μαζί σας, ἀγαπητοί ἀναγνῶστες. Ἔχει τίτλο «Ἀγαπᾶμε τά Ἀρχαῖα Ἑλληνικά» καί ἐξεδόθη τό 2002 ἀπό τίς ἐκδόσεις ΠΟΤΑΜΟΣ. Ὡς συγγραφεῖς-ἐπιμελητές ἀναφέρονται ἡ γνωστή Γαλλίδα ἑλληνίστρια Ζακλίν ντε Ρομιγύ, ἡ ὁποία ἐκοιμήθη προ ὀλίγων μηνῶν, καί ὁ συνάδελφός της Ζάν Πιέρ Βερνάν, οἱ ὁποῖοι συνέλεξαν κείμενα διαφόρων συγγραφέων σ’αὐτό τό συλλογικό ἔργο. Συγκεκριμένα οἱ συντάκτες τῶν κειμένων εἶναι ἐπιστήμονες, καλλιτέχνες, ἀκαδημαϊκοί ἀλλά καί φοιτητές διαφόρων ἐπιστημῶν καί εἰδικοτήτων. Κοινό σημεῖο ὅλων εἶναι τό γεγονός ὅτι στό Λύκειο εἶχαν τήν εὐκαιρία νά μελετήσουν Ἀρχαῖα Ἑλληνικά κείμενα ἀπό τό πρωτότυπο. Παρουσιάζει ὁ καθένας τό ἀρχαῖο κείμενο πού τόν ἐντυπωσίασε περισσότερο καί τό σχολιάζει μέσα σε δύο τρεῖς σελίδες. Ὁ ἐπιμελητής  τῆς ἑλληνικῆς ἐκδόσεως Ἀθανάσιος Στέφος φρόντισε νά παραθέσει μαζί μέ τά πρωτότυπα ἀρχαῖα κείμενα καί μία δόκιμη νεοελληνική ἀπόδοση.

            Ὁ Ἐτιέν-Ἐμίλ Μπωλιέ , καθηγητής στό Ἐθνικό Ἰνστιτοῦτο Ἰατρικῶν Ἐπιστημῶν καί Ἐρευνῶν παραθέτει καί σχολιάζει τόν Ὅρκο τοῦ Ἱπποκράτους. Αὐτόν τόν ὁποῖο δίδουν- ἤ μᾶλλον θά ἔπρεπε νά δίδουν χωρίς περικοπές καί παραλείψεις ὅλοι οἰ ἰατροί τοῦ κόσμου. Ὑπογραμμίζω δύο φράσεις πού ἀναφέρονται στήν εὐθανασία καί τήν ἔκτρωση:

Οὐ δώσω δέ οὐδέ φάρμακον οὐδενί αἰτηθείς θανάσιμον οὐδέ ὑφηγήσομαι συμβουλίην τοιήνδε. ὁμοίως δέ οὐδέ γυναικί πεσσόν φθόριον δώσω.

Δηλαδή: Καί νά μοῦ τό ζητήσουν, φάρμακο θανατηφόρο σέ κανέναν δέν θά δώσω, κι οὔτε θά βγεῖ ἀπό μένα μία τέτοια συμβουλή. Οὔτε θά δώσω σέ γυναῖκα φάρμακο νά καταστρέψει τόν βλαστό της. (σελ. 47, μετάφραση Δημήτρη Λυπουρλῆ).

            Χρήσιμη ὑπενθύμιση τῆς ἰατρικῆς δεοντολογίας καί τῆς ἐπιστημονικῆς ἠθικῆς, ὅπως αὐτές οἱ ἀξίες εἶχαν καθιερωθεῖ ἀπό τήν ἐποχή τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων. Δυστυχῶς σήμερα ὁ ὅρκος αὐτός παραβιάζεται καί οἱ ἐκτρώσεις εἶναι σύνηθες φαινόμενο.

            Ὁ Ζάκ Μπλαμόν, μέλος τῆς Ἁκαδημίας Ἐπιστημῶν, ἐπέλεξε ἕνα Χορικό ἀπό τήν Ἀντιγόνη τοῦ Σοφοκλέους. Στό δοκίμιό του μέ τίτλο «Ἀθήνα , πατρίδα μου!» τονίζει πόσο τόν βοήθησαν τά Αρχαῖα Ἑλληνικά κείμενα νά παραμείνει ὑπερεήφανος, ἀγωνιστικός καί ἀξιοπρεπής κατά τή διάρκεια τῆς γερμανικῆς ναζιστικῆς κατοχῆς στή Γαλλία. Ἐξηγεῖ ὅτι ὅταν στή χώρα του λειτουργοῦσαν οἱ κατοχικοί θεσμοί καί τά παράνομα δικαστήρια ἐκεῖνος καί οἱ συμμαθητές του ἔπαιρναν θάρρος ἀπό τήν ἀξιοπρέπεια τοῦ Σωκράτους μπροστά στούς δικαστές του καί ἀπό τήν ἐπιμονή τῆς Ἀντιγόνης νά προτάσσει τούς ἄγραφους ἠθικούς νόμους ἔναντι τῶν ἄδικων γραπτῶν νόμων τοῦ Κρέοντος. Γράφει χαρακτηριστικά γιά τά διδάγματα πού ἔλαβε, ἀλλά καί γιά τή μείωση τῶν  τμημάτων διδασκαλίας Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν στά σύγχρονα γαλλικά Λύκεια:

            «Ἄν μπόρεσα νά κάνω κάτι καλό πού ἐλπίζω νά διατηρηθεῖ στό μέλλον, τό ὀφείλω στή δύναμη ψυχῆς πού ἄντλησα ἀπό τό ζωντανό παράδειγμα τοῦ Σωκράτους , τοῦ Σοφοκλέους, τοῦ Δημοσθένους. Σ’ αυτούς ὀφείλω τήν εὐθυτένεια τῆς σπονδυλικῆς μου στήλης. Τό ὅτι οἱ σημερινοί νέοι δέν βλέπουν πλέον νά τούς προσφέρεται ἡ δυνατότητα νά διαλέγονται στή γλῶσσα τους μέ τούς θεμελιωτές τῆς εὐρωπαϊκῆς σκέψης, μοῦ φαίνεται σάν τραγική ἀπώλεια, σάν ἔγκλημα ἐναντίον αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ πνεύματος τῆς Γαλλίας, πού διαπλάστηκε σέ διάστημα τριῶν αἰώνων μέ τή διδασκαλία τῆς ἀρχαίας κληρονομιᾶς καί ἀπειλεῖται σήμερα ἀπό τήν πανταχοῦ παροῦσα ἐπίθεση τῆς εἰκόνας». ( σελ. 63-64).

            Ὁ Βενσάν Μαχέ, Δικαστής στό Συμβούλιο τῆς Ἐπκρατείας, ἐπέλεξε ἕνα κείμενο ἀπό τό φιλοσοφικό ἔργο «Τά εἰς Ἑαυτόν» τοῦ Ρωμαίου Αὐτοκράτορος Μάρκου Αὐρηλίου, ὁ ὁποῖος ἔγραφε στά ἑλληνικά. Θυμίζοντας πῶς ἡ ἑλληνική γλῶσσα καί ὁ ἑλληνικός πολιτισμός κατέκτησαν τούς τραχεῖς καί πολεμοχαρεῖς Ρωμαίους ὁ συγγραφεύς σχολιάζει:  «Πρώτη ἔκπληξη ἀνοίγοντας τό βιβλίο τοῦ Μάρκου Αὐρηλίου: εἶναι γραμμένο στά ἀρχαῖα ἑλληνικά. Περισσότερο ἀπό τριακόσια χρόνια μετά τήν πολιτική ἐξαφάνιση τῆς Ἑλλάδας, ἕνας Ρωμαῖος αὐτοκράτορας διαβάζει, σπουδάζει καί γράφει  σ’ αὐτή τή γλῶσσα. Τό νά μιλᾶς ἀρχαῖα ἑλληνικά εἶναι παντελῶς ἄχρηστο στό μέτωπο τῆς Μοραβίας, δέν χρησιμεύει στή διακυβέρνηση τῆς Ρώμης..... Τό νά μιλᾶς ἀρχαῖα ἑλληνικά σημαίνει νά ἀνακαλύψεις πώς ἡ πιό τολμηρή πλοηγία εἶναι ἐκείνη τοῦ πνεύματος.... σημαίνει  νά μεταχειρίζεσαι μιά γλῶσσα πού χρησιμεύει γιά νά μιλᾶς στόν ἑαυτό σου».

            Ἀπό τό σχόλιο τοῦ Γάλλου νομικοῦ κρατῶ δύο σημεῖα. Πρτῶτον ὅτι ὁ Ἑλληνισμός εἶναι πνεῦμα καί πολιτισμός πού ἐπιζῆ ἀκόμη καί ὅταν ἡ κρατική του ὑπόσταση καταλύεται. Τό εἴδαμε στή Ρωμαιοκρατία, στή Φραγκοκρατία, στήν Τουρκοκρατία. Πόσο μᾶλλον ὅταν ἐδῶ καί δύο χιλιάδες χρόναι ἠ ἑλληνική ταυτότητα εἶναι πλέον ἑληνορθόδοξη, ἐμβαπτισμένη στήν Ἀλήθεια τοῦ Εὐαγγελίου καί μεταμορφωμένη σέ Χριστιανικό Ἑλληνισμό, ὁπως παρατηρεῖ καί ὁ μακαριστός π. Γεώργιος Φλωρόφσκι. Μέ αὐτά τά πνευματικά ἐφόδια μποροῦμε νά ξεπεράσουμε και τή σημερινή πολύμορφη κρίση. Ἡ ἑλληνική παιδεία κατέκτησε ξένους λαούς, οἱ ὁποῖοι προσπάθησαν νά κατακτήσουν διά τῶν ὅπλων τούς προγόνους μας. Ἄς τήν διαφυλάξουμε ὡς κόρην ὀφθαλμοῦ καί   ἄς τήν μεταδώσουμε στά παιδιά μας μαζί μέ τήν Ὀρθόδοξη Πίστη γιά νά ἔχουν ἀλάνθαστο ὁδηγό πλεύσης στίς δυσκολίες τῆς ἐποχῆς μας.

            Δεύτερον, τό σχόλιο τοῦ Γάλλου δικαστῆ ἀπαντᾶ στό ἐρώτημα πολλῶν νέων καί γονέων: Ποιά ἡ πρακτική ἀξία τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν πού διδασκόμαστε στά σχολεῖα; Θά κερδίσουμε περισσότερα χρήματα μέ αὐτή τή «νεκρή» γλῶσσα; Ναί, δυστυχῶς, ἀκούονται καί τέτοια ἐρωτήματα. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ὅτι τά Ἁρχαῖα Ἑλληνικά εἶναι ἀπαραίτητο ἐφόδιο γιά νά ἀνέβει κάποιος σέ ἀνώτερες πνευματικές βαθμίδες. Αὐτό γνώριζαν καλῶς οἱ Πατέρες πού συνέταξαν τή Θεία Λειτουργία καί κατέγραψαν τά ὀρθά Δόγματα στό Σύμβολον τῆς Πίστεως. Γιά κάθε Χριστιανό καί Ἕλληνα ἡ γνώση τῶν Ἀρχαίων Ἑλληνικῶν εἶναι «κτῆμα ἐς ἀεί», ἀπαραίτητο ἐφόδιο γιά τή μέθεξη στήν Πίστη και τή λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας και γιά τήν διαφύλαξη τῆς συνέχειας τοῦ Γένους μας. Γιά νά ἔχουν οἱ νέοι μας ἀξίες καί ἰδανικά. Γιά νά ζήσει αὐτός ὁ λαός ἐλεύθερος ἀπό κάθε δουλεία, ὑλική, στρατιωτική, πολιτιστική. Γιά νά παραμείνει ἡ ἑλληνορθόδοξη παράδοση φάρος οἰκουμενικός καί πανανθρώπινος πού θά διδάσκει καί τήν Εὐρώπη καί ἐμᾶς.

Τό βιβλίο πού παρουσίασα καταδεικνύει τή δίψα πολλῶν Εὐρωπαίων γιά παιδεία ἑλληνική καί γιά ἀναβάσεις πνευματικές. Ἄς δώσουμε στους Εὐρωπαίους Ὀρθοδοξία καί Ἑλληνικό πνεῦμα. Ἀρκεῖ πρῶτοι ἐμεῖς νά τά πιστέψουμε και νά τά ἐνστερνισθοῦμε!

           

Κωνσταντίνος Χολέβας

Το αλίευσα ΕΔΩ http://neo.antibaro.gr/node/2925

Αλλού μαθαίνουν Ελληνική Ιστορία και εδώ προσπαθούν να την καταργήσουν.

Κάποιοι σε “παραπολιτικά σχόλια” μίλησαν για τον κ. Μπουτάρη με απαξιωτικούς χαρακτηρισμούς για την καταγωγή του. Εμείς δε γνωρίζουμε τι ισχύει στην πραγματικότητα και έτσι δεν τους υιοθετούμε. Με αφορμή την αναφορά στη Σλοβενία, μάθετε κάτι πολύ ενδιαφέρον που αφορά την εκπαίδευση των παιδιών εκεί.

Λίγα στοιχεία για τη Σλοβενία.

Καταρχήν το κράτος της Σλοβενίας ανεξαρτητοποιήθηκε στις 25 Ιουνίου του 1991. Πληθυσμός λίγο πάνω από 2 εκατομμύρια. Επίσημη γλώσσα τα Σλοβένικα. Μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση τον Μάιο του 2004 και το 2007 στη ζώνη του Ευρώ.

Εκπαίδευση στη Σλοβενία.

Υποχρεωτική η πρωτοβάθμια εκπαίδευση 9 ετών.
Για πάμε να δούμε τι μαθαίνουν τα παιδιά στο Γυμνάσιο – gimnazija στη Σλοβενία. Φυσικά μαθαίνουν τα γενικά μαθήματα, αλλά βλέπουμε και κάτι, άλλο!

Classical Gymnasium

In the classical gymnasium students learn Latin for all four years, either as beginners or at an intermediate level. They also have more hours of history and philosophy and can choose to study Classical Greek. Compared with the general gymnasium, the students of the classical gymnasium have fewer lessons of scientific subjects. But they can make up for it in the third year when they have to make an individual choice for four hours per week, choosing one or two elective subjects. Those interested in science can decide on one or two of the natural sciences (biology, chemistry, physics), students keener on humanities are offered a fourth foreign language, a modern one or Classical Greek, art history, fine art or music.

Εναλλακτικά, μπορούν να μάθουν και ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ.
The syllabus of the Classical gimnazija has basically the same structure, except that the four-year compulsory subjects include Latin. Optional subjects include the third foreign language, Ancient Greek being among them.

Αυτά στη δημόσια παιδεία, γιατί σε αρκετά ιδιωτικά εκπαιδευτήρια που ψάξαμε, τα Αρχαία Ελληνικά και η Κλασσική Περίοδος της Ελληνικής Ιστορίας είναι από τα προτεινόμενα μαθήματα για την καλύτερη καλλιέργεια και εκπαίδευση των παιδιών!

Οι Αυστραλοί επιμένουν στα αρχαία ελληνικά

Μερίδα Αυστραλών μαθητών επιμένουν να μαθαίνουν Αρχαία Ελληνικά.Σε όλη τη χώρα οι μαθητές των αρχαίων Ελληνικών για τις εισαγωγικές εξετάσεις σε πανεπιστημιακές σχολές είναι περίπου 40.  Στο μάθημα των αρχαίων Ελληνικών οι μαθητές έπρεπε να ασχοληθούν με την Ομηρική Οδύσσεια, τους Βατράχους του Αριστοφάνη και το δεύτερο βιβλίο της Ιστορίας του Ηροδότου.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Αρχαίων Ελληνικών στο Πανεπιστήμιο του Σύδνεϋ Alastair Blanchard, η μελέτη των κλασικών γλωσσών παρέχει στους μαθητές τη δυνατότητα της γνωριμίας των θεμελίων του δυτικού πολιτισμού.

“Το επίπεδο σπουδών των αρχαίων ελληνικών είναι από τα καλύτερα”, επισημαίνει ο καθηγητής, προσθέτοντας ότι “κάθε χρόνο μαθητές γίνονται δεκτοί στα τμήματα κλασικών σπουδών της

Αρχαία Ελληνικά σε Βρετανικά Δημοτικά σχολειά... και εδώ η κ. Δραγωνα τα θεωρεί νεκρή γλώσσα!

Την ώρα που η Υπουργός (πρώην εθνικής) Παιδείας της Ελλάδας υποβαθμίζει τα ελληνικά θελοντας να τα καταστήσει δευτερη γλώσσα, οι ξένοι όλο και περισσότερο κατανοούν την αξία της ελληνικής και την εντάσσουν στην εκπαίδευσή τους.

Της ΕΡΣΗΣ ΒΑΤΟΥ
Σε βρετανικά δημόσια δημοτικά σχολεία θα διδάσκονται από τον Σεπτέμβριο τα αρχαία ελληνικά. Η απόφαση ελήφθη ύστερα από πρωτοβουλία οργάνωσης για τη διδασκαλία των κλασικών και αφορά, σε πρώτη φάση, 13 σχολεία στην περιοχή Οξφορντσιρ.

Ο βρετανικός Τύπος με χαρά ανακοινώνει ότι οι μαθητές «θα διδάσκονται τη μητρική γλώσσα του Αρχιμήδη και του Ηρόδοτου». Η Λόρνα Ρόμπινσον, διευθύντρια του προγράμματος «Ιρις», που προώθησε αρμοδίως την ιδέα, είναι πεπεισμένη ότι η διδασκαλία των αρχαίων ελληνικών θα έχει...

Τα πορίσματα της ημερίδος «Γλώσσα και Λατρεία - νοησιαρχία ή μέθεξις;»

Τα πορίσματα της ημερίδος «Γλώσσα και Λατρεία - νοησιαρχία ή μέθεξις;»
διοργανωθείσης ὑπὸ τῆς Ἐνορίας Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς,
τὴν 17η Ἀπριλίου 2010,
ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν
καὶ πάσης Ἑλλάδος κ. Ἱερωνύμου Β´.


Τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ γλῶσσα τῆς λατρείας θεωρεῖται ἀπὸ ὡρισμένους ὡς τὸ μεγάλο ἐμπόδιο γιὰ τὴν συμμετοχὴ τῶν ἀνθρώπων στὴν θ. Λατρεία καὶ ζητοῦν ἐπιμόνως ριζικὲς ἀλλαγές.
Ὡς συνειδητὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας καὶ κληρικοὶ μὲ ποιμαντικὴ εὐθύνη συμπάσχουμε καὶ ἀλγοῦμε γιὰ τὴν ἀφύσικα διαμορφωμένη ἐξωτερικὴ κατάσταση τῆς γλωσσικῆς ἀφασίας καὶ ἀπαξίας, ποὺ ἐμπνέει καταναλώσιμους πειραματισμοὺς ἐντὸς τῆς Ἐκκλησίας, ὁπότε χρειάζεται μιὰ γνήσια ἀπάντηση στὸ γλωσσικὸ τῆς Ἐκκλησίας, μετὰ ἀπὸ μιὰ εἰλικρινῆ συζήτηση. Μιὰ ἀπάντηση ἐκκλησιαστική, ρεαλιστική, γερὰ θεμελιωμένη στὰ πατερικὰ κριτήρια.

Tί λέει μια Γαλλίδα ορθόδοξη για την λειτουργική γλώσσα -Ας μην γίνει ο λόγος του Θεού λόγια...

Με την ανάγνωση της Αγίας Γραφής, του Ψαλτηρίου και τον εκκλησιασμό ήρθα σε επαφή με τα αρχαία ελληνικά. Ουδέποτε η δυσκολία που αντιμετωπίζω στην κατανόηση των Γραφών αποτελούσε εμπόδιο στην κοινωνία μου με το Θεό.

Δημοσιεύουμε ένα μήνυμα το οποίο μας απέστειλε μια εν Χριστώ αδελφή,* Ορθόδοξη από την Γαλλία που κατοικεί στην Ελλάδα. Όπως μας είπε η απόφασή της να γράψει ήταν εντελώς αυθόρμητη κατόπιν μελέτης διαφόρων άρθρων που αναφερόντουσαν στον πόθο μερικών της αλλαγής της λειτουργικής μας γλώσσας. Ασφαλώς και δεν είναι δυνατόν από το κείμενο αυτό να έχουμε απαιτήσεις (με την άδειά της έγιναν ελάχιστες αλλαγές στην ορθογραφία και την σύνταξη) όμως θεωρούμε πολύ σημαντική αυτήν την φωνή που προέρχεται από αλλοδαπή προσήλυτη. Εντύπωση μας έκανε πως προσεγγίζει το θέμα με βαθιά πίστη και όχι με ορθολογιστικό πνεύμα. Οι νεοφώτιστοι πολλάκις μας δίνουν μαθήματα Ορθοδόξου πνευματικότητος όταν εμείς που γεννηθήκαμε εντός της Ορθοδοξίας λοξοδρομούμε σε εσπερίστικες ατραπούς τύπου "Βαρλαάμ".

 

***