Γιατί οι Τούρκοι λατρεύουν τους Αγίους; Τρομερές αποκαλύψεις της Ελισάβετ Ζαχαριάδου

Ένα βίντεο που αποκαλύπτει τη βαθιά και συχνά άγνωστη αλληλεπίδραση μεταξύ Βυζαντίου και τουρκικού κόσμου στη Μικρά Ασία. Η Ελισάβετ Ζαχαριάδου (1931-2018) έχει αναγνωριστεί διεθνώς ως μια από τις σημαντικότερες ερευνήτριες στο χώρο των τουρκικών σπουδών. Οι δημοσιεύσεις της αποτελούν σταθερές αναφορές σε όλα τα συνθετικά έργα για την τουρκική και οθωμανική ιστορία (Διεθνές Συμπόσιο: “Το Βυζάντιο στην Ιστορική Συνέχεια” 2011).

 

00:00 Εισαγωγή – Η μάχη του Μαντζικέρτ και η αρχή της αλλαγής
00:08 Η κατάρρευση του Βυζαντίου στη Μικρά Ασία
00:44 Πόσοι ήταν οι Τούρκοι; Ιστορικές εκτιμήσεις
03:03 Σταυροφορίες και νέα αποσταθεροποίηση
04:18 Χριστιανική πλειοψηφία και πολιτιστική επιρροή
05:09 Δυσκολίες εξισλαμισμού
05:20 Σουφισμός – το λαϊκό Ισλάμ της Μικράς Ασίας
06:16 Οι τεκέδες και η λατρεία των αγίων
08:28 Ο Τζελαλεντίν Ρουμί και οι δερβίσηδες
09:30 Χριστιανοί άγιοι στον τουρκικό κόσμο
10:54 Ο Κλήδονας και η επιβίωση αρχαίων εθίμων
12:48 Πώς επηρεάστηκαν οι Τούρκοι από τους Έλληνες
15:43 Μικτοί γάμοι και πολιτιστική όσμωση
17:59 Η μετάβαση στους Οθωμανούς
18:45 Από τους Σελτζούκους στον Κεμάλ Ατατούρκ

Το αλίευσα ΕΔΩ

Τοῦρκος δημοσιογράφος: Χιλιάδες Κρυπτοχριστιανοί γυρνοῦν στήν πατρογονική θρησκεία τους

Μια συγκλονιστική καταιγίδα αφύπνισης σαρώνει τα ιερά χώματα της Μικράς Ασίας, εκεί όπου ο Σταυρός του Χριστού άντεξε αιώνες διωγμών, γενοκτονιών και βίαιου εξισλαμισμού! Οι κρυπτοχριστιανοί βγαίνουν πλέον στο φως, διεκδικώντας με θάρρος απαράμιλλο την ταυτότητά τους. Έλληνες και Αρμένιοι, απόγονοι μαρτύρων και αγίων, σπάνε τις αλυσίδες της σιωπής, προκαλώντας τρόμο στην Άγκυρα και τον Ερντογάν, που βλέπουν το ψεύτικο αφήγημα του «τουρκικού έθνους» να καταρρέει σαν χάρτινος πύργος!

Ο Ορχάν Κεμάλ Τζενγκίζ, αυτός ο θαρραλέος Τούρκος δικηγόρος, δημοσιογράφος και υπερασπιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Άγκυρας το 1993 και εργάστηκε στο Λονδίνο από το 1997 έως το 1998. Ως πρόεδρος και ιδρυτικό μέλος του Human Rights Agenda Association, βροντοφωνάζει σε ένα βαρυσήμαντο άρθρο του: «Υπάρχουν πολλά περιστατικά που αποκαλύπτουν την παρουσία κρυπτοχριστιανών! Βγαίνουν ανοιχτά στην Τουρκία, διεκδικούν την ταυτότητά τους, και αυτό γίνεται καταλύτης για να ακολουθήσουν και άλλοι!» Η φωνή του είναι κραυγή δικαίωσης για χιλιάδες ψυχές που κράτησαν κρυφά τον Σταυρό, ψιθυρίζοντας προσευχές κάτω από τον φόβο του θανάτου, σε μια γη ποτισμένη με το αίμα των προγόνων τους.

Και ποιο ήταν το σπίθα που άναψε αυτή την ιερή φλόγα; Η δολοφονία του ηρωικού Hrant Dink στις 19 Ιανουαρίου 2007, όπως επισημαίνει η συγγραφέας Vercihan Ziflioglu στο συγκλονιστικό βιβλίο της «The Story of the Armenians in Purgatory». Αυτή η αποτρόπαια πράξη δεν σκότωσε μόνο έναν τολμηρό Αρμένιο που διεκδικούσε την αλήθεια – έσπασε έναν αιώνα σιωπής! «Ο θάνατος του Dink έσπασε τη σιωπή, και σιγά-σιγά άρχισαν να αναδύονται οι κρυπτοχριστιανοί Αρμένιοι», γράφει η Ziflioglu. Η τεράστια δημόσια κατακραυγή μεταμόρφωσε τον φόβο σε υπερηφάνεια: Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι πλημμύρισαν τους δρόμους στην κηδεία του, φωνάζοντας «Είμαστε όλοι Αρμένιοι!» Πανό και πλακάτ στα Αρμενικά, Τουρκικά, Αγγλικά, Κουρδικά και άλλες γλώσσες αντήχησαν σαν ύμνος ελευθερίας. Μια τέτοια κοινωνική εξέγερση δεν είχε προηγούμενο στην Τουρκία – ήταν η αρχή του τέλους για τη μυστικότητα, ενθαρρύνοντας εξισλαμισμένους Αρμένιους να βγουν ανοιχτά και να αγκαλιάσουν την πίστη των πατέρων τους!

Αλλά η αφύπνιση δεν σταματά εκεί. Ένας άλλος καταλύτης; Η αποκατάσταση και επαναλειτουργία ιστορικών αρμενικών εκκλησιών στο Ντιγιαρμπακίρ, το Βαν και την Καισάρεια! Η αναστήλωση της αρμενικής εκκλησίας στο Ντιγιαρμπακίρ γέμισε ενθουσιασμό τις καρδιές των κρυπτοχριστιανών, που άρχισαν να συμμετέχουν ενεργά, να προστατεύουν και να φυλάνε τα ιερά τους κειμήλια. Το τουρκικό Υπουργείο Πολιτισμού, αναλαμβάνοντας τις επισκευές του Καθεδρικού Ναού του Τιμίου Σταυρού το 2000, άθελά του άνοιξε πόρτες σε μια νέα εποχή – ή μήπως ήταν η Θεία Πρόνοια που καθοδηγούσε; Η ροή Αρμενίων τουριστών και πιστών από όλη την Τουρκία και το εξωτερικό, οι επαφές με κρυπτοχριστιανούς, επιτάχυναν την επιστροφή στη χριστιανική ταυτότητα. Χιλιάδες κρυπτοχριστιανοί γυρνούν πλέον στην πατρογονική θρησκεία τους, βαπτίζονται, προσεύχονται, ζουν ως αληθινοί μάρτυρες του Χριστού σε εχθρικό έδαφος!

Ωστόσο, η τραγωδία βαθαίνει: Αυτοί οι αφυπνισμένοι κρυπτοχριστιανοί, Έλληνες και Αρμένιοι, που αγωνίζονται για τη δημόσια ανάκτηση της ιστορικής τους ταυτότητας, δεν βρίσκουν πάντα θερμή αγκαλιά από τις ίδιες τις Εκκλησίες τους. Οι Αρμένιοι της Κωνσταντινούπολης και της διασποράς έχουν αποκλείσει τους κρυπτοχριστιανούς αδελφούς τους από την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία, ενώ το Οικουμενικό Πατριαρχείο προσφέρει μόνο ένα επιφυλακτικό καλωσόρισμα στους Έλληνες. Γιατί; Επειδή το ενδιαφέρον για εξισλαμισμένους χριστιανούς μπορεί να θεωρηθεί ως ιεραποστολική δραστηριότητα στην Τουρκία, θέτοντας σε κίνδυνο την ασφάλεια του Πατριαρχείου. Αλλά εμείς, οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί, οφείλουμε να φωνάξουμε: Αυτοί είναι αδέρφια μας! Πρέπει να ανοίξουμε τις αγκαλιές μας, να προσευχηθούμε γι’ αυτούς, να τους στηρίξουμε ενάντια στον φόβο και την καταπίεση!

Για τους Έλληνες, η διαδικασία είναι ατομική – μαθαίνουν ελληνικά, λαμβάνουν θρησκευτική εκπαίδευση, αγωνίζονται μόνοι ενάντια στο σύστημα. Για τους Αρμένιους, είναι συλλογικός θρίαμβος: Παλαιότερα ίδρυσαν ενώσεις όπως η Ένωση Αρμενίων του Δερσίμ, του Μπιτλίς και της Σίβας. Πιο πρόσφατα, τον Νοέμβριο του 2022, η HAYDER στο Adiyaman έγινε φάρος ελπίδας! Αυτές οι ενώσεις διευκολύνουν την απόδειξη αρμενικής ταυτότητας, βοηθώντας στην ενημέρωση κρατικών ταυτοτήτων, έξι μήνες εκπαίδευσης και βάπτισμα στην Αρμενική Εκκλησία. Είναι μια επανάσταση ψυχών, μια νίκη του Σταυρού επί της ημισελήνου!

Τα βήματα αυτά αντιπροσωπεύουν πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα – μετά από έναν αιώνα μυστικότητας, αυτή η ανάκτηση είναι τεράστιο επίτευγμα! Αλλά η Τουρκία δεν έχει κάνει ούτε βήμα προς τη συμφιλίωση με το παρελθόν. Οι εξισλαμισμένοι χριστιανοί είναι μοναδική πτυχή του σκοτεινού της παρελθόντος, και η επούλωση απαιτεί κοινωνικοπολιτισμικό μετασχηματισμό, αλλαγές πολιτικών. Ο Τζενγκίζ καταλήγει: «Η Τουρκία δεν έχει σημειώσει πρόοδο!» Και εμείς προσθέτουμε: Είναι ώρα η Ελλάδα και ο χριστιανικός κόσμος να σταθούν δίπλα στους κρυπτοχριστιανούς! Να απαιτήσουμε δικαίωση για τα ιερά χώματα της Μικράς Ασίας, όπου ο Χριστός ποτέ δεν έσβησε. Αυτοί οι ήρωες είναι φάροι ελπίδας, μάρτυρες ζωντανοί – και η επιστροφή τους είναι η δική μας λύτρωση, ένα θείο μήνυμα ότι η Ορθοδοξία θα νικήσει!

Σκεφτείτε το: Αυτοί οι κρυπτοχριστιανοί, κρυμμένοι για γενιές, κράτησαν την πίστη μέσα από γενοκτονίες, παιδομαζώματα και καταπίεση. Είναι οι απόγονοι των Ποντίων, των Σμυρναίων, των Αρμενίων μαρτύρων – ψυχές που ποτέ δεν λύγισαν. Σήμερα, με ενώσεις και εκκλησίες να ανασταίνονται, η Μικρά Ασία ξυπνά σε μια νέα αυγή. Η Άγκυρα τρέμει, γιατί ξέρει: Η αλήθεια αυτή θα γκρεμίσει τα ψέματα ενός αιώνα. Υπέρ Χριστιανών και κρυπτοχριστιανών, ας προσευχηθούμε για τη νίκη τους – γιατί η δική τους ελευθερία είναι η δική μας ιερή κληρονομιά!

 Το αλίευσα ΕΔΩ

Διαλύοντας την Τουρκική προπαγάνδα! Uzay Bulut, Ανδρέας Παναγόπουλος, Γιάννης Πουλτσίδης

-Μια δημοσιογράφος από την Τουρκία, κάνει τεστ DNA και μαθαίνει πως είναι ελληνίδα του Πόντου, αφιερώνοντας τη ζωή της στην αποδόμηση του τουρκικού ολοκληρωτισμού!

Διαλύει με επιχειρήματα και ιστορικά στοιχεία τον τουρκισμό, την ισλαμική προπαγάνδα και τον οθωμανικό ολοκληρωτισμό και επισημαίνει πως η Ελλάδα πρέπει να προστατεύσει όχι μόνο τον εσωτερικό ελληνισμό και τη θρησκεία της, αλλά και τους ΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ Έλληνες σε Συρία, Τουρκία, Αρμενία και όλη την Ανατολή, που έπεσαν θύματα βίαιου προσηλυτισμού!

Το αλίευσα ΕΔΩ

Ρίγος! Ελληνομανία: Η νέα μόδα των Τούρκων και το μεγάλο θαύμα που επιτελείται στην απέναντι μεριά!

Η ελληνική κουλτούρα, σημείο αναφοράς από την Πόλη έως και τη Μικρά Ασία. Στη φωτογραφία η βιβλιοθήκη του Κέλσου, στην αρχαία Έφεσο.

O Ελληνας επισκέπτης μοιραία εντυπωσιάζεται με το φαινόμενο που πολλοί Τούρκοι αποκαλούν «Ελληνομανία» ή «Ελληνοϋστερία». Βρίθουν τα ελληνικά ονόματα σε καταστήματα, ξενοδοχεία και εστιατόρια.

Ελληνική μουσική (από Χάρις Αλεξίου και Ευανθία Ρεμπούτσικα ώς Αντζελα και Ρουβά) κατακλύζει τους δρόμους αλλά και τις συχνότητες των ραδιοσταθμών, εκείνων μάλιστα που μεταδίδουν μόνο τουρκικά τραγούδια (η ελληνική μουσική δεν θεωρείται «ξένη», τόνισε παραγωγός).

Η διακόσμηση χώρων διασκέδασης ενίοτε περιλαμβάνει από αρχαία αγάλματα έως απομιμήσεις εικονισμάτων της Παναγίας. Στην Κωνσταντινούπολη, το φαινόμενο συνδέεται με το κίνημα της νοσταλγίας για την παλιά, κοσμοπολίτικη μητρόπολη. Ωστόσο, η ελληνομανία ως φαινόμενο έχει καταλάβει όλη τη μικρασιατική ακτή όπου ζούσαν ελληνικοί πληθυσμοί πριν από την ανταλλαγή, όπως έμελλε να ανακαλύψω σε οδοιπορικό μου κατά την ακτογραμμή του Αιγαίου για την προηγούμενη έκδοση του περιοδικού «Passport».

Πριν από δεκαπέντε μόλις χρόνια Ελληνες τουρίστες που επισκέπτονταν τα ερείπια της Εφέσου ή της Πριήνης πληροφορούνταν από τους ξεναγούς τους ότι τις εν λόγω πόλεις είχαν οικήσει οι Ιωνες, φυλή μη ελληνική. Οι ελληνικές επιγραφές παρουσιάζονταν ενίοτε ως γραμμένες στην παλαιοτουρκική(!).Μεγάλη η αλλαγή.«Θέλω Ελληνες για τη Σμύρνη μου».

Η αποστροφή ανήκει στη δημοσιογράφο Μινέ Κιρίκανατ, κεμαλίστρια και ορκισμένη εχθρό των ισλαμιστών. Οπως τόνισαν παράγοντες της ομογένειας, εκπλήσσουν δηλώσεις παρόμοιου περιεχομένου από πρόσωπο του κεμαλικού χώρου (η Κιρίκανατ είναι μάλιστα κόρη στρατιωτικού).Παρόμοιες όμως δηλώσεις επαναλαμβάνονται από πολλούς Τούρκους αστούς. Αναλυτές τονίζουν ότι οι αποστροφές δεν υποδηλώνουν κάποια νοσταλγία για τον Ελληνα ως Ελληνα, αλλά για την αστική τάξη ιδιαίτερα της Κωνσταντινούπολης στην οποία ανήκε και την οποία προσωποποιούσε. «Οταν λένε πως τους λείπουμε, εννοούν πως δεν αντέχουν να συμβιώνουν με τους Κούρδους και τους Τούρκους χωριάτες που πήραν τη θέση των Ελλήνων στο Φανάρι, το Κοντοσκάλι αλλά και το Πέρα, και αποτελούν σήμερα την πλειοψηφία» εξηγεί στέλεχος που δουλεύει σε δημόσια υπηρεσία, και που αποφάσισε, παρά την άγνοια της ελληνικής, να βαπτισθεί Ελληνορθόδοξος. «Ανακάλυψα πως έχω ελληνική καταγωγή». Κρατά την αλλαγή θρησκεύματος κρυφή. «Φοβάμαι μη χάσω τη θέση μου».«Αρνούμαι κάθε σχέση με το ισλάμ»«Με θεωρώ Ελληνα, παρότι έχω τουρκικό όνομα και είμαι απόλυτα τουρκόφωνος, γιατί αισθάνομαι κοντύτερα στη Δύση και αρνούμαι κάθε σχέση με το ισλάμ» λέει.

Οπως πολλοί, ερμηνεύει την ελληνολατρία ως κοινωνικό φαινόμενο. Ο συγγραφέας Ορχάν Παμούκ είχε κατηγορήσει τους «νοσταλγούς» των Ελλήνων της Πόλης για ανειλικρίνεια.

Ο Αρμένιος δημοσιογράφος και εκδότης Χραντ Ντινκ είχε σε συνέδριο κατηγορήσει την πλειοψηφία ότι «μας αντιμετωπίζει, εμάς τους μειονοτικούς, σαν αντίκες», λέγοντας πως «αφού μας έκαναν να φύγουμε, τώρα προσπαθούν να περισώσουν τους λίγους που έμειναν για να μη χάσει η Πόλη το χρώμα της». Ο επίσης αρμενικής καταγωγής Σεβάν Νισανιάν, γνωστότερος συγγραφέας τουριστικών οδηγών της χώρας, εξηγεί πως παν Ελληνικόν είναι πια του συρμού, ιδίως μεταξύ των μορφωμένων αστών. «Πρόκειται αναμφίβολα για ταξικό φαινόμενο: είσαι cool και chic αν πίνεις ούζο αντί για ρακί, αν ακούς ρεμπέτικα αντί για τουρκική έντεχνη και ονομάσεις το μαγαζί σου “αδελφή μου” ή κάτι τέτοιο».

Κατά τον Νισανιάν η Τένεδος ειδικότερα έχει γίνει η Μέκκα της τουρκικής ελληνολαγνείας.Παντού ελληνικές επιγραφέςΤον κοινωνικό χαρακτήρα της ελληνολαγνείας εξήγησε επαρκώς και ο δημοσιογράφος Αρης Χατζηστεφάνου στο βιβλίο του «Τουρκία, Ανατολικά της Ε.Ε.». Αφήνοντας τις ιδεολογίες κατά μέρος, δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει τον καταιγισμό. Το όνομα Pera διακρίνει εστιατόρια, ξενοδοχεία, γκαλερί, μέχρι και μπακάλικα. Από τα πλέον trendy καφέ του Νεοχωρίου (Yenikοy) το Νέα Χώρα.

Ξενοδοχεία όπως Δάφνη και Χρυσούν Κέρας βρίθουν στο Φανάρι και τον Κεράτιο. Smyrna ονόμασαν δύο Σμυρνιοί Εβραίοι το καφέ-εστιατόριο που άνοιξαν στην μποέμ συνοικία Τζιχάνγκιρ. Τα ελληνικά τοπωνύμια ανασταίνονται στην ακτογραμμή του Αιγαίου. Αμέτρητα ξενοδοχεία και καταστήματα ονομάζονται Levissi ή Μakri στις δύο παλιές ελληνικές πόλεις, κεντήματα (ΚΑΛΗΜΕΡΑ, ΚΑΛΟΝ ΠΑΣΧΑ) κοσμούν τους τοίχους καφέ στα Αλάτσατα. «Ο Ελληνας είναι ο Ευρωπαίος που καλύτερα ξέρουν οι Τούρκοι, τον οποίο ζηλεύουν και θέλουν να μιμηθούν» λέει η Τουρκάλα σύζυγός του.«Καταγόμαστε από την Κρήτη»«Είμαι Ελληνας» δηλώνει κατηγορηματικά ο Μεμέτ.

Και εξηγεί: «Καταγόμαστε από την Κρήτη. Είμαστε Ελληνες που εξισλαμίσθηκαν με την οθωμανική κατάκτηση. Θέλω απλώς να αποκηρύξω κάθε σύνδεσμο με την ισλαμική κουλτούρα, που δεν αποτελεί σημείο αναφοράς για μένα» λέει.

Το ζήτημα των σημείων αναφοράς απασχολεί πολλούς «Δυτικότροπους» αστούς. «Κοίτα με προσεκτικά. Σου μοιάζω να έχω έρθει από την Κεντρική Ασία;» ρωτά ο Ερτάν, καθηγητής κοινωνιολογίας σε γνωστό ιδιωτικό Πανεπιστήμιο. «Είμαστε οι απόγονοι όλων των λαών που ζούσαν στη Μικρασία, εκείνων που εξισλαμίσθηκαν και εκτουρκίσθηκαν. Είμαστε τόσο Ελληνες όσο και εσείς στην άλλη όχθη του Αιγαίου, γιατί είμαστε οι απόγονοι του εξισλαμισθέντος Μικρασιατικού Ελληνισμού» λέει.

«Δεν το λέω αυτό για να οικειοποιηθώ μια κουλτούρα. Θέλω απλά να υπενθυμίσω στους συμπατριώτες μου ότι αυτά τα αρχαία μνημεία είναι δικά μας μνημεία, και πρέπει να αγωνιστούμε για την προστασία τους. Τα σημεία αναφοράς μας δεν είναι μόνο το Ισλάμ και ο Νασρεντίν Χότζας. Είναι και το Βυζάντιο, η λέξη Κωνσταντινούπολη, η αρχαία Ρώμη και οι Ιωνες φιλόσοφοι».

www.kathimerini.gr

Το αλίευσα ΕΔΩ