Μορφές της Ρωμηοσύνης: Νικηφόρος Φωκάς και Άγιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης

Κωνσταντίνος Χολέβας

Ὑπῆρξαν στιγμές κατά τίς ὁποῖες ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας καί ἡ πίστη μας ἐδιώχθησαν ἀπό τούς κρατοῦντες καί ἀνέδειξαν πλῆθος μαρτύρων. Ὑπῆρξαν, ὅμως, καί ἱστορικές ἐποχές κατά τίς ὁποῖες οἱ ἄρχοντες τοῦ κόσμου τούτου συνεργάσθηκαν κατά τρόπο θαυμαστό μέ τούς Ἁγίους , τούς Πατέρες καί τούς ἀσκητές καί ἡ συνεργασία αὐτή ἀπέβη λίαν ἐπωφελής γιά τήν Ἐκκλησία, τήν κοινωνία καί τήν πατρίδα. Ἕνα τέτοιο παράδειγμα συνεργασίας μέ λαμπρά ἀποτελέσματα εἶναι καί ἡ συνάντηση τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου μέ τόν στρατηγό καί μετέπειτα αὐτοκράτορα Νικηφόρο Φωκᾶ, ἀπό τήν ὁποία προέκυψε ἡ οἰκοδόμηση τῆς Μονῆς τῆς Μεγίστης Λαύρας καί οὐσιαστικά ἡ ἵδρυση τῆς μοναστικῆς πολιτείας τοῦ Ἄθωνος.

Είμαστε όλοι Βυζαντινοί

Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
Συνέντευξη στον Νίκο Μπακουνάκη

      Γιατί οι Έλληνες οφείλουμε τα πάντα στο Βυζάντιο, ακόμη κι όταν... τρώμε τον περίδρομο. Γιατί ο Σαλβαντόρ Νταλί είναι περισσότερο συγγενής με έναν αγιογράφο παρά με έναν σύγχρονό του. Γιατί υπάρχουν ταμπού στη διδασκαλία της Βυζαντινής Ιστορίας. Εξηγήσεις από μια μεγάλη βυζαντινολόγο
      Η ιδέα ήταν του Χρήστου Λαμπράκη. Μας το αποκαλύπτει η ίδια. Να γράψει ένα εκλαϊκευμένο βιβλίο για το Βυζάντιο. Και η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ έγραψε το «Γιατί το Βυζάντιο» (εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα), το πρώτο της βιβλίο που γράφεται απευθείας στα ελληνικά. Κυκλοφόρησε λίγο πριν από τα Χριστούγεννα και μέσα σε τρεις μήνες έφτασε σε πωλήσεις τα 30.000 αντίτυπα, αριθμό που θα τον ζήλευε οποιοσδήποτε συγγραφέας του πιο ευπώλητου μυθιστορήματος. Γιατί λοιπόν τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για το Βυζάντιο. Μας εξηγεί η ίδια. Η συνέντευξη δόθηκε λίγες μέρες μετά την εκδήλωση για το Βυζάντιο στο Μέγαρο Μουσικής, όπου παρατηρήθηκε κοσμοσυρροή. Συναντηθήκαμε στον 6ο όροφο της Μιχαλακοπούλου 80, στα γραφεία μας, και με έπεισε ότι είμαστε όλοι Βυζαντινοί.

- Κυρία Αρβελέρ, γιατί μας ενδιαφέρει σήμερα τόσο πολύ το Βυζάντιο;
«Γιατί το Βυζάντιο είναι η ελληνική γλώσσα και η ορθοδοξία, δηλαδή τα δύο βασικά συστατικά της ελληνοσύνης. Βέβαια το Βυζάντιο ήταν μια πολυεθνική αυτοκρατορία, αλλά ήταν μια αυτοκρατορία ελληνόφωνη. Το ότι το Βυζάντιο ήταν ελληνόφωνο έσωσε όλον τον ελληνικό πολιτισμό. Όταν ο μεγάλος γάλλος ιστορικός Φερνάν Μπροντέλ έγραφε ότι δεν υπάρχουν Γάλλοι, υπάρχουν μόνο γαλλόφωνοι, και όποιος μιλάει γαλλικά είναι Γάλλος εννοούσε ότι η γλώσσα είναι η σύμπτυξη όλου του πολιτισμού και όλης της παράδοσης. Και το Βυζάντιο είναι ελληνόφωνο από τον 7ο αιώνα».

Από τα βυζαντινά λάθη στη βυζαντινή στρατηγική.

Του Ν. Λυγερού

Ακόμα και στον τομέα της πληροφορικής έχει καθιερωθεί σε διεθνές επίπεδο ο όρος: βυζαντινό λάθος, ο οποίος σημαίνει ότι η ένδειξη της τοποθεσίας του λάθους, είναι λανθασμένη. Με άλλα λόγια, υπάρχει παραπληροφόρηση, όσον αφορά στο λάθος.

Αυτή επίπτωση σ’ ένα επιστημονικό γνωστικό αντικείμενο προέρχεται όχι μόνον από την ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας αλλά κι από την στρατηγική της. Πολλοί από εμάς δεν γνωρίζουμε την ύπαρξη των βιβλίων:

Περί παραδρομής πολέμου, Τακτικόν και Στρατηγικόν, τα οποία είναι  υψίστης σημασίας για την κατανόηση της βυζαντινής επινόησης στον στρατιωτικό τομέα. Ασχολούμαστε κατά κύριο λόγο με την Άλωση και δεν μελετάμε τα διαχρονικά στοιχεία του Βυζαντίου.

Βίντεο : Η κατάρρευση της Αυτοκρατορίας.Το Βυζαντινό μάθημα

Το ανατολικό τμήμα του μεγάλου Ρωμαϊκού κράτους, που, αφού αποσπάστηκε από αυτό στα 395 μ.Χ., έζησε περισσότερο από μια χιλιετία (4ος - 15ος αι. μ.Χ.) και καταύγασε με αξιόλογο πολιτιστικό φως το φεουδαρχικό Μεσαίωνα της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου, καταλύθηκε από τους Τούρκους (1453).

hl56do0KaA0

1/8.Η κατάρρευση της Αυτοκρατορίας.Το Βυζαντινό μάθημα

 

Πολυκεντρισμός, Πολιτιστική ηγεμονία, Ανταρτοπόλεμος

“Οι Ρωμαίοι της Κωνσταντινούπολης επινόησαν μια νέα στρατηγική, το απόλυτο δόγμα της οποίας ήταν ότι οι απειλές αντιμετωπίζονται με τη διπλωματία. Αυτό μεταφράζεται σε κάτι το εξαιρετικά απλό: αν ο εχθρός σού επιτίθεται ή σε απειλεί, τότε πρέπει να ψάξεις για κάποιον άλλον εχθρό, ο οποίος θα είναι σε θέση να απειλήσει ή και να επιτεθεί στον πρώτο.“
“Βεβαίως. Ηταν μια σπουδαία αλλαγή στρατηγικής. Βασιζόταν στη μεγάλη ικανότητα που επέδειξαν οι Βυζαντινοί στη δημιουργία, τη συντήρηση και την αξιοποίηση ενός πολύ αποτελεσματικού δικτύου πληροφοριών – σήμερα θα λέγαμε intellingence. Η λειτουργία ενός τέτοιου δικτύου απαιτούσε την ύπαρξη μιας ιθύνουσας ελίτ με βαθιά παιδεία, που ήταν σε θέση να χειριστεί, να αξιολογήσει και να αξιοποιήσει τις πληροφορίες κατά τη διπλωματική δραστηριότητά της. Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας είχε στη διάθεσή του μια μορφωμένη ελίτ που μπορούσε να κάνει μακρινά ταξίδια, να επισκεφθεί ξένες χώρες, να καταλάβει ποια είναι η πολιτική κατάσταση εκεί και να αναλύσει ενδεχόμενους κινδύνους. Και, βεβαίως, να συντάξει σωστές και ακριβείς αναφορές. Με αυτόν τον τρόπο, επί παραδείγματι, το έτος 550 οι κυβερνώντες στην Κωνσταντινούπολη ήταν οι μόνοι που γνώριζαν πολύ καλά τι συνέβαινε στην κεντρική Ασία. Ολα αυτά δεν θα ήταν εφικτά, αν δεν υπήρχε ως υπόβαθρο η ελληνική και ελληνιστική παιδεία, την οποία η άρχουσα τάξη στο Βυζάντιο διαφύλαξε και καλλιέργησε με μεγάλη αγάπη.“

Η Κωνσταντινούπολη ως μητρόπολις πολιτεία

Ο Ιωάννης Β' και η Ειρήνη (Μωσαϊκό της Αγίας Σοφίας, 12ος αιώνας)

Γιώργος Κοντογιώργης
Η βυζαντινή κοσμόπολη ως παράμετρος του ελληνικού κοσμοσυστήματος και η δυτικό-ευρωπαϊκή μετάβαση στον ανθρωποκεντρισμό (γ' μέρος)
     Η καθολικά αποδεκτή άποψη ορίζει το πολιτικό σύστημα του Βυζαντίου σε συνάρτηση με το θεσμό της βασιλείας και το κράτος ως αυτοκρατορία. Κατά τη γνώμη μας, η άποψη αυτή είναι επιστημονικά εσφαλμένη και ανιστορική.
     Το κεντρικό πολιτικό σύστημα του Βυζαντίου αναπαράγει, σε τελική ανάλυση, το σύστημα των «πόλεων» και, συγκεκριμένα, την πολιτειακή λογική της «πόλης». Η Κωνσταντινούπολη προβάλλει, συγχρόνως, ως η αυτόνομη «πόλη», που δομείται, όπως όλα τα ομόλογα κοινωνικά μορφώματα, σε πολιτεία, και, συγχρόνως, ως η βασιλίς των πόλεων²⁴, δηλαδή το κεντρικό πολιτικό σύστημα της κοσμοπολιτείας. Ο Δήμος της Βασιλεύουσας, η Σύγκλητος, ο ίδιος ο Βασιλέας εγγράφονται, συνάμα, ως θεσμοί της Πόλης και της κοσμόπολης (της επικράτειας). Ώστε οι άμεσοι κυβερνητικοί θεσμοί της οικουμένης αποτελούν οργανική παράμετρο της βασιλεύουσας πόλης.

Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ

  Μέχρι τα τέλη της προηγούμενης δεκαετίας βλέπαμε τον δικέφαλο αετό, έμβλημα της βυζαντινής αυτοκρατορίας κατά την περίοδο των Παλαιολόγων, κυρίως στους ναούς της Eλλάδος και τής Kύπρου, καθώς και στα εμβλήματα ορισμένων αθλητικών συλλόγων. Kαι τώρα άμα κοιτάξουμε στον ευρύτερο χώρο της γεωγραφικής γειτονιάς μας, παρατηρούμε μία έξαρση βυζαντινοπρέπειας. Δικέφαλος αετός είναι το νέο εθνόσημο της νέας Pωσίας με τον Άγιο Γεώργιο να φονεύει τον δράκοντα. Δικέφαλος είναι και το νέο έμβλημα της Oμοσπονδιακής Γιουγκοσλαβίας (Σερβία-Mαυροβούνιο). Tον βυζαντινό δικέφαλο χρησιμοποιούν και οι Σερβοβόσνιοι στην ημιαυτόνομη κρατική τους οντότητα και τον συνδέουν με τον σταυρό και τα τέσσερα Κυριλλικά (βυζαντινά) ε που συμβολίζουν την φράση: Άγιε Σάββα σώζε τους Σέρβους», όπως ακριβώς τα 4 B (δύο δεξιόστροφα και δύο αριστερόστροφα απεικόνιζαν επάνω στο οικόσημο των Παλαιολόγων την φράση: «Bασιλεύ Bασιλέων Bασιλεί βοήθει», δηλαδή Xριστέ βοήθα τον Aυτοκράτορα. Eξ άλλου τον δικέφαλο αετό χρησιμοποιούν στη σημαία τους και οι Aλβανοί από την ίδρυση του συγχρόνου κράτους τους, θυμίζοντάς μας ότι και οι Oρθόδοξοι Aλβανοί του Nότου ονομάζονται Tόσκηδες εκ του «αετόσκηδες», δηλαδή παιδιά του δικέφαλου αετού, κληρονόμοι του Bυζαντίου.

Η στρατηγική του Βυζαντίου μάθημα για τις ΗΠΑ

Ο ιστορικός Εντουαρντ Λούτβακ προτείνει να διδαχθούν από τη διπλωματία του
Συνέντευξη στον Δημητρη Δεληολανη
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θέλουν να διατηρήσουν την παγκόσμια ηγεμονία τους, πρέπει να διδαχθούν από το Βυζάντιο. Να χρησιμοποιήσουν με επιδεξιότητα ένα αρτιότατο δίκτυο πληροφοριών σε συνδυασμό με τη διπλωματία και, μόνο σε έσχατες περιπτώσεις, έναν καλά εκπαιδευμένο επαγγελματικό στρατό. Αυτοί οι ευφυείς χειρισμοί, που διατήρησαν κραταιά τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία επί μία χιλιετία.
Ο 68χρονος στρατηγικός σύμβουλος και ιστορικός Εντουαρντ Λούτβακ, κορυφαίος εκπρόσωπος του Κέντρου Στρατηγικών Μελετών της Ουάσιγκτον, οχυρού της ρεπουμπλικανικής Δεξιάς, τεκμηριώνει αυτή τη θέση στο ογκώδες βιβλίο «Η Μεγάλη Στρατηγική του Βυζαντίου», που κυκλοφόρησε ταυτόχρονα στις Ηνωμένες Πολιτείες και στην Ιταλία. Ο Λούτβακ κατά καιρούς εργάστηκε ως σύμβουλος των υπουργείων Αμύνης και Εξωτερικών και του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας των ΗΠΑ.
«Η Αμερική ποτέ δεν υπήρξε Ρώμη. Και αν σήμερα εφαρμόσει τη στρατηγική της –αμείλικτη επέκταση, κυριαρχία σε ξένους λαούς, το εξοντωτικό πρότυπο ολοκληρωτικού πολέμου–, το μόνο που θα καταφέρει είναι να επισπεύσει την παρακμή της. Είναι πολύ πιο χρήσιμο να μελετήσει τη στρατηγική της ανατολικής πτέρυγας της αυτοκρατορίας, που ξεπέρασε τη δυτική σε διάρκεια κατά 8 αιώνες», συμβουλεύει ο Λούτβακ την κυβέρνηση Ομπάμα. Χωρίς, βεβαίως, να χάσει την ευκαιρία, σε αυτήν τη συνέντευξή του που μας παραχώρησε στη Ρώμη, να εκτοξεύσει και δηλητηριώδεις αιχμές προς την πλευρά των εξτρεμιστών Ρεπουμπλικανών, οι οποίοι επικράτησαν επί Μπους.

Το γνωσιολογικό και μεθοδολογικό ζήτημα

Ο δικέφαλος αετός, έμβλημα της Δυναστείας των Παλαιολόγων και της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, με το μονόγραμμα των Παλαιολόγων στο κέντρο. Τοιχογραφία του 14ου αιώνα σε ναό.

Γιώργος Κοντογιώργης

Η βυζαντινή κοσμόπολη ως παράμετρος του ελληνικού κοσμοσυστήματος και η δυτικό-ευρωπαϊκή μετάβαση στον ανθρωποκεντρισμό (α' μέρος)

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ως πεδίο επιστημονικής έρευνας αποτελεί την τυπικότερη ίσως περίπτωση παραμορφωτικής παρέμβασης στο ιστορικό γίγνεσθαι. Υπέστη τις συνέπειες της δια-κοσμοσυστημικής διαμάχης μέσα από την οποία ανεδείχθη ο νεότερος κόσμος. Περιήλθε στην αρμοδιότητα της εθνοκεντρικής και μάλιστα της κρατοκεντρικής ιστορίας, η οποία επιχείρησε την αποδόμησή του, προκειμένου να τεκμηριωθεί η νομιμότητα της νεότερης εξέλιξης. Τέλος, περισσότερο από κάθε άλλο ιστορικό παράδειγμα, υπήρξε θύμα της γνωσιολογικής και μεθοδολογικής υστέρησης της σύγχρονης κοινωνικής επιστήμης, με αφετηρία την αδυναμία της να αρθρώσει το συγκριτικό της διάβημα κατά τρόπο ισόρροπο και σφαιρικό. Δεν είναι τυχαίο ότι η νεοτερική κοινωνική επιστήμη εξακολουθεί να μην ενσωματώνει τη διαχρονία σ' αυτό ή να το πράττει μόνο για να επιβεβαιώσει την αρνητική της προδιάθεση και, περαιτέρω, την ανωτερότητά της.

O θρύλος του Μαρμαρωμένου Βασιλιά και ο Έλληνας στρατηγός

To defencenet.gr δεν συνηθίζει να αναρτά κείμενα που δεν αποτελούν ειδήσεις ή σχόλια της επικαιρότητας και του αντικειμένου του, αλλά θα κάνει μια εξαίρεση για το παρακάτω κείμενο που αναρτήθηκε στο forum, έτσι απλά για να θυμηθούμε από που ερχόμαστε και με ποιο όραμα ο σκλαβωμένος Ελληνισμός δημιούργησε την "Ελλάδα των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών". Φυσικά δεν υιοθετούμε ούτε το κείμενο ούτε την μαρτυρία που περιλαμβάνει, απλά μας γέμισε συγκίνηση και σας το παραθέτουμε... "Ο ΤΟΥΡΚΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΕΚΜΥΣΤΗΡΕΥΤΗΚΕ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΑ ΟΜΟΛΟΓΟ : O MAΡΜΑΡΩΜΕΝΟΣ ΒΑΣΙΛΙΑΣ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ ΚΡΥΜΜΕΝΟΣ ΣΤΑ ΥΠΟΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ! Αναγράφεται στο τέλος ( σελ.21 ) από την Ελένη Κυπραίου, δημοσιογράφο -συγγραφέα :

«Η κατάρρευση της Αυτοκρατορίας. Το Βυζαντινό Μάθημα»

Την ιδέα της ταινίας «Η κατάρρευση της Αυτοκρατορίας. Το Βυζαντινό Μάθημα», την συνέλαβε ο Ηγούμενος της Ι.Μ. Σρέτενσκυ (Εισοδίων), Μόσχα, Αρχιμανδρίτης Τύχων (50), που είναι ταυτόχρονα ο σεναριογράφος, σκηνοθέτης και αφηγητής της ταινίας. Ο π. Τύχων είναι ένας προβεβλημένος κληρικός της Ρωσικής Εκκλησίας, που ανασυγκρότησε την Μονή Σρέτενσκυ και λέγεται ότι είναι ο πνευματικός του Β. Πούτιν.

Το γύρισμα της ταινίας χρηματοδοτήθηκε το 2007 από το Κρατικό κανάλι «Rossija», όπως και η γνωστή για την επιτυχία της ταινία «ΤΟ ΝΗΣΙ».

"κατεβάστε" εδώ με δεξί "κλίκ" & save as

Αντί για άλλη εισαγωγή στη ταινία παραθέτουμε σε μετάφραση μέρος σχολίου του Alexandr Krutov, Προέδρου του Διεθνούς Ιδρύματος Σλαβικών Γραμμάτων & Πολιτισμού και αρχισυντάκτη του περιοδικού «Rousskii Dom» (Ρωσικός Οίκος), πού εκφράζει την θετική απήχηση που είχε η ταινία σε ευρεία στρώματα του κοινού στη Ρωσία και γράφει:
«Ήδη για δεύτερη εβδομάδα δεν ησυχάζουν τα πάθη γύρο από την ταινία «Η καταρρευση της Αυτοκρατορίας. Το Βυζαντινό Μάθημα». Τι ήταν αυτό που ανάγκασε τους κριτικούς ξανά και ξανά να μιλάνε για την ταινία? Γιατί προκάλεσε αφενός τέτοιον θυελλώδη ενθουσιασμό και αφετέρου την έντονη κριτική, που έφτανε μέχρι προσβλητικών εκδηλώσεων?
Γεγονός είναι, ότι είχαμε πολύ καιρό να δούμε στις οθόνες της τηλεόρασης μια ταινία, που θα ανάγκαζε τους τηλεθεατές να αναρωτηθούν: τι είναι τέλος πάντων ο άνθρωπος? Για ποιόν λόγο τον έστειλε ο Θεός στη γη? Τι είναι η αιωνιότητα? Και σήμερα επί τέλους είδαμε την άποψη ενός Ορθοδόξου για τον Κόσμο και την Ιστορία.
Δεν είδαμε ένα σίριαλ η ένα βίντεο-κλιπ, αλλά μία ολοκληρωμένη άποψη, που μας παρουσιάζει μία σαφή ιδέα, μία σαφή άποψη της εικόνας του κόσμου από έναν Ορθόδοξο άνθρωπο.
Ονομάστε μου άλλη μια ταινία που να έχει προκαλέσει τόση συγκίνηση, κραυγές, ενθουσιασμό, κακόπιστη και πρόστυχη κριτική, υστερικό σκάλισμα μέχρι και στις μικρολεπτομέρειες. Ίσως «ΤΟ ΝΗΣΙ» του Παύλου Λουγγίν.  Αλλά εκείνο ήταν μια καλλιτεχνική ταινία και όχι ντοκιμαντέρ.
Το θεωρώ θετικό ότι τώρα μετά την κυκλοφορία της ταινίας του π. Τύχvωνα, μπορούμε όχι απλώς να συζητάμε για ορθόδοξη δημοσιογραφία, διότι έχουμε μπροστά μας μια κορυφαία ορθόδοξη δημοσιογραφία.
Έχει σημασία ότι το δημιούργημα δεν είναι ενός κοσμικού δημοσιογράφου, αλλά ενός μοναχού, που έδειξε σαφέστατα ότι υπάρχει μια Ορθόδοξη θεώρηση του κόσμου, όταν η εικόνα παρουσιάζεται στο σύνολό της και όχι κατά ξεχωριστές εποχές, δηλ. όταν την Ιστορία την εξετάζουμε σαν μια ενιαία σύνδεση εποχών, σαν ένα ενιαίο σύνολο».

Μετάφραση Κ. Μεϊχανετζίδη από τη ιστοσελίδα www.pravoslavie.ru

πηγή: vizantia.info/docs/74.htm

Μαθήματα από το Βυζάντιο”  Πηγή: The Economist, επιμέλεια, Δημήτρης Θωμάς - 15/02/2008

Μιλώντας στο προσωπικό του για την επέτειο των 90 ετών από την ίδρυση των σοβιετικών μυστικών υπηρεσιών, ο Νικολάϊ Πατρούσεβ, επικεφαλής της ρωσική υπηρεσίας πληροφοριών FSB, έκανε έναν ιστορικό αντιπερισπασμό.

“Αυτοί που μελετούν την ιστορία γνωρίζουν ότι οι μυστικές υπηρεσίες υπήρχαν και πριν από τη Σοβιετική Ένωση”.

“H Σοφία Παλαιολόγου, παντρεύτηκε τον Ιβάν τον Γ, και καθώς ήταν ανιψιά του Αυτοκράτορα του Βυζαντίου, έδινε εξαιρετική σημασία σε ζητήματα ασφαλείας”.

Λίγοι από τους ακροατές του κατάλαβαν τι ακριβώς εννοούσε.

Διχασμένη η Σερβία

Το μυστήριο λύθηκε μερικές εβδομάδες αργότερα, όταν η ρωσική κρατική τηλεόραση μετέδωσε μια ταινία, με τίτλο, “ H καταστροφή της Αυτοκρατορίας: Ένα Μάθημα από το Βυζάντιο”.

H ταινία αποδείχθηκε τόσο δημοφιλής που επαναλήφθηκε με την προσθήκη τηλεοπτικής συζήτησης, που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, η Ρωσία μπορεί να υπάρξει στο μέλλον μόνον ως ορθόδοξη χριστιανική Αυτοκρατορία.

Ο συγγραφέας και αφηγητής της ταινίας, είναι ο ιερέας Πατέρας Τιχόν Σεβκούνοβ, επίσημος εξομολογητής του προέδρου της Ρωσίας, Βλαντιμίρ Πούτιν.

Τις τελευταίες εβδομάδες η ταινία αυτή έχει μετατραπεί στην πιο πολυσυζητημένη ταινία της πρόσφατης ιστορίας.

Οι ηγέτες της Ρωσίας συχνά αναφέρονται στην ιστορία για να τεκμηριώσουν την ορθότητα των πράξεων τους. Ο πρόεδρος Πούτιν από την αρχή της προεδρίας του επιβεβαίωσε το έντονο ενδιαφέρον του για την ιστορία, όταν αποκατέστησε τον ύμνο της εποχής του Στάλιν, ως εθνικό ύμνο της Ρωσίας.

Το 2007 προώθησε ένα σχολικό βιβλίο που χαρακτήριζε την περίοδο Στάλιν ως αναγκάιο κακό. Όταν οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες αναφέρονται στις “σοβιετικές βαρβαρότητες”, η ρωσική κυβέρνηση κάνει λόγο για “παραχάραξη της Ιστορίας”.

Πριν από λίγες ημέρες σε μυστική σύσκεψη στο ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών συζητήθηκε το ζήτημα της “αντιματώπισης του προβλήματος της παραχάραξης της ρωσικής ιστορίας ως ζήτημα μεγάλης εθνικής σημασίας”.

Στο μυαλό και τη γλώσσα των ανθρώπων που κυβερνούν σήμερα τη Ρωσία, η Ιστορία είναι ένα πανίσχυρο εργαλείο.

Η προβολή της ταινίας έγινε στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής.

Στην ταινία ο Πατέρας Τιχόν ταξιδεύει με πλήρη ιερατική περιβολή από την χιονισμένη Κωνσταντινούπολη ως τη Βενετία, και τονίζει ότι η Δύση “θρέφει γεννετικό μίσος για το Βυζάντιο και την πνευματική του κληρονόμο που είναι η Ρωσία”.

Σύμφωνα με την ρωσική ταινία, η πλούσια και πολιτισμένη πρωτεύουσα του Βυζαντίου, η Κωνσταντινούπολη, ήταν το αντικείμενο του φθόνου των “επιθετικών βαρβάρων της Δύσης”, που την λεηλάτησαν κατά τη διάρκεια της 4ης Σταυροφορίας του 1204.

Ο Πατέρας Τιχόν λέει ότι “ο μοντέρνος καπιταλισμός χτίστηκε πάνω στη λεηλασία του Βυζαντίου και την τοκογλυφία των Εβραίων”.

“To πρώτο λάθος του Βυζαντίου ήταν ότι εμπιστεύθηκε τη Δύση”. Στην ταινία η Δύση παρομοιάζεται με κοντόχοντρο άνθρωπο που φορά μια βενετική μάσκα με μακρυά μύτη.

“Το Βυζάντιο παρέδωσε τομείς - κλειδιά της οικονομίας, όπως το εμπόριο και η συλλογή δασμών, σε δυτικούς επιχειρηματίες και άπληστους ευγενείς”.

Χρησιμοποιώντας έναν όρο που είναι αντιληπτός στη σημερινή Ρωσία, ο Πατέρας Τιχόν αναφέρει την ύπαρξη ενός “Ταμείου οικονομικής σταθερότητας”, μιλώντας για τα επιτεύγματα του βυζαντινού Αυτοκράτορα Βασιλείου του 2ου, νονού και πνευματικού πατέρα του Πρίγκηπα Βλαδίμηρου της Ρωσίας, που κατέπνιξε όλες τις αποσχιστικές τάσεις στη ρωσική αυτοκρατορία και έκλεισε πολλούς από του ευγενείς στη φυλακή.

Όμως μπορεί ένας ισχυρός αυτοκράτορας να έχει ένα αδύναμο διάδοχο.

Η ταινία έγινε πριν ο πρόεδρος Πούτιν επιλέξει τον Ντμίτρι Μεντβέντεφ ως διάδοχο του για το προεδρικό χρίσμα, για τις εκλογές που θα γίνουν στις 2 Μαρτίου.

Το νόημα της ταινίας είναι ολοφάνερο και δεν μπορεί, παρά να μεταφερθεί με ευθύτητα στους Ρώσους. “Το Βυζάντιο, αντί να παραμείνει πιστό στις αξίες του, προσπάθησε να εκσυγχρονιστεί, όπως απαιτούσε η Δύση, με αποτέλεσμα να πληρώσει το τίμημα.

“To δυστύχημα είναι η εισαγωγή ατομιστικών ιδεών, που κατέστρεψαν τις αξίες του Βυζαντίου, με αποτέλεσμα ο λαός να χάσει την πίστη στη ηγεσία του”.

O Σεργκέϊ Ιβανόφ, ο διασημότερες ρώσος μελετητής του Βυζαντίου, ότι η ταινία “συμπηκνώνει χίλια χρόνια ιστορίας του Βυζαντίου και μεταφέρει τα συμπεράσματα της στη σημερινή Ρωσία. Η ταινία δεν αναφέρεται ιδιαίτερα στην πραγματική ιστορία του Βυζαντίου. Ούτε η ιστορία, ούτε η Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη είναι το πραγματικό αντικείμενο της ταινίας.

“Η απουσία μιας νέας ιδεολογίας στη Ρωσία μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, οδηγεί την ρωσική κυβέρνηση σε σφετερισμό της ιστορίας της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, ώστε να δικαιολογήσει την ξενοφοβική και αντιδυτική πολιτική της”, σχολιάζει αναλυτής στο περιοδικό Economist.

H ταινία μεταδίδει επίσης ένα μήνυμα προς τον πρόεδρο Πούτιν: “Μην εμπιστεύεσαι τη Δύση, γατζώσου στην εξουσία και ακολούθησε πολιτική απομόνωσης της χώρας”.

O Πατέρας Τιχόν αλλά και η ρωσική κρατική τηλεόραση δεν ενδιαφέρεται για το ότι η ρωσική Αυτοκρατορία κέρδισε περισσότερα κάνοντας άνοιγμα στη Δύση, παρά ότι ακολούθησε πολιτική απομονωτισμού, γράφει το περιοδικό Economist.

“To Βυζάντιο ήταν η πηγή της ορθόδοξης χριστιανικής πίστης για τη Ρωσία, αλλά ελάχιστοι Τσάροι θεωρούσαν το Βυζάντιο ως το ιδανικό πολιτικό μοντέλο”.

Γι αυτό και αποκάλεσαν τη Μόσχα, Τρίτη Ρώμη και όχι δεύτερη Κωνσταντινούπολη.

“O Στάλιν αναζωωγόνησε τις σπουδές για το Βυζάντιο, μαζί με την ιδέα του Ιμπεριαλισμού”, τονίζει ο Πατέρας Τιχόν.

“Ο Στάλιν γνώριζε από που να αντλήσει μαθήματα και ιστορικά παραδείγματα”.

H παραχάραξη της ιστορίας, μπορεί όμως να οδηγήσει σε επανάληψη κάποιων από τις τραγωδίες του 20ου αιώνα.

πηγή :http://www.skai.gr/master_story.php?id=73741 

 

Αναδημοσίευση από το ΑΝΤΙΦΩΝΟ

Πάρτε με πίσω στην Κωνσταντινούπολη! / του Έντουαρντ Λούτβακ

Βουλγαρική αποστολή στην Κωνσταντινούπολη,

σε επίσημη ακρόαση από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα (αρχές 9ου αι.)

Δεν είναι δυνατό να προχωρήσει μια αυτοκρατορία ενώ υφίσταται οικονομική κρίση, αυξανόμενα ελλείμματα, υπέρμετρες φιλοδοξίες στην εξωτερική πολιτική. Η Αμερική χρειάζεται επειγόντως σοβαρή στρατηγική συμβουλευτική. Οι ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ η Ρώμη, και η υιοθέτηση των στρατηγικών της επιλογών -της ανηλεούς αυτοκρατορικής επέκτασης, της κυριαρχίας επί ξένων λαών και της αδίστακτης χρήσης του ολοκληρωτικού πολέμου- το μόνο που θα φέρει είναι η επιτάχυνση της παρακμής τους.

Καλύτερα να κοιτάξουν οι ΗΠΑ προς το μέρος της ανατολικής εκδοχής της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας: του Βυζαντίου, που υπήρξε κατά οκτώ αιώνες μακροβιότερο της προκατόχου του.

Η Αμερική χρειάζεται σήμερα να ανακαλύψει εκ νέου τα συστατικά στοιχεία της μεγαλειώδους βυζαντινής στρατηγικής.

Ευτυχώς, οι Βυζαντινοί είναι πολύ ευκολότερα προσβάσιμοι από τους Ρωμαίους, που δεν άφησαν σχεδόν κανένα γραπτό ντοκουμέντο για τη στρατηγική τους και τις τακτικές τους. Διαθέτουμε μόνο ψήγματα από τον Βεγέτιο (Publius Flavius Vegetius Renatus) που όμως γνώριζε λίγα για τη διοίκηση ή τον πόλεμο.

Οι Βυζαντινοί από την άλλη κατέγραφαν τα πάντα: ποιες τεχνικές πειθούς χρησιμοποιούσαν, το πώς συνέλεγαν πληροφορίες ή ασκούσαν κατασκοπία, τη γεωστρατηγική τους σκέψη, τα τακτικά τους «δόγματα», τις επιχειρησιακές τους τεχνικές. Είναι τα πάντα καταγεγραμμένα πεντακάθαρα σε σωσμένα βυζαντινά στρατιωτικά εγχειρίδια και σε ένα μέγιστο έργο για τη διοίκηση του κράτους.

Επίθεση Βυζαντινών με χρήση «υγρού πυρός»

Δαπάνησα τα τελευταία είκοσι χρόνια μελετώντας αυτά τα κείμενα, ώστε να καταγράψω μια πλήρη μελέτη για τη «μεγάλη στρατηγική» των Βυζαντινών. Αν επιθυμούν να παραμείνουν μεγάλη δύναμη, καλά θα έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες να ενστερνιστούν τα παρακάτω επτά βυζαντινά διδάγματα:

1. Απέφευγε κατά το δυνατό τον πόλεμο, με κάθε τρόπο, σε οιεσδήποτε συνθήκες. Ταυτόχρονα όμως συμπεριφέρσου λες κι ο πόλεμος μπορεί να ξεκινήσει ανά πάσα στιγμή. Να διατηρείς πάντα σε πλήρη ετοιμότητα τις ένοπλες δυνάμεις σου, αλλά να μη σπεύδεις ποτέ στο πεδίο της μάχης. Κύριος στόχος της πολεμικής σου ετοιμότητας είναι η αποτροπή της ένοπλης σύγκρουσης.

2. Συνέλεγε πληροφορίες για τον εχθρό, και τις νοοτροπίες του, και παρακολούθα εκ του σύνεγγυς διαρκώς τις κινήσεις του. Η προσπάθειά σου μπορεί να μην αποδεικνύεται πάντα πολύ παραγωγική, αλλά σπανίως είναι άχρηστη.

3. Να μάχεσαι με ρώμη, αμυντικά και επιθετικά, αλλά να αποφεύγεις τη σύγκρουση, ιδίως τη σύγκρουση μεγάλης κλίμακας, εκτός αν οι συνθήκες είναι εξαιρετικά ευνοϊκές. Μη σκέφτεσαι σαν τους Ρωμαίους, που αντιλαμβάνονταν την αποτροπή ως επουσιώδες εξάρτημα της χρήσης της στρατιωτικής τους ισχύος. Εντωμεταξύ να χρησιμοποιείς τη στρατιωτική σου ισχύ σε όσο το δυνατό μικρότερες δόσεις. Παράλληλα βοήθα τους πρόθυμους να πειστούν -και βλάψε μόνο όσους δεν είναι ακόμα έτοιμοι να το κάνουν.

4. Αντί για ολοκληρωτικό πόλεμο ή κατοχή ξένων εδαφών, να προτιμάς πιο ευέλικτους πολεμικούς χειρισμούς, αστραπιαίες επιθέσεις και παρελκυστικές επεμβάσεις που βλάπτουν τον εχθρό και ακολουθούνται πάντα από ταχεία αποχώρηση. Σκοπός δεν είναι η καταστροφή του αντιπάλου: κάθε σημερινός αντίπαλος μπορεί να γίνει αυριανός σύμμαχος. Ακόμα κι η ύπαρξη πολλών εχθρών μπορεί να είναι προτιμότερη από την ύπαρξη ενός και μόνου αντιπάλου, εφόσον διατηρείς τη δυνατότητα να πείσεις τους εχθρούς σου να στραφούν ο ένας εναντίον του άλλο.

5. Πάσχιζε να τελειώνεις τους πολέμους διαμέσου της σύναψης πολυμερών συμμαχιών, που αλλάζουν το συσχετισμό δύναμης. Η διπλωματία είναι ακόμα πολυτιμότερη εν καιρώ πολέμου από ότι εν καιρώ ειρήνης. Απόρριψε, όπως το έκαναν οι Βυζαντινοί, το ανόητο αξίωμα πως «όταν μιλούν τα όπλα, οι διπλωμάτες σιωπούν». Πολυτιμότεροι σύμμαχοι είναι εκείνοι που γνωρίζουν καλά τον εχθρό σου ή/ και είναι εξοικειωμένοι να μάχονται εναντίον του.

6. Συντομότερος δρόμος προς τη νίκη είναι η υπονόμευση. Είναι μάλιστα τόσο πολύ φθηνότερη σε σχέση με τον πόλεμο, που αξίζει πάντα τον κόπο να επιχειρηθεί, ακόμα και στους εχθρούς που εμφανίζονται ως αδιάλλακτοι και ακλόνητοι. Θυμήσου: ακόμα και οι πιο θρησκόληπτοι φανατικοί μπορούν να διαφθαρούν. Όπως πολλές φορές ανακάλυψαν οι Βυζαντινοί, οι θρησκόληπτοι ζηλωτές είναι επίσης εξαιρετικά ευφάνταστοι στο να εφευρίσκουν θρησκευτικούς λόγους για να ξεχάσουν τις ίδιες τους τις «αποστολές» («εφόσον ούτως ή άλλως η επικράτηση του ισλάμ είναι νομοτελειακή…»).

7. Όπου δεν αρκεί η διπλωματία κι η υπονόμευση και ο πόλεμος εμφανίζεται αναπότρεπτος, να χρησιμοποιείς στρατιωτικές μεθόδους και τακτικές που εκμεταλλεύονται τις αδυναμίες του αντιπάλου. Απόφευγε την εξάντληση των μάχιμων δυνάμεών σου και χρησιμοποίησε μεθόδους που ροκανίζουν υπομονετικά την ισχύ του αντιπάλου. Αυτό βέβαια ίσως να χρειαστεί πολύ χρόνο. Αλλά δε χρειάζεται βιασύνη, αφού ούτως ή άλλως, μόλις εξουδετερώσεις τον αντίπαλό σου, θα βρεθεί κάποιος άλλος να πάρει τη θέση του. Τα πάντα ρει: ηγέτες, πολέμαρχοι και αντίπαλα έθνη έρχονται και παρέρχονται. Μόνο η αυτοκρατορία είναι αιώνια -εκτός βέβαια αν βαλθεί να αυτοϋπονομευτεί.

---

Ο Edward Luttwak είναι ιστορικός και εμπειρογνώμονας στο γεωστρατηγικό σχεδιασμό

Αναδημοσίευση από ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ